Geri Dön

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukve ergenlerde çocukluk çağı travmaları ve ilişkilifaktörlerin belirlenmesi

Identification of childhood traumas and related factorsin children and adolescents diagnosed with AttentionDeficit Hyperactivity Disorder (ADHD)

PDF İndir

  1. Tez No: 1018164
  2. Yazar: AHMET KIRMACI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVGİ ÖZMEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Akran Zorbalığı, Çocukluk Çağı Travmaları (İhmal/ İstismar), Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Ergenlik, Empati, Farmakoterapi, Prososyallik, Adolescence, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Childhood Trauma (Neglect/Abuse), Emotion Regulation Difficulty, Empathy, Peer Bullying, Pharmacotherapy, Prosociality
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANILI ÇOCUK VE ERGENLERDE ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ ÖZET Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan ergenlerde uygulanan farmakolojik tedavinin, çocukluk çağı travmaları (ihmal ve istismar) üzerindeki etkisini akran zorbalığı, empati, prososyal davranışlar ve duygu düzenleme güçlüğü bağlamında sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel tasarımdaki bu araştırma, çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğine başvuran 12-18 yaş aralığındaki 120 ergen ve ebeveynleriyle yürütülmüştür. Örneklem; iki yıldır düzenli farmakolojik tedavi alan DEHB (n=40), iki yıldır ilaç kullanmayan DEHB (n=40) ve sağlıklı kontrol (n=40) olmak üzere üç gruptan oluşmaktadır. Veriler; Sosyodemografik Veri Formu, Yenilenmiş Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Ergen Prososyallik Ölçeği, KA-Sİ Empati Eğilim Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde nonparametrik testler, Spearman korelasyonu ve backward çoklu doğrusal regresyon analizi tercih edilmiştir. Bulgular: Tedavi almayan DEHB grubunun klinik belirti şiddeti ile toplam travma, fiziksel istismar, fiziksel ve duygusal ihmal puanlarının en yüksek olduğunu göstermiştir. Tedavi alan DEHB grubunun toplam travma ve duygusal ihmal puanları ise sağlıklı kontrollerden dahi anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. Tedavi almayan grupta akran zorbalığı ve duygu düzenleme güçlüğü yüksek; empati ve prososyal davranış düzeyleri düşük bulunmuştur. Tedavi alan grupta zorbalık, duygu regülasyonu ve empati düzeylerinin sağlıklı akran seviyesine ulaştığı gözlenmiştir. Regresyon modeline göre; çocukluk çağı travmasını pozitif yönde yordayan en güçlü değişkenlerin sırasıyla akranlarına zorbalık yapma ve duygu düzenleme güçlüğü olduğu, ilaç tedavisi almanın ise travma puanını anlamlı düzeyde düşürdüğü kanıtlanmıştır. Sonuç: Bulgularımız, DEHB farmakoterapisinin temel semptom kontrolünün ötesinde, güçlü bir psikososyal koruyucu bariyer oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Tedavi edilmeyen DEHB'deki duygu disregülasyonu ve agresif davranışlar aile içi gerilimi artırarak çocuğu travmaya açık hale getirirken; ilaç tedavisi ergenin sosyal biliş, empati viii ve duygu düzenleme kapasitesini normalleştirerek mağduriyet döngüsünü kırmaktadır. DEHB'nin erken tıbbi sağaltımı, çocukluk çağı travmalarını önlemede kritik bir koruyucu hekimlik müdahalesidir.

Özet (Çeviri)

IDENTIFICATION OF CHILDHOOD TRAUMAS AND RELATED FACTORS IN CHILDREN AND ADOLESCENTS DIAGNOSED WITH ATTENTION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER (ADHD) ABSTRACT Objective: The main objective of this study is to evaluate the effect of pharmacological treatment on childhood traumas (neglect and abuse) in adolescents with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) in comparison with healthy controls, in terms of peer bullying, empathy, prosocial behaviors, and emotion regulation difficulty. Method: This cross-sectional study was conducted with 120 adolescents aged 12-18 years and their parents who applied to the child and adolescent psychiatry outpatient clinic. The sample consisted of three groups: ADHD who had been receiving regular pharmacological treatment for two years (n=40), ADHD who had not been using medication for two years (n=40), and healthy controls (n=40). Data were collected using a Sociodemographic Data Form, the Revised Conners Parent Rating Scale, the Childhood Psychological Trauma Scale, the Peer Bullying Identification Scale Adolescent Form, the Adolescent Prosociality Scale, the KA-SI Empathy Tendency Scale, and the Emotion Regulation Difficulty Scale. Nonparametric tests, Spearman correlation, and backward multiple linear regression analysis were preferred for statistical analyses. Results: Statistical analyses showed that the ADHD group not receiving treatment had the highest clinical symptom severity and total trauma, physical abuse, physical and emotional neglect scores. The total trauma and emotional neglect scores of the ADHD group receiving treatment were found to be significantly lower than even healthy controls. In the group not receiving treatment, peer bullying and emotion regulation difficulties were high; empathy and prosocial behavior levels were low. In the group receiving treatment, bullying, emotion regulation, and empathy levels were observed to reach the healthy peer level. According to the regression model; It has been proven that the strongest variables positively predicting childhood trauma are peer bullying and difficulty with emotion regulation, respectively, and that receiving medication significantly reduces the trauma score. x Conclusion: Our findings demonstrate that ADHD pharmacotherapy creates a powerful psychosocial protective barrier beyond basic symptom control. While untreated ADHD, with its emotional dysregulation and aggressive behaviors, increases family tension and makes the child vulnerable to trauma, medication normalizes the adolescent's social cognition, empathy, and emotion regulation capacity, breaking the victimization cycle. Early medical treatment of ADHD is a critical preventive medicine intervention in preventing childhood trauma.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    991391

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemalar ile annenin bağlanma özellikleri, ebeveyn tutumları ve psikiyatrik komorbiditeler arasındaki ilişki

    The relationship between early maladaptive schemas and maternal attachment styles, parenting attitudes and psychiatric comorbidities in children and adolescents diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder

    AHMET BUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURULLAH BOLAT

  2. Tez No

    637297

    Hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde sluggish cognitive tempo (yavaş bilişsel tempo) belirtileri: İlişkili bireysel ve ailesel özelliklerin belirlenmesi ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerle karşılaştırılması

    Sluggish cognitive tempo symptoms in children and adolescents with mild autism: investigating associated individual and familial factors and comparing to children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder

    NAZAN EKİNCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZALP EKİNCİ

  3. Tez No

    491653

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı 8-16 yaş grubu çocuklarda obezite sıklığı, psikiyatrik eş tanı dağılımı, yeme bağımlılığı ve yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi

    Assessment of obesity frequency, distribution of psychiatric co-morbidity, eating dependence and quality of life in children between 8-16 years of age with attention deficit and hyperactivity disorder

    SEYHAN TEMTEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖZLEM HEKİM

  4. Tez No

    984880

    Patolojik internet kullanımı olan ve olmayan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde mizaç özellikleri, proaktif-reaktif saldırganlık ve prososyal davranışların incelenmesi

    An examination of temperament traits, proactive–reactive aggression, and prosocial behaviors in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder with and without pathological internet use

    FATMA BİLGE KILIÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. İPEK SÜZER GAMLI

  5. Tez No

    1018208

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde duyusal işlemleme ve interoseptif farkındalık özelliklerinin yürütücü işlevlerle ilişkisi

    The relationship between sensory processing and interoceptive awareness characteristics and executive functions in adolescents diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder

    AYSU KAÇAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İPEK SÜZER GAMLI

Geri Dön