Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde B1 ve B2 seviyelerinde söz dizimi sorunlarının incelemesi: Haliç TÖMER örneği
An examination of syntatic problems at B1 and B2 levels in teaching Turkish as a foreign language: The case of Hali̇ç TÖMER
- Tez No: 1018450
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Söz dizimi çözümleyicisi, TÖMER, İçerik analizi, Syntax analyzer, Turkish and Foreign Languages Research and Application Center, Content analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1 ve B2 seviyesindeki uluslararası öğrencilerin yazılı anlatımlarında görülen söz dizimi sorunlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Haliç TÖMER'de Ocak-Aralık 2024 tarihleri arası eğitim gören öğrencilerin kurs bitirme sınavları, tek tek analiz edilip söz dizimi hataları belirlenmiş ve bu hataların hangi ana dil grubunda daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir. Araştırmada karma yöntem kullanılmış olup 16 farklı ülkeden gelen 39 öğrencinin 2024 yılına ait sınav kâğıtları içerik analizi yöntemiyle hem nicel hem de nitel açıdan incelenmiştir. İncelemeye tabi tutulan toplam 839 cümlenin %28'inin hatasız olduğu gözlemlenmiştir. Örneklemin %39'unda söz dizimsel kusurlar öne çıkarken, %33'lük kesimde ise imla ve yanlış kelime tercihi gibi söz dizimi harici hatalar tespit edilmiştir. 23 farklı söz dizimi hata türüne rastlanmıştır. En sık karşılaşılan hatalar; isim tamlamasını kuramama, edat öbeğini kuramama, sözcüklerin yanlış sıralanması ve yüklem-nesne uyumsuzluğudur. Bu hatalar, Türkçenin yapısal özellikleri ile öğrencilerin ana dilleri arasındaki farklılıklar üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; Altay dil ailesine mensup olan öğrencilerde hataların daha çok tamlama, edat öbekleri ve uyum sorunlarında problem yaşandığı gözlemlenirken; Hint-Avrupa dil ailesinde ise sözcük dizilişi ve yan cümle yapılarında problemler tespit edilmiştir. Hami-Sami dil ailesinde ise Arapça konuşan öğrencilerde en belirgin hata türü isim tamlamalarıdır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the syntactic problems found in the written productions of international students learning Turkish as a foreign language at the B1 and B2 proficiency levels. In the study, the end-of-course examination papers of students who attended Haliç TÖMER between January and December 2024 were analyzed individually, syntactic errors were identified, and the native language groups in which these errors occurred most frequently were determined. A mixed-methods approach was employed in the research. The examination papers of 39 students from 16 different countries, taken in 2024, were analyzed both quantitatively and qualitatively through content analysis. Of the total 839 sentences examined, 28% were found to be error-free. While syntactic deficiencies were prominent in 39% of the sample, 33% contained non-syntactic errors such as spelling mistakes and inappropriate word choices. A total of 23 different types of syntactic errors were identified. The most frequent errors were the inability to form noun phrases, the inability to construct prepositional phrases, incorrect word order, and predicate–object disagreement. These errors were evaluated in relation to the structural differences between Turkish and the students' native languages. According to the findings, students belonging to the Altaic language family experienced more difficulties with phrase constructions, prepositional phrases, and agreement-related structures. In contrast, students from the Indo-European language family showed problems primarily in word order and subordinate clause structures. Within the Hamito-Semitic language family, noun phrase formation was found to be the most prominent error type among Arabic-speaking students.
Benzer Tezler
- Yabancılar için hazırlanan Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığı ile Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazılı anlatımlarındaki söz varlığı
Vocabulary in Turkish textbooks prepared for foreigners and vocabulary in written expression of learners of Turkish as a foreign language
GÖKÇEN GÖÇEN
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN OKUR
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde iş Türkçesi: Aşçılık hizmetlerinde eşdizimlilik ve öğretimi
Business Turkish in teaching Turkish as a foreign language: Collocations and their teaching in culinary services
FİKRİYE GÜNDÜZ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZMİYE TOPÇU TECELLİ
- Yabancılara Türkçe öğretiminde bağlaçların kullanımı ve karşılaşılan problemler
Conjunctions usage and encountered problems in Turkish teaching to foreigners
AYŞE ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZCAN BAYRAK
- Yabancılara Türkçe öğretiminde söz varlığını geliştirmek için çizgi filmlerden yararlanma
Using cartoons to improve vocabulary in teaching Turkish to foreigners
KEZBAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN AKKAYA
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde seviyelere göre öncelikli söz varlığı -derlem temelli bir uygulama-
Level-based primary vocabulary in teaching Turkish as foreign language -a corpus based application-
AHMET CİHAN BULUNDU
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN ERDEM