Çevre günlüğü tutmanın ilkokul öğrencilerinin çevreye ilişkin tutum ve farkındalıklarına etkisi
The effect of keeping an environmental diary on primary school students' attitudes and awareness about the environment
- Tez No: 1017968
- Danışmanlar: PROF. DR. MUTLU PINAR DEMİRCİ GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Tutumlar, Yansıtıcı günlük, Çevre eğitimi, İlkokul öğrencileri, Awareness, Attitudes, Reflective journal, Environmental education, Primary school students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada ilkokul 4. sınıf öğrencileri için geliştirilen çevre günlüğünün, öğrencilerin çevresel tutum ve farkındalıkları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırma sürecinde nicel ve nitel veriler eş zamanlı olarak toplanmış ve ayrı ayrı analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmış, nitel boyutunda ise öğrenciler tarafından doldurulan çevre günlükleri incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Kırşehir il merkezinde yer alan üç farklı ilkokulda öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi, amaçsal örnekleme yöntemlerinden tipik durum örnekleme yoluyla belirlenmiş ve deney, kontrol ve gözlem gruplarında yer alan toplam 95 öğrenci ile araştırma yürütülmüştür. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak, Karakaş Tan (2023) tarafından geliştirilen“İlkokul Düzeyi Çevre Tutum Ölçeği”ve Yıldız Yılmaz ve Mentiş Taş (2017) tarafından geliştirilen“İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği”kullanılmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen“Çevre Günlüğü”yoluyla elde edilmiştir. Nicel boyutta elde edilen veriler istatistiksel analizler kullanılarak çözümlenmiş; nitel boyutta ise çevre günlüklerinden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analizler sonucunda, deney grubundaki öğrencilerin çevreye yönelik tutum ve farkındalık düzeylerinde anlamlı bir artış olduğu belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise bu değişimin sınırlı düzeyde kaldığı görülmüştür. Araştırma bulguları, çevresel farkındalık ve çevreye yönelik tutumun bireysel düzeyde ortaya çıkmadığını; aile içi rol dağılımı, sosyal çevre etkisi ve eğitimsel müdahalelerle birlikte şekillenen çok boyutlu bir süreç olduğunu, çevre temelli uygulamalar aracılığıyla anlamlı biçimde etkilenebildiğini göstermektedir. Bu durumun, çevre günlüğü uygulamalarının ilkokul düzeyinde çevre eğitimi süreçlerine entegre edilmesinin, çevreye olan duyarlılığın geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to examine the effect of an environmental journal developed for fourth-grade elementary school students on their environmental attitudes and awareness. A convergent mixed-methods design was used in this study. Quantitative and qualitative data were collected simultaneously during the research process and analyzed separately. The quantitative component of the study employed a pre-test–post-test quasi-experimental design with a control group, while the qualitative component involved the analysis of environmental diaries completed by the students. The study population consisted of fourth-grade students attending three different elementary schools in the city center of Kırşehir during the 2024–2025 academic year. The study sample was selected using typical case sampling, one of the purposive sampling methods, and the research was conducted with a total of 95 students in the experimental, control, and observation groups. The“Elementary School Level Environmental Attitude Scale”developed by Karakaş Tan (2023) and the“Elementary School Environmental Awareness Scale”developed by Yıldız Yılmaz and Mentiş Taş (2017) were used as quantitative data collection tools in the study. Qualitative data, on the other hand, were obtained through the“Environmental Journal”developed by the researcher. The data obtained in the quantitative dimension were analyzed using statistical analyses; in the qualitative dimension, the data obtained from the environmental diaries were examined using content analysis methods. As a result of the analyses, it was determined that there was a significant increase in the attitudes and awareness levels of the students in the experimental group towards the environment. In the control group, this change was found to be limited. Research findings indicate that environmental awareness and attitudes toward the environment do not emerge at the individual level; rather, they are shaped by a multidimensional process involving family role distribution, social environment influence, and educational interventions, and can be meaningfully influenced through environment-based practices. It is thought that integrating environmental diary practices into environmental education processes at the elementary school level will contribute to the development of environmental sensitivity.
Benzer Tezler
- Synthesis of urethane functional polymeric resin and ınvestigation of ıts HeAVY metal sorption properties
Üretan fonksiyonlu polimerik reçinenin sentezlenmesi ve ağir metalleri adsorplama özelliklerinin i̇ncelenmesi
TUĞBA BUĞDAYCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHİRE FİLİZ ŞENKAL
- Doğa günlüğü destekli çevre eğitiminin öğretmen adaylarının biyofili ve biyoçeşitlilik farkındalık düzeylerine etkisi
The effect of nature journal–supported environmental education on pre-service teachers' levels of biophilia and biodiversity awareness
ZEYNEP YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EZGİ GÜVEN YILDIRIM
- Çevre eğitimi dersinde yaratıcı drama uygulamalarının empati becerisini geliştirmesine etkisinin öğretmen adayları tarafından değerlendirilmesi
Evaluation of effect of creative drama practises on the development of empathy skills in environmental education course by teacher candidates
ASLI ÖZYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MEYDAN
- Çevre temalı bahçe etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin çevre bilincine etkisi: Eylem araştırması
The effect of environmental themed garden activities on preschool students' environmental awareness: Action research
AYŞEGÜL BAYAZIT ERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ÇETİN
- Sürdürülebilirlik temalı işbirlikli yaratıcılık etkinlikleri: 60-72 aylık çocukların çevre bilinci farkındalığını arttırmaya yönelik bir çalışma
Sustainability themed collaborative creativity activities: A study aimed at increasing environmental awareness of 60-72 month old children
EMİNE METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR AKCANCA