Bir üniversite hastanesinde çalışanların etik duyarlılıklarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors affecting the ethical sensitivity of healthcare professionals working at a university hospital
- Tez No: 1017640
- Danışmanlar: PROF. DR. OYA ÖGENLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Medical History and Ethics
- Anahtar Kelimeler: Etik duyarlılık, sağlık çalışanları, etik durum ölçeği, idealizm, görecelilik, Ethical sensitivity, healthcare professionals, Ethics Position Questionnaire, idealism, relativism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇALIŞANLARIN ETİK DUYARLILIKLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Bu araştırma, bir üniversite hastanesinde çalışan sağlık çalışanlarının etik duyarlılık düzeylerini belirlemek ve etik duyarlılığı etkileyen demografik ve mesleki faktörleri incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte planlanan araştırma, üniversite hastanesinde görev yapan sağlık çalışanları üzerinde yürütüldü. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu ve Forsyth tarafından geliştirilen Etik Durum Ölçeği (Ethics Position Questionnaire-EPQ) kullanılarak toplandı. Etik Durum Ölçeği, bireylerin etik karar verme eğilimlerini idealizm ve görecelik boyutlarında değerlendiren iki alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların %60,4'ü (n=215) kadın, %65,2'si (n=232) evli, %40,4'ü (n=144) 40 yaş ve üzeri, %73,4'ü (n=262) ise lisans veya lisansüstü eğitim düzeyine sahiptir. Katılımcılar arasında sağlık teknikerleri %36,2 (n=129), hemşireler %27,2 (n=97) ve doktorlar %23,3 (n=83) ile en yüksek oranı oluşturdu. Ayrıca katılımcıların %85,7'sinin (n=305) meslek etiği eğitimi aldığı ve %46,1'inin (n=164) 12 yıl ve üzeri mesleki deneyime sahip olduğu belirlendi. Araştırmada sağlık çalışanlarının idealizm puanlarının görecelik puanlarından daha yüksek olduğu saptandı. Bu bulgu, sağlık çalışanlarının etik karar verme süreçlerinde yararlılık, zarar vermeme ve olumlu sonuçlara ulaşma ilkelerini ön planda tuttuklarını göstermektedir. Yapılan analizlerde yaş, cinsiyet, medeni durum, akademik ünvan, çalışılan birim, toplam çalışma süresi ve meslek etiği eğitimi alma durumunun Etik Durum Ölçeği puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlendi. Buna karşın meslek grubu, mezun olunan okul, mevcut birimde çalışma süresi ve günlük çalışma süresinin özellikle görecelik alt boyutu ile ölçek toplam puanı üzerinde anlamlı etkisinin olduğu saptandı. Araştırma sonuçları, sağlık çalışanlarının etik değerlere duyarlı bir yaklaşım sergilediklerini ve etik karar verme süreçlerinde idealist eğilimlerin göreceli yaklaşımlardan daha baskın olduğunu göstermektedir. Sağlık kurumlarında etik farkındalığın artırılması, etik eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve kurumsal etik kültürün güçlendirilmesinin sağlık hizmetlerinin kalitesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
INVESTIGATION OF THE FACTORS AFFECTING THE ETHICAL SENSITIVITY OF HEALTHCARE PROFESSIONALS WORKING AT A UNIVERSITY HOSPITAL This study was conducted to determine the ethical sensitivity levels of healthcare professionals working at a university hospital and to examine the demographic and professional factors affecting ethical sensitivity. This descriptive and cross-sectional study was carried out among healthcare professionals employed at a university hospital. Data were collected using a Personal Information Form and the Ethics Position Questionnaire (EPQ) developed by Forsyth. The Ethics Position Questionnaire consists of two subscales, Idealism and Relativism, which assess individuals' ethical decision-making orientations. According to the findings, 60.4% (n=215) of the participants were female, 65.2% (n=232) were married, 40.4% (n=144) were aged 40 years or older, and 73.4% (n=262) held a bachelor's or postgraduate degree. Health technicians constituted the largest professional group (36.2%, n=129), followed by nurses (27.2%, n=97) and physicians (23.3%, n=83). In addition, 85.7% (n=305) of the participants had received professional ethics education, and 46.1% (n=164) had 12 years or more of professional experience. The findings revealed that the participants' idealism scores were higher than their relativism scores. This finding indicates that healthcare professionals prioritize the principles of beneficence, non-maleficence, and achieving positive outcomes in their ethical decision-making processes. Statistical analyses showed that age, gender, marital status, academic title, working unit, total years of professional experience, and receiving professional ethics education did not result in statistically significant differences in the Ethics Position Questionnaire scores. However, profession, educational background, length of service in the current unit, and daily working hours were found to have significant effects, particularly on the relativism subscale and the total questionnaire score. The findings suggest that healthcare professionals demonstrate a high level of sensitivity toward ethical values and that idealistic tendencies are more dominant than relativistic approaches in their ethical decision-making processes. Increasing ethical awareness in healthcare institutions, expanding ethics education programs, and strengthening the institutional ethical culture are expected to contribute to improving the quality of healthcare services.
Benzer Tezler
- Psikiyatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin etik duyarlılıkları
The ethics sensitivity of nurses working in psychiatric clinics
ZEYNEP ERGENE
- Hemşirelerde kültürel zekâ ve kültürel duyarlılık arasındaki ilişki
The relationship between cultural intelligence and cultural sensitivity in nurses
İPEK NUR ÖRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikiyatriİstanbul Medeniyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE OKANLI
- Bir üniversite hastanesinde sağlık çalışanlarının yaşadığı iş kazaları ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
The identification of occupational acci̇dents and related factors experienced by healthcare professionals in a university hospita
GÖZDE AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAFİYE ÖZVURMAZ
- Etik liderlik ve lider üye etkileşiminin örgütsel güven üzerindeki etkisi: Bir üniversite hastanesi örneği
The effect of ethical leadership and leader-member interaction on organizational trust: A university hospital example
ÜMİT KAYADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeMalatya Turgut Özal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜSLÜME AKYÜZ
- Üniversite hastanesinde görev yapan yönetici hemşirelerin sessiz kaldığı konular ve sessizliğini etkileyen faktörler
The i̇ssues on whi̇ch the manager nurses employed i̇n the Uni̇versi̇ty hospi̇tal do not comment at all and the factors that effect thei̇r si̇lence
CENNET ÇİRİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TÜMER ULUS