Özel yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin karar verme ve problem çözme becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of decision-making and problem-solving skills of gifted and typically developing students
- Tez No: 1018981
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ARSLANTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, özel yetenekli ve normal gelişim gösteren ortaokul öğrencilerinin karar verme ve problem çözme becerilerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Problem çözme ve karar verme becerileri, öğrencilerin akademik, sosyal ve kişisel gelişim süreçlerinde önemli rol oynayan temel yaşam becerileri arasında yer almaktadır. Bu nedenle, özel yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin bu beceriler açısından karşılaştırılması önemli görülmüştür. Araştırmada öğrencilerin karar verme ve problem çözme becerileri; cinsiyet, kardeş sayısı, BİLSEM öğrencisi olma durumu ve BİLSEM'e aday gösterilme durumu değişkenleri açısından incelenmiştir. Ayrıca karar verme becerisi ile problem çözme becerisi ve alt boyutları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Karaman ilinde öğrenim gören 305 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Karar Verme Becerisi Ölçeği ve Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin karar verme becerileri, problem çözme becerisine güven, kaçınma ve çocuklar için problem çözme envanteri toplam puanları cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Buna karşılık öz denetim alt boyutunda kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Kardeş sayısı değişkenine göre karar verme becerisi, problem çözme becerisi ve alt boyutlarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. BİLSEM öğrencisi olma durumuna göre karar verme becerisi, problem çözme becerisine güven, öz denetim ve çocuklar için problem çözme envanteri toplam puanlarında anlamlı farklılık bulunmazken, kaçınma alt boyutunda BİLSEM öğrencileri lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. BİLSEM'e aday gösterilme durumuna göre ise kaçınma ve çocuklar için problem çözme envanteri toplam puanlarında anlamlı farklılık görülmüş; BİLSEM'e aday gösterilen öğrencilerin bu puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Korelasyon analizi sonucunda karar verme becerisi ile problem çözme becerisine güven arasında pozitif yönde orta düzeyde, karar verme becerisi ile çocuklar için problem çözme envanteri toplam puanı arasında ise pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur. Karar verme becerisi ile öz denetim ve kaçınma alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Araştırma sonucunda, özel yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin karar verme ve problem çözme becerilerinin bazı değişkenler açısından benzerlik gösterdiği, bazı alt boyutlarda ise farklılaştığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, öğrencilerin karar verme ve problem çözme becerilerinin birlikte değerlendirilmesinin; özellikle öz denetim, kaçınma ve problem çözme becerisine güven boyutlarının eğitim ortamlarında dikkate alınmasının önemli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the decision-making and problem-solving skills of gifted and typically developing middle school students. Problem-solving and decision-making skills are among the basic life skills that play an important role in students' academic, social, and personal development processes. Therefore, comparing gifted and typically developing students in terms of these skills was considered important. In the study, students' decision-making and problem-solving skills were examined in terms of gender, number of siblings, being a BİLSEM student, and being nominated for BİLSEM. In addition, the relationship between decision-making skills and problem-solving skills and their sub-dimensions was evaluated. The study was carried out using the correlational survey model within the scope of the quantitative research approach. The sample of the study consisted of 305 middle school students studying in Karaman province. Data were collected through the Personal Information Form, the Decision-Making Skills Scale, and the Problem-Solving Inventory for Children. The data obtained were analyzed using the SPSS 27.0 program. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance, and Pearson correlation analysis were used in the analysis of the data. According to the findings of the study, students' decision-making skills, confidence in problem-solving skills, avoidance, and total scores on the Problem-Solving Inventory for Children did not differ significantly according to gender. However, a significant difference was found in favor of female students in the self-control sub-dimension. No significant difference was found in decision-making skills, problem-solving skills, and their sub-dimensions according to the number of siblings. According to the status of being a BİLSEM student, no significant difference was found in decision-making skills, confidence in problem-solving skills, self-control, and total scores on the Problem-Solving Inventory for Children; however, a significant difference was found in favor of BİLSEM students in the avoidance sub-dimension. According to the status of being nominated for BİLSEM, significant differences were found in avoidance and total scores on the Problem-Solving Inventory for Children, and these scores were found to be higher among students who had been nominated for BİLSEM. As a result of the correlation analysis, a positive, moderate, and significant relationship was found between decision-making skills and confidence in problem-solving skills, while a positive, low-level, and significant relationship was found between decision-making skills and total scores on the Problem-Solving Inventory for Children. No significant relationship was found between decision-making skills and the self-control and avoidance sub-dimensions. As a result of the study, it was determined that the decision-making and problem-solving skills of gifted and typically developing students showed similarities in terms of some variables, while they differed in some sub-dimensions. The findings indicate that students' decision-making and problem-solving skills should be evaluated together, and that the dimensions of self-control, avoidance, and confidence in problem-solving skills should be taken into consideration in educational settings.
Benzer Tezler
- Bant karikatürleriyle desenlenmiş örnek olay yönteminin sosyal bilgiler dersinde başarıya, kalıcılığa ve yaratıcı düşünme becerisine etkisi
The effect of patterned case method with band caricatures on success, permanence and creative thinking skills in social studies course
BETÜL AKYÜREK TAY
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ ÇAKMAK
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigate the attitudes of the teacher candidates who are studying social studies teaching to the individualswith special needs in terms of different variables
AYDAN ULAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ COŞKUN KESKİN
- Özel yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin prizma konusundaki soyutlama süreçlerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of abstraction processes related to prisms in gifted and normally developing students
MELTEM MURAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYozgat Bozok ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUPHİ ÖNDER BÜTÜNER
- Üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin kesirler konusunda problem kurma ve problem çözme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of problem posing and problem solving processes of gifted and normally developing students on fractions
ZEHRA SAYDAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GABİL ADİLOV
- Özel yetenekli ve normal gelişim gösteren ortaokul öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile algıladıkları ebeveyn tutumları arasındaki ilişki
The relationship between social skill levels and perceived parental attitudes of gifted and typically developing secondary school students
EDA CEBECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMRE ERTEN TATLI