Modern dönemde göç ve göçebelik bağlamında insan mekân hareketliliğinin irdelenmesi
The examination of human-space mobility in the context of migration and nomadism in the modern period
- Tez No: 1017504
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM ARITAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mimarlık ve göç literatüründe uzun yıllardır hâkim olan köken odaklı yaklaşımlar bilgi toplumunun teknolojik olanakları, küresel ağları ve dayatmalarıyla şekillenen güncel insan hareketliliğini açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Günümüzün akışkan modernitesinde hareketlilik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmişken; köken odaklı okumaların hareketliliği 'köklerden kopuş' ve 'yerleşikliği bozan geçici bir anomali' olarak kodlaması, özellikle harekete dayalı modern göç türlerini anlamada yeni kavramlar ve kavramsal modeller üzerine düşünmeyi gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda tez, hareketliliğin izlem alanı olarak modern dönemde görülen göç ve göçebelik biçimlerine odaklanmakta, köken odaklı okumaların ötesinde insan-mekân ilişkisini 'kökler''den çok 'rotalar' üzerinden çözümleyen yeni bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma modeli benimsenmiş olup; öncelikle literatür taraması ve kavramlaştırma yöntemleri kullanılarak göç hareketlerini rotalarına göre kategorize eden“Hareket Odaklı Göç Sınıflandırma Modeli”geliştirilmiştir. Geliştirilen model alan araştırması kapsamında okuma aracı olarak kullanılmış; modelde yer alan tüm göç rotalarını örnekleyecek biçimde, beyin göçü kapsamında değerlendirilen 11 modern göçebe (günümüzün isteğe bağlı profesyonel göçebelik türü) ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, betimleyici ve yorumlamacı fenomenolojik analiz yöntemleriyle deşifre edilmiştir. Araştırma bulguları, modern göçebe öznelerin fiziksel mekânla kurdukları diyalektik ilişkinin ve sosyal mekânda geliştirdikleri yer duygusunun, göç pratiğine içkin olan hareket rotalarına göre kimi benzerliklerin yanında çeşitli farklılıklar da ortaya koyduğunu göstermektedir. Sonuç olarak tez; göç ve mekân çalışmalarında günümüzün yeni gerçekliklerinin daha iyi kavranabilmesi için yerleşiklik üzerinden kurulan mevcut göç ve göçebelik kabulünün ötesinde, ona yeni bir boyut ekleyen ama hareketlilik üzerinden kurulan ve göç rotalarına odaklanan dinamik bir yaklaşımın geliştirilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Origin-focused approaches long dominating architecture and migration literature remain inadequate in explaining contemporary human mobility shaped by the information society's technological possibilities, global networks and impositions. While mobility is integral to today's liquid modernity, origin-focused readings coding it as a 'detachment from roots' and a 'temporary anomaly disrupting sedentarism' necessitate new concepts and conceptual models for understanding modern mobility-based migration. In this context, focusing on modern migration and nomadism as mobility's observation field, this thesis aims to offer a new perspective analyzing the human-space relationship through 'routes' rather than strictly 'roots', going beyond origin-focused readings. In this aim; adopting a qualitative research model, a“Mobility-Focused Migration Classification Model”categorizing migration by routes was developed utilizing literature review and conceptualization methods. Utilized as a field research tool, this model guided in-depth interviews with 11 modern nomads (contemporary voluntary professional nomadism) evaluated within a brain drain context, exemplifying all migration routes included in model. The obtained data were analyzed via descriptive and interpretative phenomenological analysis methods. Research findings reveal that the dialectical relationship modern nomadic subjects establish with physical space and their sense of place in social space exhibit various differences alongside certain similarities according to inherent migration routes. Consequently, to better comprehend today's new realities in migration and spatial studies, the thesis emphasizes the necessity of a dynamic approach built upon mobility and focusing on migration routes—adding a new dimension to existing sedentary-based assumptions of migration and nomadism by transcending them.
Benzer Tezler
- Almanya'da yaşayan Türk yazarların romanlarında kimlik problemi
The identity problem in the novels of Turkish authors living in Germany
ZEYNEP YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER AKPINAR
- Osmanlı'da modern-merkezi devletin oluşum sürecinde bir demografik kontrol kurumu olarak iskân politikası: Uzunyayla örneği (1860-1914)
Settlement policy as an institution of demographic control in the formation process of the modern-centralized state in the Ottoman Empire: The case of Uzunyayla (1860-1914)
FATMA TORUN BİLGİÇ
- Çoklu krizler çağında 'Yeni' bir paradigma ve istikamet arayışı: Sarıkeçili göçerler ve alternatif bir toplumsalın inşası üzerine nitel bir değerlendirme
The search for a 'New' paradigm and direction in the age of multiple crises: A qualitative assessment on Sarıkeçili nomads and the construction of an alternative social
OKAN BEYTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetAkdeniz ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA TOPGÜL
- Çingene alt - kültüründe sosyalleşme sürecinin suç olgusuna etkisi
Effect of sub - culture soci̇ali̇zati̇on process of Gypsy crime cases
KERİM YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
SosyolojiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL GÜLLÜ
- Koca Ren, Cinlerle Yolculuk" ve Gönülsüz Köktendinci adlı eserlerde göç/göçmenlik ve ötekileşme/ötekileştirme
Being othered/othering and immigrant/the immigration in works named Koca Ren, Traveling With Djinns and The Reluctant Fundamentalist
MEHMET CİHANGİR
Doktora
Türkçe
2020
Karşılaştırmalı EdebiyatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN BÖLÜKMEŞE