Ön ergenlerde göreli yoksunluk, aşırı ekran kullanımı ve okul başarısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigating the relationship between relative deprivation, excessive screen use, and academic achievement in pre-adolescents
- Tez No: 1017674
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YALÇIN DİLEKLİ, DOÇ. DR. EKREM SEDAT ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ön ergenlerde göreli yoksunluk, aşırı ekran kullanımı ve okul başarısı arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada ayrıca göreli yoksunluk ile okul başarısı arasındaki ilişkide aşırı ekran kullanımının aracı rolü ele alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2025–2026 eğitim-öğretim yılı birinci döneminde Aksaray ilinde bulunan dört devlet ortaokulunda öğrenim gören 879 yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Göreli Yoksunluk Ölçeği-Ergen Formu ve Aşırı Ekran Kullanımı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey HSD çoklu karşılaştırma testi, Pearson korelasyon analizi ve bootstrap aracılık analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin göreli yoksunluk ve aşırı ekran kullanımı düzeyleri cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Benzer şekilde sınıf düzeyine göre de göreli yoksunluk ve aşırı ekran kullanımı puanlarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Akademik başarı düzeyi açısından yapılan incelemelerde ise öğrencilerin okul başarısı ile göreli yoksunluk ve aşırı ekran kullanımı arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre göreli yoksunluk ile aşırı ekran kullanımı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Buna karşın okul başarısı ile göreli yoksunluk ve aşırı ekran kullanımı arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bootstrap aracılık analizi sonuçları, aşırı ekran kullanımının göreli yoksunluk ile okul başarısı arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini göstermiştir. Okul başarı düzeyine göre yapılan ANOVA sonuçları, öğrencilerin göreli yoksunluk ve aşırı ekran kullanımı puanlarının anlamlı biçimde farklılaştığını göstermiştir. Tukey HSD sonuçlarına göre yüksek başarı grubundaki öğrencilerin göreli yoksunluk ve aşırı ekran kullanımı puanlarının bazı düşük ve orta başarı gruplarına kıyasla daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, göreli yoksunluk düzeyi yüksek olan ön ergenlerin aşırı ekran kullanımına daha fazla yönelebildiğini ve bu durumun okul başarısını olumsuz etkileyebildiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationships among relative deprivation, excessive screen use, and academic achievement among pre-adolescents. The study also investigates the mediating role of excessive screen use in the relationship between relative deprivation and academic achievement. The study group consisted of 879 seventh- and eighth-grade students attending four public middle schools in Aksaray during the first semester of the 2025–2026 academic year. A quantitative research approach was adopted, and the study was designed using a correlational survey model. Data were collected using a Personal Information Form, the Relative Deprivation Scale–Adolescent Form, and the Excessive Screen Use Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey HSD post-hoc test, Pearson correlation analysis, and bootstrap mediation analysis were used to analyze the data.The findings indicated that students' levels of relative deprivation and excessive screen use did not differ significantly by gender. Similarly, no significant differences were found in relative deprivation and excessive screen use scores by grade level. Analyses regarding academic achievement showed significant relationships between academic achievement, relative deprivation, and excessive screen use. Pearson correlation analysis revealed a significant positive relationship between relative deprivation and excessive screen use. In contrast, academic achievement was found to be negatively and significantly associated with both relative deprivation and excessive screen use. The results of the bootstrap mediation analysis showed that excessive screen use partially mediated the relationship between relative deprivation and academic achievement. These findings suggest that pre-adolescents with higher levels of relative deprivation may be more likely to engage in excessive screen use, which may negatively affect their academic achievement
Benzer Tezler
- Patolojik internet kullanımı olan ve olmayan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde mizaç özellikleri, proaktif-reaktif saldırganlık ve prososyal davranışların incelenmesi
An examination of temperament traits, proactive–reactive aggression, and prosocial behaviors in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder with and without pathological internet use
FATMA BİLGE KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI
- The role of oxidative stress factors in the pathophysiology of Ocular Rosacea, analysis of tears and other materials
Oküler Rosacea patofizyolojisinde oksidatif stres faktörlerinin rolü, gözyaşı ve diğer materyallerin analizi
NİLÜFER YEŞİLIRMAK
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaGazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN BUKAN
PROF. DR. JEAN-LOUIS BOURGES
- CDK inhibitörlerinin mTOR susturması gerçekleştirilen LNCaP, DU145 ve PC3 prostat kanseri hücrelerinde terapotik etkisinin incelenmesi
Investigation of therapeutic effects of the CDK inhibitors on mTOR-silenced LNCaP, DU145 and PC3 prostate cancer cells
ÇAĞRI GÜMÜŞKAPTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Biyolojiİstanbul Kültür ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DAMLA ARISAN
- İnternet oyun oynama bozukluğu olan ergenlerin ve annelerinin bağlanma stilleri
Attachment styles of adolescents with internet gaming disorder and thei̇r mothers
SÜLEYMAN KIZILDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriDicle ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER KARDAŞ
- Türkiye'de işgücü piyasası ve çalışan yoksulluğu: Cinsiyete dayalı bir analiz
Labour market and working poverty in Turkey: A gender-based analysis
SÜMEYYE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL ŞİRİN SELÇUK ÇAKMAK