Hemşirelerin kaderciliğe ilişkin yerleşik inançlarının afet tutumlarına etkisi
The impact of nurses' established beliefs regarding fatalism on their disaster attitudes
- Tez No: 1018355
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZÜM ERKİN GEYİKTEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, hemşirelerin kadercilik inançlarının afet tutumlarına etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel bir araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, 2024 yılı Ekim ve Kasım aylarında İzmir Demokrasi Üniversitesi Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülmüş ve 231 hemşire örnekleme alınmıştır. Veriler, Hemşire Tanıtım Formu, Genel Kadercilik Ölçeği ve Afet Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 32,71 ± 7,66 olup, %75,3'ü kadın, %24,7'si erkektir. Katılımcıların %51,5'i hastane afet planını bildiğini ancak okumadığını, %21,6'sı okuduğunu ifade etmiştir. %58,0'i afet tıbbı konusunda eğitim almış, %71,4'ü afetle ilgili kitap ya da broşür okumuştur. Genel Kadercilik Ölçeği toplam puan ortalaması 242,77±34,98 olarak belirlenmiş ve alt boyutlar arasında en yüksek ortalamaya sahip olan“kader”alt boyutu 87,25 ± 15,72, en düşük ortalamaya sahip olan“boyun eğme”alt boyutu 15,85 ± 4,37 olarak tespit edilmiştir. Afet Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması ise 78,93 ± 12,10 olarak bulunmuştur. Alt boyutlarda,“duyuşsal”alt boyutun ortalaması 39,44 ± 6,11,“bilişsel”alt boyutun ortalaması 22,16 ± 5,64,“davranışsal”alt boyutun ortalaması 17,32 ± 6,21 olarak kaydedilmiştir. Genel Kadercilik Ölçeği ile Afet Tutum Ölçeği arasında pozitif yönlü ancak düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r = 0,097; p < 0,05). Genel Kadercilik Ölçeği'nin“çaresizlik”alt boyutu ile afet tutumunun“bilişsel”alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = 0,6092; p < 0,05). Katılımcılar arasında afet yönetimi ve afet hemşireliği eğitimine katılanların oranının düşük olduğu görülmüştür. Afet tutumu açısından hemşirelerin duyuşsal ve bilişsel boyutlarda daha yüksek puan aldığı, ancak davranışsal boyutta eksiklik yaşadığı görülmüştür. Hemşirelerin kadercilik inançlarının afetlere yönelik tutumları üzerinde doğrudan etkili olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a descriptive cross-sectional research to examine the impact of nurses' fatalistic beliefs on their disaster attitudes. The research was carried out in October and November 2024 at Izmir Democracy University Buca Seyfi Demirsoy Education and Research Hospital, with a sample of 231 nurses. Data were collected using the Nurse Information Form, General Fatalism Scale, and Disaster Attitude Scale.The mean age of the participating nurses was 32.71 ± 7.66 years, with 75.3% female and 24.7% male. Of the participants, 51.5% reported being aware of their hospital's disaster plan but had not read it, while 21.6% stated they had read the disaster plan. Furthermore, 58.0% had received disaster medicine training, and 71.4% had read books or brochures related to disaster preparedness. The mean total score of the General Fatalism Scale was 242,77 ± 34,98, with the highest subscale mean observed in the“fatalism”subdimension (87.25 ± 15.72) and the lowest in the“submission”subdimension (15.85 ± 4.37). The mean total score of the Disaster Attitude Scale was 78.93 ± 12.10. Among the subdimensions of the Disaster Attitude Scale, the“affective”subdimension had the highest mean score (39.44 ± 6.11), followed by the“cognitive”(22.16 ± 5.64) and“behavioral”(17.32 ± 6.21) subdimensions. A positive but weak correlation was identified between the General Fatalism Scale and the Disaster Attitude Scale (r = 0.097; p < 0.05). Moreover, a significant relationship was observed between the“helplessness”subdimension of the General Fatalism Scale and the“cognitive”subdimension of the Disaster Attitude Scale (r = 0.6092; p < 0.05). It has been observed that the proportion of participants who have attended disaster management and disaster nursing training is low. In terms of disaster attitudes, nurses scored higher in affective and cognitive dimensions but showed deficiencies in the behavioral dimension. It has been determined that nurses' fatalistic beliefs have a direct impact on their attitudes toward disasters.
Benzer Tezler
- Üniversitede çalışan bireylerin kolorektal kanser kaderciliği ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between colorectal cancerfaith and HEALTH literacy of university workingindividuals
SİBEL ÇİLİNGİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE İŞERİ
- Bir eğitim ve araştırma hastanesindeki hemşirelerin kanser taramalarına yönelik tutumları ve kadercilik eğilimleri
Attitudes towards cancer screening and fatalism tendencies of nurses in A training and research hospital
KÜBRA ALTUNBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NALAN BOSTAN AKMEŞE
- Akciğer kanseri hastalarının sağlıkta kadercilik inancı ve öz-yeterlilik algıları
Lung cancer patients' belief in fatalism in health and perceptions of self-efficacy
GAMZE TOPUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
OnkolojiAmasya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURHAN DOĞAN AYDIN
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerde sağlık kaderciliği ve psikolojik sağlamlılık arasındaki ilişki
The relationship between health fatalism and psychological resilience in families with special needs children
HASRET EKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikErzurum Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL KARAKURT
- Onkoloji hastalarında sağlık kaderciliği ile özbakım gücü arasındaki ilişki
The relationship between health fatalism and self-care abilities in oncology patients
SEDA GÖKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ŞİRİN GÖK