Transhümanizm ve yapay zekâ çağında insanın dönüşümü ve dinin geleceği: Kelâmî bir inceleme
Transhumanism and the transformation of humanity in theage of artificial intelligence: A theological analysis
- Tez No: 1017675
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP ERKMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, transhümanizm ve yapay zekâ çağında insanın dönüşümünü ve dinin geleceğine dair ortaya atılan yeni paradigma değişimlerini kelâmî bir perspektiften analiz etmeyi amaçlamaktadır. Klasik dini düşüncede insan belirli bir amaç doğrultusunda sabit bir öz yapıya sahip bir varlık olarak tasavvur edilirken, transhümanizm düşüncesi insanı teknoloji ve bilim sayesinde geliştirilebilen, tasarlanabilen ve yeniden inşa edilebilen bir varlık formuna indirgemektedir. Bu yaklaşım insanın biyolojik sınırlarının aşılabileceği düşüncesini savunmaktadır. Çalışmada, transhümanizm ideolojisinin tarihsel gelişim süreci ve düşünsel arka planı ele alınırken; Rönesans ve Reform hareketleri, Aydınlanma dönemi ve evrim teorisinin bu düşünce sisteminin gelişimine etkileri değerlendirilmiştir. Araştırmada ölümsüzlük, klonlama, zihin yüklemesi ve insan-makine bütünleşmesi, transhümanist iddiaların ruh, beden, yaratılış, ölüm ve ahiret gibi temel metafizik kavramlarla ilişkisi analiz edilmiştir. Bunun yanında deizm ve apateizm gibi çağdaş akımların ve Terasem gibi siber dinlerin din anlayışı üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Ayrıca yapay zekâ ve algoritmik sistemlerin ortaya çıkardığı“algoritmik hegemonya”kavramı üzerinden özgürlük, mahremiyet ve dindarlık ilişkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma transhümanizm ve yapay zekâ çağının insan, din ve toplum üzerindeki etkilerinin sadece teknolojik olmadığı, aynı zamanda ontolojik ve teolojik boyutları olduğunu da ortaya koymaktadır. Bu süreçte teknolojinin insanın hizmetinde bir araç olarak kalması, insanın özgürlüğü, ahlaki sorumluluğu ve anlam arayışının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines human transformation in the age of transhumanism and artificial intelligence and analyzes shifts in the future of religion from a theological (kalām) perspective. While classical religious thought views humans as having a fixed essence and divine purpose, transhumanism presents humanity as a form of existence enhanced and redesigned through technology, overcoming biological limits. The research explores the foundations of transhumanism, emphasizing the influence of the Renaissance, Reformation, Enlightenment, and evolutionary theory. It also analyzes concepts such as immortality, cloning, mind uploading, and human–machine integration in relation to theological notions including the soul, creation, death, and the afterlife. Furthermore, the study discusses deism, apatheism, and cyber-religious movements such as Terasem in relation to contemporary religious understanding. The concept of“algorithmic hegemony”is evaluated in terms of its effects on freedom, privacy, and religious life. The findings show that the impact of transhumanism and artificial intelligence on humanity, religion, and society is not only technological but also ontological and theological. Thus, human freedom, moral responsibility, and meaning remain essential in a technology-driven world.
Benzer Tezler
- Tranhümanist ihlaller ve sanal tercihler ilişkisinde post dijital sanat
Transhumanist violations and the relationship with virtual choices post digital art
TEMEL ŞÜKRÜ TÖRE
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarOndokuz Mayıs ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN GÜNEY
- Endüstri 4.0'ın karakteristiği ve yeni dünya düzeninde toplumsal eşitsizlikler
Characteristics of the industry 4.0 age and social inequalities in the new world order
İDİL ERDOĞAN
- Yapay zekâ çağında öznenin yeniden kuruluşu: Kuramsal bir tartışma
The reconstitution of subjectivity in the age of artificial intelligence: A theoretical discussion
RODİ HAZNEDAROĞLU
Doktora
Türkçe
2026
SosyolojiMardin Artuklu ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN ÇETİN
DOÇ. DR. DEVRİM ERTÜRK
- Yapay zekâ ve transhümanizm bağlamında Z kuşağı üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on generation Z in the context of artificial intelligence and transhumanism
BUSE NUR TUFAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiBursa Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİHRİBAN ŞENSES AKSU
- Transhümanizm ve ölümsüzlük ideasının TV dizilerindeki sunumu: Westworld ve The Good Place örnekleri
Presentation of the idea of transhumanism and immortality in television series: Examples of Westworld and The Good Place
YAĞMUR CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Radyo-Televizyonİstanbul Aydın ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN BAŞÇI