Van ili özel gün ve tören yemek kültürünün incelenmesi
Analysis of special occasion and ceremonial food culture in Van
- Tez No: 1018852
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇİNUÇEN OKAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Van ili özel gün ve tören yemek kültürünü incelemeyi, bu yemeklerin sosyo-kültürel işlevlerini ortaya koymayı ve günümüzde geçirdiği dönüşüm süreçlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yemek kültürü, yalnızca beslenme ihtiyacını karşılayan bir unsur olmanın ötesinde, toplumsal ilişkileri, kültürel değerleri ve kolektif hafızayı yansıtan önemli bir yapı olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, özellikle doğum, evlilik, ölüm, dini bayramlar ve diğer toplumsal ritüeller kapsamında hazırlanan yemeklerin anlamları ve işlevleri araştırmanın temel odağını oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Van ilinin farklı ilçelerinde yaşayan katılımcılarla görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde, özel gün yemeklerinin hazırlanma, sunulma ve paylaşılma biçimleri ile bu pratiklerin toplumsal yapı içerisindeki yeri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Van özel gün ve tören yemek kültürünün homojen bir yapı sergilemediğini; aksine ilçe bazında farklılaşan ancak güçlü bir kültürel çekirdek etrafında şekillenen dinamik bir yapı olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca düğün, taziye ve bayram yemeklerinin toplumsal dayanışmayı güçlendirdiği, karşılıklılık ilişkilerini pekiştirdiği ve kültürel sürekliliğin sağlanmasında önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte modernleşme, kentleşme ve değişen yaşam koşullarının etkisiyle geleneksel yemek pratiklerinde dönüşümler yaşandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, Van'ın somut olmayan gastronomik mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bulgular sunmakta ve bu alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the special occasion and ceremonial food culture of Van province, to reveal the socio-cultural functions of these foods, and to analyze their transformation in contemporary contexts. Food culture is considered not only as a means of nutrition but also as a structure reflecting social relations, cultural values, and collective memory. In this context, foods prepared during rituals such as birth, marriage, death, religious holidays, and other social events constitute the main focus of the research. A qualitative research method was adopted in the study, and semi-structured interviews were used as the data collection technique. Interviews were conducted with participants from different districts of Van province, and the obtained data were analyzed through content analysis. The study examined the preparation, presentation, and sharing practices of ceremonial foods and their role within the social structure. The findings reveal that the special occasion food culture of Van is not homogeneous; rather, it is a dynamic structure shaped around a strong cultural core with district-based variations. It was also determined that wedding, funeral, and holiday meals strengthen social solidarity, reinforce reciprocity relations, and play a significant role in maintaining cultural continuity. However, it has been observed that traditional food practices are undergoing transformation due to modernization, urbanization, and changing living conditions. In conclusion, the study provides significant insights into the preservation of Van's intangible gastronomic heritage and aims to contribute to future research in this field.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Yozgat ili boğazlıyan ilçesindeki özel bir tarım işletmesinde yetiştirilen siyah alaca sığırların çeşitli verim özellikleri
Various production traits of holstein cows raised in a special agriculture operation in the boğazlıyan region of yozgat
SEVİL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Veteriner HekimliğiYüzüncü Yıl ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAHATTİN ÇAK
- A Study on the importance of some trees and shrubs for the green structure of the city of Van
Van kenti yeşil dokusuna yönelik bazı ağaç ve çalıların saptanması üzerine bir araştırma
ŞEVKET ALP
Doktora
İngilizce
1999
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. ATİLLA AŞKIN