Ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemalar ile arkadaşlık kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between early maladaptive schemas and friendship quality in adolescents
- Tez No: 1018579
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET BUĞA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Arkadaşlık, Ergenlik, Erken dönem uyum bozucu şemalar, Friendship, Puberty, Early maladaptive schemas
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ergenlik dönemindeki bireylerde erken dönem uyum bozucu şemalar ile arkadaşlık kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ilinde farklı liselerde öğrenim gören ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 519 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların 293'ü (%56,5) erkek, 226'sı (%43,5) kız olup yaşları 14–17 arasında değişmektedir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Arkadaşlık Kalitesi Ölçeği (AKÖ) ve 10–16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şemalar Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT) kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Normallik varsayımları çarpıklık ve basıklık değerleri incelenerek değerlendirilmiştir. Verilerin özelliklerine göre bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş, arkadaşlık kalitesini yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçları, kopukluk ve reddedilmişlik ile başkalarına yönelimlilik şema alanlarının arkadaşlık kalitesini anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Araştırma bulguları, erken dönem uyum bozucu şemaların ergenlerin arkadaşlık ilişkilerinin niteliği üzerinde etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, ilişkinin düşük düzeyde olması arkadaşlık kalitesinin sosyal beceriler, mizaç özellikleri ve çevresel etkenler gibi farklı değişkenlerden de etkilendiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçların ergenlerle çalışan ruh sağlığı profesyonellerine ve okul psikolojik danışmanlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between early maladaptive schemas and friendship quality among adolescents. The study was conducted using the relational survey model within the framework of quantitative research methods. The study group consisted of 519 high school students who were enrolled in different high schools in Gaziantep during the 2024–2025 academic year and voluntarily participated in the research. Of the participants, 293 (56.5%) were male and 226 (43.5%) were female, with ages ranging from 14 to 17 years. Data were collected using the Personal Information Form, the Friendship Quality Scale (FQS), and the Early Maladaptive Schema Questionnaires for Children and Adolescents Aged 10–16 (EMSQ-CA). The data were analyzed using the SPSS 25.0 statistical software package. Normality assumptions were evaluated by examining skewness and kurtosis values. Depending on the characteristics of the data, independent samples t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA) were employed. Relationships among the variables were examined using Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis was conducted to determine the variables predicting friendship quality. The findings revealed that the schema domains of Disconnection and Rejection and Other-Directedness significantly predicted friendship quality. The results indicate that early maladaptive schemas have a significant influence on adolescents' friendship quality. However, the relatively low level of the relationship suggests that friendship quality is also affected by various individual and environmental factors, such as social skills, temperament, and environmental influences. The findings are expected to contribute to the work of mental health professionals and school counselors working with adolescents.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemalar ile annenin bağlanma özellikleri, ebeveyn tutumları ve psikiyatrik komorbiditeler arasındaki ilişki
The relationship between early maladaptive schemas and maternal attachment styles, parenting attitudes and psychiatric comorbidities in children and adolescents diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder
AHMET BUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURULLAH BOLAT
- Kaygı bozukluğu olan ergenlerde algılanan ebeveyn kabul-red algısı ile erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The relationship between early maladaptive schemas and parental acceptance-rejection in adolescents with anxiety disorders
SALİHA AÇIKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN
- Ergenlerde erken dönem uyumsuz şemalar ile yeme tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between early dsorddering schemes and eating atitude in adolescents
FATMA GÜLBAHÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN
- Ergenlerde görülen psikolojik bozuklukların erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of relationship between early maladaptive schemas and emotion regulation with psychological disorders in adolescents
GÜLŞAH BALABAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ BİLGE
- Çocukluk çağı travmaları ile çocuk ve ergenlerde major depresif bozukluk arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
The mediating role of early maladaptive schemas in the relation between childhood trauma and major depressive disorder in children and adolescents
EMRAH TATIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİKA GÜLEN ŞİŞMANLAR