Pırlak ve Ramlıç koç spermasının kriyoprezervasyonunda sulandırıcıya eklenen hesperidin yüklenmiş çinko oksit nanopartiküllerinin çözdürme sonrası sperma kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of hesperidin-loaded zinc oxide nanoparticles added to the extender on post-thaw semen quality in the cryopreservation of Pırlak and Ramlıc ram semen
- Tez No: 1018588
- Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ YENİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dölerme ve Suni Tohumlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Pırlak ve Ramlıç koç spermasının kriyoprezervasyonunda hesperidin yüklenmiş çinko oksit nanopartiküllerin (Hes-ZnO NPs) çözdürme sonrası spermatolojik, oksidatif, genetik ve moleküler kalite parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Koç spermasının dondurulması sırasında soğuk şoku, osmotik değişimler, oksidatif stres, spermatozoon membranı hasarı, mitokondriyal fonksiyon kaybı ve DNA bütünlüğünde bozulmalar meydana gelebilmektedir. Bu nedenle kriyoprezervasyon sürecinde spermatozoon kalitesini koruyabilecek yeni sulandırıcı bileşenlerinin araştırılması reprodüktif biyoteknoloji açısından önem taşımaktadır. Çalışmada Pırlak ve Ramlıç ırkı koçlardan suni vajen yardımıyla alınan normospermik özellikteki ejakülatlar değerlendirilmiş ve uygun örnekler çalışma gruplarına ayrılmıştır. Sperma örnekleri Tris bazlı sulandırıcı kullanılarak kontrol, 1 µg/mL Hes-ZnO NPs, 5 µg/mL Hes-ZnO NPs ve 10 µg/mL Hes-ZnO NPs grupları şeklinde hazırlanmış, ardından dondurma ve çözdürme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Çözdürme sonrası sperma kalitesi; CASA sistemiyle motilite ve kinematik parametreler, flow sitometri ile canlı spermatozoon oranı, plazma membran ve akrozom bütünlüğü ile yüksek mitokondriyal membran potansiyeli, biyokimyasal analizlerle GSH, MDA, CAT, SOD, TOS, TAS ve OSI düzeyleri, DNA hasarı (Comet) analiziyle Tail Length, Tail DNA ve Tail Moment değerleri, ayrıca ROPN1, ODF1, PRM1 ve COX6B2 transkript düzeyleri yönünden değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ırk faktörünün çözdürme sonrası sperma kalitesi üzerinde belirgin bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Ramlıç ırkına ait dondurulmuş-çözdürülmüş spermatozoon örneklerinde total motilite, rapid motilite, medium motilite, slow motilite ve rapid progresif motilite değerlerinin Pırlak ırkına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde Ramlıç ırkında canlı spermatozoon oranı, plazma membran ve akrozom bütünlüğü ile yüksek mitokondriyal membran potansiyeli değerlerinin daha yüksek; Tail Length ve Tail DNA değerlerinin ise daha düşük olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, Ramlıç spermatozoonlarının kriyoprezervasyon sürecinde yapısal ve fonksiyonel bütünlüğünü Pırlak ırkına göre daha iyi koruyabildiğini göstermiştir. Hes-ZnO NPs grupları değerlendirildiğinde, özellikle 5 µg/mL ve 10 µg/mL dozlarının çözdürme sonrası sperma kalitesi üzerinde kontrol grubuna göre daha olumlu sonuçlar oluşturduğu belirlenmiştir. Bu dozlarda total ve progresif motilite değerlerinde artış, canlı spermatozoon oranı, plazma membran-akrozom bütünlüğü ve yüksek mitokondriyal membran potansiyelinde iyileşme, oksidatif yük göstergelerinde azalma ve DNA hasarı parametrelerinde düşüş tespit edilmiştir. Oksidatif stres parametreleri bakımından Hes-ZnO NPs uygulanan gruplarda TOS ve OSI değerlerinin azalması, antioksidan savunma göstergelerinin ise genel olarak desteklenmesi, bu nanopartikül sisteminin kriyoprezervasyon kaynaklı oksidatif