YAŞLI BİREYLERDE ANTİKOLİNERJİK İLAÇ YÜKÜ İLE KAPSAMLI GERİATRİK DEĞERLENDİRME PARAMETRELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
The Relationship Between Anticholinergic Drug Burden and Comprehensive Geriatric Assessment Parameters in Older Adults
- Tez No: 1017997
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EYYÜP MURAT EFENDİOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Geriatri, Internal diseases, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Antikolinerjik yük, Kapsamlı geriatrik değerlendirme, Polifarmasi, Anticholinergic burden, Comprehensive geriatric assessment, Polypharmacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gaziantep Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Dahiliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlı Bireylerde Antikolinerjik İlaç Yükü ile Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme Parametreleri Arasındaki İlişki ÖZET Amaç: Bu çalışmada, geriatrik bireylerde antikolinerjik ilaç yükü ile kapsamlı geriatrik değerlendirme parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya Geriatri Polikliniği'ne ayaktan başvuran 215 yaşlı hasta dahil edildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri, komorbid hastalıkları, kullandıkları ilaçlar ve bu ilaçların antikolinerjik yan etkileri değerlendirildi. Anticholinergic Cognitive Burden (ACB) ölçeği kullanılarak antikolinerjik yük (AKY) hesaplandı. ACB toplam skoruna göre hastalar üç gruba ayrılmıştır: ACB skoru 0 olanlar AKY olmayanlar, ACB skoru 1 olanlar olası AKY'si olanlar ve ACB skoru ≥2 olanlar kesin AKY'si olanlar olarak sınıflandırılmıştır. Kapsamlı geriatrik değerlendirme için Mini-Cog, temel ve enstrümental günlük yaşam aktiviteleri (ADL, IADL), Mini Nütrisyonel Değerlendirme Kısa Form (MNA-SF), Geriatrik Depresyon Ölçeği–Kısa Form (GDS-SF), Kırılganlık Ölçeği (FRAIL) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği (EQ-5D 5L) uygulandı. Bulgular: Hastaların %70,2'si kadın olup ortalama yaşları 73,5±6,3 yıldı. Hastaların %73'ünün antikolinerjik etkili en az bir ilaç kullandığı, %50,2'sinin ise ACB skoruna göre kesin antikolinerjik yük grubunda yer aldığı belirlendi. Antikolinerjik yük arttıkça ilaç sayısı (r=0,473; p<0,001) ve hastalık sayısı (r=0,237; p<0,001) artarken; Katz ADL skoru (r=-0,254; p<0,001), EQ-5D 5L yaşam kalitesi skoru (r=-0,153; p=0,026) ve el kavrama gücü (r=-0,172; p=0,012) ile negatif yönlü ilişki saptandı. Ayrıca ağız kuruluğu, idrar retansiyonu, çarpıntı, diyabet, depresyon ve polifarmasi varlığı ile antikolinerjik yük arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (sırasıyla p=0,028; p=0,005; p=0,046; p=0,001; p=0,001; p<0,001). Ordinal lojistik regresyon analizinde polifarmasi varlığının antikolinerjik yükü yaklaşık 7,3 kat artırdığı gösterilirken (OR=7,328; %95 GA: 3,431–15,649; p<0,001), Katz ADL skorundaki artışın antikolinerjik yük ile ters yönlü ilişkili olduğu saptandı (OR=0,656; %95 GA: 0,445-0,969; p=0,034). Sonuç: Bu çalışmada geriatrik bireylerde antikolinerjik yükün oldukça yaygın olduğu gösterildi. Polifarmasi varlığının antikolinerjik yük için güçlü bir bağımsız risk faktörü olduğu ve antikolinerjik yük arttıkça Katz ADL skorlarıyla değerlendirilen fonksiyonel bağımsızlığın azaldığı saptanmıştır. Bulgularımız, geriatrik bireylerde ilaç tedavisinin antikolinerjik yük açısından düzenli olarak gözden geçirilmesinin önemini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
