Kıtlık algısı ve FOMO'nun dürtüsel satın alma üzerindeki etkisi
The effect of perceived scarcity and fear of missing out on impulsive buying behavior
- Tez No: 1019008
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESER LEVİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halkla İlişkiler, İletişim Bilimleri, Reklamcılık, Public Relations, Communication Sciences, Advertising
- Anahtar Kelimeler: Kompulsif satın alma, Marka iletişimi, Pazarlama iletişimi, Çevrimiçi davranışsal pazarlama, Compulsive buying disorder, Brand comminication, Marketing communication, Online behavioral advertising
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Pazarlama İletişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kıtlık algısı ve fırsatları kaçırma korkusunun (FOMO) dürtüsel satın alma davranışı üzerindeki etkisini incelemektedir. Dijital pazarlama uygulamalarında sıklıkla kullanılan kıtlık temelli stratejiler ve tüketicilerde oluşturulan FOMO duygusunun satın alma kararlarını nasıl etkilediği araştırılmıştır. Çalışmada bireysel FOMO ve sosyal FOMO'nun dürtüsel satın alma davranışına etkisi ile miktar kıtlığı ve zaman kıtlığı algılarının bu ilişkideki düzenleyici rolleri ele alınmıştır. Araştırma nicel yöntemle gerçekleştirilmiş olup veriler,anket yöntemi kullanılarak 252 katılımcıdan elde edilmiştir. Analizlerde geçerlilik ve güvenilirlik testleri, regresyon analizleri ve düzenleyici etki analizlerinden yararlanılmıştır. Bulgular, bireysel ve sosyal FOMO'nun dürtüsel satın alma davranışı üzerinde pozitif ve anlamlı etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca miktar kıtlığının, FOMO ile dürtüsel satın alma arasındaki ilişkiyi güçlendiren anlamlı bir düzenleyici etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık zaman kıtlığının söz konusu ilişkide anlamlı bir düzenleyici etkisi bulunmamıştır. Araştırma sonuçları, tüketicilerin satın alma davranışlarının yalnızca bireysel psikolojik faktörlerden değil, aynı zamanda pazarlama iletişiminde kullanılan kıtlık stratejilerinden de etkilendiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın, FOMO, kıtlık algısı ve dürtüsel satın alma arasındaki ilişkileri birlikte ele alması bakımından literatüre katkı sağladığı ve dijital pazarlama stratejileri geliştiren markalara yol gösterici öneriler sunduğu değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the effects of scarcity perception and Fear of Missing Out (FOMO) on impulsive buying behavior. It investigates how scarcity-based marketing strategies frequently used in digital marketing practices and the sense of FOMO experienced by consumers influence purchasing decisions. The study focuses on the effects of personal FOMO and social FOMO on impulsive buying behavior and explores the moderating roles of quantity scarcity and time scarcity perceptions in this relationship. A quantitative research method was employed, and the data were collected from 252 participants through a survey. Validity and reliability tests, regression analyses, and moderation analyses were conducted to test the proposed hypotheses. The findings indicate that both personal FOMO and social FOMO have a positive and significant effect on impulsive buying behavior. In addition, quantity scarcity was found to play a significant moderating role by strengthening the relationship between FOMO and impulsive buying behavior. In contrast, time scarcity did not demonstrate a significant moderating effect on this relationship. The results reveal that consumer purchasing behavior is influenced not only by individual psychological factors but also by scarcity-based strategies used in marketing communications. By examining the relationships among FOMO, scarcity perception, and impulsive buying behavior together, this study contributes to the existing literature and provides practical implications for brands seeking to develop effective digital marketing strategies.
Benzer Tezler
- Kıtlık teorisi çerçevesinde benzersizliğe duyulan ihtiyaç ve fırsatları kaçırma korkusunun (FoMO) dürtüsel satın alma üzerindeki etkisi
The effect of the need for uniqueness and fear of missing out (FoMO) on impulsive buying within the framework of scarcity theory
AHMET DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeSivas Cumhuriyet Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AKBULUT DURSUN
- Kıtlık algısı ve fırsatları kaçırma korkusu (FoMO)'nun online anlık satın alma niyetine etkisinde kişilik özelliklerinin aracı rolü: Kuşaklar arası incelenmesi
The mediating role of personality traits in the effect of perception of scarcity and fear of missing opportunities (FoMO) on online impulse purchase intention: A cross generational examination
OKAN OKUTAN
- Farklı kıtlık mesajlarının plansız satın alma niyeti üzerindeki etkisi ve FOMO (fırsatları kaçırma korkusu)'nun aracı rolü
Effect of different scarcity messages on impulse buying tendency and mediating role of FOMO (fear of missing out)
MEHMET ŞENEL
- FoMO ve kıtlık mesajlarının satın alma niyeti üzerindeki etkisi: indirimli ürünler üzerinde bir araştırma
The effect of FoMO and scarcity messages on purchase intetion: A research on discounted products
DAMLA YÜKSEL
- Online yeniden satın alma niyetinde FoMO, algılanan kıtlık ve online anlık satın alma davranışının etkisi ve bilişsel uyumsuzluğun düzenleyici rolü
The effect of FoMO, perceived scarcity and online impulse buying behavior on online repurchase intention and the moderating role of cognitive dissonance
NİLAY SAYAN