Weberyen perspektiften Osmanlı ve Fransız merkezi idarelerinin karşılaştırmalı tahlili (1453 – 1715)
A comparative analysis of Ottoman and French central administrations from a Weberian perspective (1453 – 1715)
- Tez No: 1018561
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ ADIYEKE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Tarih, Public Administration, Political Science, History
- Anahtar Kelimeler: Adalet Dairesi, Fransa, Karşılaştırmalı analiz, Osmanlı Devleti, Osmanlı Divanı, Osmanlı yönetimi, Weber, Max, The Circle of Justice, France, Comparative analysis, Ottoman State, Ottoman Divan, Ottoman management, Weber, Max
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, 1453-1715 yılları arasındaki Osmanlı ve Fransız merkezi idarelerini Max Weber'in kuramı ve karşılaştırmalı tarih metoduyla incelemektedir. Weber'e göre Fransa, zümreler devletinden neşet eden gelişkin bir patrimonyal yapıydı. Literatürde vurgulandığı üzere erken modern Fransa Krallığı bir mutlakiyetti. Bu rejim rasyonel araçlara sahipti ve uygulamalarıyla birlikte modern devleti ortaya çıkarmıştı. Tersine Osmanlı Devleti sultanistti. Neredeyse hiçbir rasyonel uygulama gözlenmiyordu ve kurallı bir sisteme sahip olmadığı gibi tam tersine pür bir keyfiyet rejimiydi. Bu tezde Batı yazınındaki bu genel kabuller, arşiv belgeleriyle erken modern Batı ve Osmanlı siyasetnameleri ile literatürdeki güncel gelişmelerden ilhamla eleştiri konusu etmiştir. Buradan hareketle Osmanlı Divan-ı Hümayunu ile Fransız kraliyet konseyleri, mali yapılar ve hukuk sistemleri karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak Osmanlı Devleti'nin zümreleri merkez etrafında başarıyla hizalayan gelişkin bir mutlak monarşi olduğu, Fransa'nın ise feodal altyapı ve güçlü zümresel yapılar yani parlamento ve büyük aristokrasi nedeniyle sınırlı bir mutlakiyet olarak kaldığı anlaşılmıştır. Fransa'da modern devleti doğuran süreç ise mutlakiyetin feodal yapılarla girdiği mücadele ve merkantilist politikaların istenmeyen bir sonucudur. Daha geniş bir perspektiften de Osmanlı ve Fransız devletleri birbirinden kopuk Doğu-Batı modelleri değildir. Aksine bu devletler benzer yapısal sorunlara farklı çözümler üreten ortak bir küresel erken modern devlet fenomeninin farklı tezahürleridir.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis examines the Ottoman and French central administrations between 1453 and 1715 using Max Weber's theory and the comparative history method. According to Weber, France was an advanced patrimonial structure originating from an estates state. As emphasized in the literature, the early modern Kingdom of France was an absolutism possessing rational tools, which ultimately gave rise to the modern state. Conversely, the Ottoman regime was considered sultanist; it lacked rational tools and a rule-based system, operating instead as a regime of pure arbitrariness. Inspired by recent literature, this thesis critiques these general assumptions based on archival documents and early modern Western and Ottoman political treatises. Accordingly, the Ottoman Imperial Council and French royal councils, along with their financial and legal systems, are compared. The findings reveal that the Ottoman Empire was an advanced absolute monarchy that successfully aligned the estates around the center. In contrast, France remained a limited absolutism due to its feudal infrastructure and strong estate structures, namely the parlements and high aristocracy. The emergence of the modern state in France was an unintended consequence of absolutism's struggle with feudal structures and mercantilist policies. From a broader perspective, Ottoman and French administrations are not disconnected East-West models. Rather, they are different manifestations of a common global early modern state phenomenon, producing distinct solutions to similar structural problems.
Benzer Tezler
- Bir sekülerleşme teorisi olarak varoluşsal güvenlik teorisinin analizi
A critical analysis of existential security as a secularization theory
AKBARSHAH AHMADİ
Doktora
Türkçe
2016
SosyolojiUludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL ATAMAN
- Kamu bürokrasisinde“ethos”: Sosyal kökenler ve değerlerin etkileşimi
Ethos in public bureaucracy: The interaction between social origins and values
HİCABİ KAYNAK
- International and world society:Toward an English school theory of legitimate supranational sytems
Uluslararası toplum ve dünya toplumu: Meşru devletlerüstü sistemlerin oluşumuna dair bir İngiliz ekolü teorisine doğru
İPEK ZEYNEP RUACAN
Doktora
İngilizce
2014
Siyasal BilimlerThe Unıversıty Of BırmınghamSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. THOMAS DIEZ
- Territorial fragmentation of Northern Syria during the syrian conflict
Suriye savaşında Kuzey Suriye'nin teritoryal parçalanması
BİLAL KAÇAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerİstanbul Bilgi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN MÜSLİM CEMGİL
- Weberyen metodolojinin tarihi ve felsefi temelleri üzerine bir deneme
Başlık çevirisi yok
SELİM ÇÖREKÇİ