The Relationship Between Anticholinergic Drug Burden and Comprehensive Geriatric Assessment Parameters in Older Adults ABSTRACT Aim: This study investigated the relationship between anticholinergic drug burden and comprehensive geriatric assessment parameters in older adults. Materials and Methods: A total of 215 older outpatients admitted to the Geriatrics Outpatient Clinic were included in this cross-sectional study. Sociodemographic characteristics, comorbidities, medications, and anticholinergic adverse effects were evaluated. Anticholinergic burden was assessed using the Anticholinergic Cognitive Burden (ACB) scale. Patients were classified as ACB 0 (no burden), ACB 1 (possible burden), and ACB ≥2 (definite burden). Within the scope of comprehensive geriatric assessment, Mini-Cog, Activities of Daily Living (ADL), Instrumental Activities of Daily Living (IADL), Mini Nutritional Assessment–Short Form (MNA-SF), Geriatric Depression Scale–Short Form (GDS-SF), FRAIL Scale, and the EuroQol-5 Dimension 5-Level (EQ-5D 5L) quality of life scale were administered. Results Patients were predominantly female (70.2%), with a mean age of 73.5±6.3 years. 73% of patient used at least one medication with anticholinergic activity and 50.2% of these patients were classified in the definite anticholinergic burden group according to ACB score. Higher anticholinergic burden correlated with higher medication (r=0.473; p<0.001) and comorbidity counts (r=0.237; p<0.001), and lower handgrip strength (r=-0.172; p=0.012), Katz ADL (r=-0.254; p<0.001), and EQ-5D 5L (r=-0.153; p=0.026) scores. Dry mouth, urinary retention, palpitations, diabetes mellitus, depression, and polypharmacy were significantly associated with anticholinergic burden (p=0.028, p=0.005, p=0.046, p=0.001, p=0.001, and p<0.001, respectively). In ordinal logistic regression analysis, polypharmacy increased anticholinergic burden 7.3-fold (OR=7.328; 95% CI: 3.431–15.649; p<0.001), whereas higher Katz ADL scores were inversely associated with anticholinergic burden (OR=0.656; 95% CI: 0,445-0,969; p=0.034). Conclusion: Anticholinergic burden was highly prevalent among geriatric individuals. Polypharmacy was identified as a strong and independent risk factor for anticholinergic burden, and increased anticholinergic burden was associated with decreased functional independence as assessed by Katz ADL scores. These findings support the importance of regular medication review regarding anticholinergic burden in geriatric patients.
Benzer Tezler
- Acil servise düşme ile başvuran geriatrik hastalarda potansiyel uygunsuz ilaç kullanımının TIME(TIME-to-STOP/START), STOPP/START v3 ve AGS Beers kriterleri ile değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Evaluation and comparison of potentially inappropriate medication use using the TIME (TIME-to-STOP/START), STOPP/START version 3, and AGS Beers criteria in geriatric patients presenting to the emergency department following a fall
ARİFE AYDAN ENSARİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN DOĞAN
DR. MELEK CİRİK ÇETİN
- Geriatri polikliniğine başvuran hastalarda antikolinerjik ilaç kullanım sıklığı ve antikolinerjik yükün değerlendirilmesi
Evaluation of anticholinergic load and the frequency of anticholinergic drug use in patients applying to the geriatrics outpatient clinic
ESRA ÖZBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ERTUNA
- Osteoporozu olan yaşlı hastalarda uzun etkili bifosfonat ile tedavinin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of long acting bisphosphonate therapy on cognitive functions in elderly patients with osteoporosis
İLKER TAŞÇI
- Astım ve KOAH hastalarında uygulanan ilaç tedavilerinin, diş çürüğü aktiviteleri üzerindeki etkilerinin karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi
The comparative evaluation of the effects of drug treatments on asthma and COPD patients on tooth caries activities
MERVE YILDIRIM ÜÇÜNCÜ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiRestoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN BENDERLİ GÖKÇE
- Hastaneden taburcu olan COVİD-19 geçirmiş yaşlı bireylerde bilişsel bozukluk prevalansı ve ilişkili faktörler
Prevalence of cognitive impairment and associated factors in ELDERLY individuals discharged from hospital with COVİD-19
ELİF DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
GeriatriSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET İLKİN NAHARCI