Palyatif bakım hastalarının bakım verenlerinde psikolojik dayanıklılık, bakım yükü ve bakım vermeye hazır oluşluk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship among resilience, caregiver burden, and readiness for caregiving in caregivers of palliative care patients
- Tez No: 1018455
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLYETER ERDOĞAN YÜCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma; palyatif bakım hastalarına bakım veren bireylerde psikolojik dayanıklılık, algılanan bakım yükü ve bakım vermeye hazır oluşluk arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende tasarlanan çalışma, Mart–Aralık 2025 tarihleri arasında Aksaray Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Ünitesi'nde 135 bakım veren ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçek puan ortalaması 123,36±21,17; Zarit Bakım Verme Yükü Ölçek puan ortalaması 38,91±11,08; Bakım Vermeye Hazır Oluşluk Ölçek puan ortalaması ise 19,73±7,16 olarak belirlenmiştir. Çalışmada kadınların, memur/ev hanımı olanların ve bakım sürecinde yardım alanların psikolojik dayanıklılık düzeylerinin daha yüksek olduğu; geliri giderinden az olanların ise daha düşük düzeyde psikolojik dayanıklılığa sahip olduğu bulunmuştur. Bekar bakım verenlerin bakım yükünün daha düşük olduğu saptanmıştır. Köyde yaşayanların ve bakım verme süresi 1–3 yıl olanların bakım vermeye hazır oluşluk düzeylerinin daha düşük olduğu, günlük bakım verme süresi arttıkça bakım vermeye hazır oluşun arttığı belirlenmiştir. Korelasyon analizinde psikolojik dayanıklılık ile bakım vermeye hazır oluş arasında pozitif; bakım yükü ile psikolojik dayanıklılık ve bakım vermeye hazır oluş arasında negatif anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Regresyon analizine göre psikolojik dayanıklılık, bakım vermeye hazır oluşu pozitif yönde ve bakım yükünü negatif yönde; bakım vermeye hazır oluş ise bakım yükünü negatif yönde anlamlı olarak tahmin etmiştir. Bootstrap analizi, bakım vermeye hazır oluşun psikolojik dayanıklılık ile bakım yükü arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, palyatif bakım hastalarına bakım veren bireylerde psikolojik dayanıklılığı ve bakım vermeye hazır oluşu güçlendirmeye yönelik girişimlerin bakım yükünün azaltılmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the relationships among psychological resilience, perceived caregiver burden, and readiness for caregiving in caregivers of palliative care patients. Designed as a descriptive and correlational study, the research was carried out with 135 caregivers at the Palliative Care Unit of Aksaray Training and Research Hospital between March and December 2025. The participants' mean scores were 123,36 ± 21,17 for the Adult Psychological Resilience Scale, 38,91 ± 11,08 for the Zarit Caregiver Burden Scale, and 19,73 ± 7,16 for the Readiness for Caregiving Scale. Female caregivers, those who were civil servants or homemakers, and those who received assistance during the caregiving process had significantly higher levels of psychological resilience, whereas caregivers whose income was lower than their expenses had lower levels of psychological resilience. Unmarried caregivers were found to have lower caregiver burden. Caregivers living in villages and those who had been providing care for 1–3 years had lower readiness for caregiving, whereas readiness for caregiving increased as the daily duration of caregiving increased. Correlation analysis revealed a significant positive relationship between psychological resilience and readiness for caregiving, while caregiver burden was significantly and negatively correlated with both psychological resilience and readiness for caregiving. Regression analysis indicated that psychological resilience positively predicted readiness for caregiving and negatively predicted caregiver burden, whereas readiness for caregiving significantly and negatively predicted caregiver burden. Bootstrap analysis demonstrated that readiness for caregiving partially mediated the relationship between psychological resilience and caregiver burden. In conclusion, interventions aimed at strengthening psychological resilience and readiness for caregiving among caregivers of palliative care patients may contribute to reducing caregiver burden.
Benzer Tezler
- Palyatif dönemdeki onkoloji hastalarının yakınlarının öz-anlayış düzeylerinin psikolojik dayanıklılık ve yaşam kalitesi açısından incelenmesi
An investigation of self-compassion levels of the relatives of palliative stage oncology patients in terms of psychological resilience and quality of life
SİNEM ARDIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPrevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAN
DR. DİLEK ANUK
- Palyatif bakım alan hastaların yakınlarının bakım verici stres düzeyi ve destekleyici bakım gereksinimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between caregiver stress levels and supportive care needs of relatives of patients receiving palliative care
SELVER SÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANİFE ÖZÇELİK
- Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisinde yatan hastaların primer bakımını sağlayan kişilerde depresyon ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of depression and sleep quality in primary careivers of patients hospitalized in the Palliative Care Unit of Uşak Training and Research Hospital
KÜBRA YAPRAK GÖKCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU ESER
- Aydın ili palyatif bakım merkezlerinde yatan hastalara bakım veren kişilerde tükenmişlik düzeyi ve buna etki eden faktörler
Burnout levels and related factors among caregivers of inpatients in palliative care units in Aydın
TUĞÇE ACARTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
- Palyatif bakım hastalarına bakım verenlerde yaşam kalitesinin değerlendirilmesi: Karabük örneği
Evaluation of quality of life among caregivers of palliative care patients: Karabük case
CİHANGİR KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT IŞIKHAN