hasarın sınırlandırılmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Comet analizi sonuçlarında kontrol grubuna kıyasla özellikle 5 µg/mL ve 10 µg/mL dozlarında Tail Length, Tail DNA ve Tail Moment değerlerinin azalması, Hes-ZnO NPs'nin spermatozoon DNA bütünlüğünün korunmasında etkili olabileceğini ortaya koymuştur. Gen ekspresyonu bulguları, taze ve dondurulmuş-çözdürülmüş sperma örnekleri arasında spermatozoonlarda taşınan transkript profili bakımından farklılıklar bulunduğunu göstermiştir. ROPN1 ve ODF1 transkript düzeylerindeki değişimler spermatozoon motilitesi ve kuyruk yapısı ile, COX6B2 düzeyindeki değişimler mitokondriyal fonksiyonla, PRM1 düzeyindeki değişimler ise kromatin organizasyonu ve DNA bütünlüğü ile ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Bu bulgular, spermatolojik parametrelerin moleküler göstergelerle birlikte ele alınmasının kriyoprezervasyon başarısının yorumlanmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma Hes-ZnO NPs'nin Pırlak ve Ramlıç koç spermasının kriyoprezervasyonunda çözdürme sonrası spermatozoon kalitesinin korunmasına katkı sağlayabilecek etkili bir sulandırıcı bileşeni olabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, Hes-ZnO NPs'nin özellikle 5 µg/mL ve 10 µg/mL dozlarında motilite, membran bütünlüğü, mitokondriyal fonksiyon, oksidatif stres ve DNA bütünlüğü üzerinde koruyucu etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, yanıtların ırka ve doza bağlı olarak değişebileceği dikkate alınmalı; bu nanopartikül sisteminin saha koşullarında fertilite sonuçlarıyla desteklenmesi için ileri çalışmalar yapılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Evaluation of the Effects of Hesperidin-Loaded Zinc Oxide Nanoparticles Added to the Extender on Post-Thaw Semen Quality in the Cryopreservation of Pirlak and Ramlic Ram Semen
Benzer Tezler
- Laktasyondaki pırlak ırkı koyunlarda fluorogeston asetat ve eCG uygulamalarının bazı reprodüktif parametreler üzerine etkileri
The effects of fluorogeston acetate and eCG on some reproductive parameters in lactating Pirlak sheep
MUHAMMED NEVZAT ALGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Veteriner HekimliğiAfyon Kocatepe ÜniversitesiVeteriner Hekimliği Bölümü
YRD. DOÇ. DR. OKTAY YILMAZ
- Akkaraman ve pırlak ırkı koyunlarda serum antimüllerian hormon seviyeleri ile koyun başına düşen kuzu sayısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between serum antimullerian hormone level and the lamb number in akkaraman and pirlak sheep
CENGİZ ÇIRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiVeterinerlik Doğum ve Jinekolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ REHA AĞAOĞLU
- Pırlak ırkı koyunlarda östrus senkronizasyonu ve farklıdozlarda PMSG uygulamasının çoğul doğuma etkisi
Oestrus synchronization in pirlak ewes and the effect ofdifferent doses of PMSG application on multiple births
ÖZGÜR AYDIN
- Pırlak koyunlarında kalpastatin (CAST) ve miyostatin (MSTN) gen polimorfizmleri
Calpastatin (CAST) and myostatin (MSTN) gene polymorphisms in pirlak sheep
BÜLENT ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ŞAHİN SEMERCİ
- Pırlak kuzularında büyüme eğrilerini etkileyen genetik ve çevresel faktörlerin belirlenmesi ve eğri parametreleri yönünden baba koçların değerlendirilmesi
Determination of genetic and environmental factors affecting growth curve and sire evaluation with the aspect of curve parameters in pırlak lambs
KORAY ÇELİKELOĞLU
Doktora
Türkçe
2012
Veteriner HekimliğiAfyon Kocatepe ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TEKERLİ