Arzu ve çatışma ekseninde Dostoyevski edebiyatı
Dostoevsky's literature in the context of desire and conflict
- Tez No: 1018766
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAVUZ ADUGİT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç, Edebiyat felsefesi, Ruhsal çatışma, Sanat felsefesi, Sosyal çatışma, Üçgen arzu, İç çatışma, Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç, Philosophy of literature, Psychological conflict, Art philosophy, Social conflict, Triangular desire, Inner conflict
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Fyodor Mihailoviç Dostoyevski'nin edebiyatını, varoluşsal yeraltı psikolojisi, arzu teorileri ve çatışma dinamikleri ekseninde felsefi bir soruşturmaya tabii tutmak amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı, Dostoyevski'nin romanlarında ortaya koyduğu insan anlayışını, farklı felsefi yaklaşımlar ışığında ele alarak bireyin iç dünyası, ötekiyle kurduğu ilişkiler ve toplumsal varoluşu arasındaki etkileşimi ele almaktır. Bu doğrultuda başta René Girard olmak üzere Jacques Lacan, Slavoj Žižek ve Mihail Bahtin'ın yaklaşımlarından kuramsal bir çerçeve oluşturulmuş; ayrıca insan doğası, özgürlük, ahlak ve inanç problemlerine ilişkin farklı filozofların görüşleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırmada Dostoyevski'nin romanları metin çözümlemesi yöntemiyle incelenmiş, karakterler, olay örgüleri ve anlatı yapıları, oluşturulan kuramsal çerçevedeki kavramlar bazında çözümlenmiştir. İnceleme sonucunda yeraltı psikolojisinin bireyin arzularını ve çatışmalarını şekillendiren temel varoluşsal zemin olduğu; arzunun ötekine yönelimiyle birlikte bireysel, toplumsal ve ideolojik çatışmaları derinleştirdiği; buna karşın aynı süreçlerin insanın hakikat, özgürlük ve manevi dönüşüm arayışına da imkân tanıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle çalışma, Dostoyevski'nin edebiyatının yalnızca psikolojik ya da edebi bir anlatı değil, insan varoluşunun temel sorunlarını tartışan güçlü bir felsefi düşünce alanı sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the literature of Fyodor Mikhailovich Dostoevsky through a philosophical inquiry centered on existential underground psychology, theories of desire, and dynamics of conflict. It seeks to explore Dostoevsky's conception of human nature as presented in his novels by examining the interaction between the individual's inner world, relationships with others, and social existence in the light of different philosophical approaches. Accordingly, a theoretical framework has been established primarily based on the approaches of René Girard, Jacques Lacan, Slavoj Žižek, and Mikhail Bakhtin. In addition, the views of various philosophers on human nature, freedom, morality, and faith have been comparatively evaluated. Dostoevsky's novels have been analyzed through textual analysis, with characters, plots, and narrative structures examined within the conceptual framework developed in the study. The findings indicate that underground psychology constitutes the fundamental existential ground shaping the individual's desires and conflicts; that desire, through its orientation toward the Other, intensifies individual, social, and ideological conflicts; and that these same processes simultaneously create the possibility for the human pursuit of truth, freedom, and spiritual transformation. In this respect, the study demonstrates that Dostoevsky's literature should be understood not merely as a psychological or literary narrative but as a profound field of philosophical inquiry addressing the fundamental problems of human existence.
Benzer Tezler
- İkinci Dünya Savaşı'ndan günümüze Türkiye'nin arabuluculuk ve dengeleme politikası
Türkiye's mediation and balancing policy from World War II to the present
EBRU DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU AL
- Yahudilik'te ve İslam'da kopuş, katarsis ve kurtuluş ekseninde Hz. Nuh ve tufan fenomeni
Breaking point in Judaism and Islam, the Prophet Noah and the flood phenomena on the axis of catarsis and liberation
RECEP UĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKET YAVUZ
- Türkiye'de kadın iş gücünün istatistiksel olarak görünümü ve kadın istihdamının sorunlarının tespitine yönelik bir alan araştırması: İstanbul ili örneği
Statistical view of women labor force in Turkey and a field research to determine the problems of women's employment: The case of istanbul
BÜŞRA SADİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeİstanbul Arel Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEÇİL GÜRÜN KARATEPE
- Yahya Kemal Beyatlı'dan Ahmet Hamdi Tanpınar'a uzanan muhafazakârlık köprüsü ve yol ayrımları
The conservativity bridge and forks in the road from Yahya Kemal Beyatlı to Ahmet Hamdi Tanpınar
MUSTAFA ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerHitit ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ANIL VAREL