Ortaokul yöneticilerinin eğitimde yapay zekâ kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
An analysis of middle school administrators' views on the use of artificial intelligence in education
- Tez No: 1019045
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SİNCAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul yöneticilerinin eğitim ortamlarında yapay zekâ (YZ) kullanımına ilişkin görüşlerini, deneyimlerini, fırsat ve riskleri ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Gaziantep'te görev yapan ve kartopu örnekleme yöntemiyle belirlenen 11 ortaokul yöneticisi oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgulara göre okul yöneticileri YZ'yi, insanın zihinsel süreçlerini taklit edebilen sistemler olarak tanımlamaktadır. YZ'nin benimsenmesinde teknolojik altyapı ve dijital yeterlikler etkili görülmektedir. Yöneticiler, YZ'nin idari işlerde zaman tasarrufu sağladığını ve veriye dayalı karar alma süreçlerini desteklediğini belirtmiştir. Bununla birlikte, hazır bilgiye yönelme nedeniyle eleştirel düşünme ve yaratıcılık becerilerinin zayıflaması, teknoloji bağımlılığı, veri güvenliği, mahremiyet sorunları ve etik ihlaller riskler arasında değerlendirilmiştir. Ayrıca teknolojik altyapı yetersizlikleri ve düşük YZ okuryazarlığı sorun alanları olarak görülmektedir. Araştırma sonuçlarına göre, YZ okuryazarlığı eğitimlerinin artırılması, yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi ve okulların teknolojik altyapılarının geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca YZ'nin, insanın yerini alan değil, eğitim süreçlerini destekleyen araç olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmanın, eğitimde YZ uygulamalarının bilinçli ve etik biçimde yürütülmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to reveal middle school administrators' views, experiences, opportunities, and risks regarding the use of artificial intelligence (AI) in educational environments. The phenomenology design, one of the qualitative research methods, was utilized in the study. The study group consists of 11 middle school administrators working in Gaziantep during the 2025–2026 academic year, who were selected using the snowball sampling method. The data were collected face-to-face through a semi-structured interview form and analyzed using the content analysis method. According to the findings, school administrators define AI as systems capable of mimicking human cognitive processes. Technological infrastructure and digital competencies are considered effective in the adoption of AI. Administrators stated that AI saves time in administrative tasks and supports data-driven decision-making processes. However, a tendency toward ready-made information weakening critical thinking and creativity skills, technology addiction, data security, privacy issues, and ethical violations were evaluated among the risks. In addition, technological infrastructure deficiencies and low AI literacy are seen as problem areas. According to the research results, it is recommended to increase AI literacy training, strengthen legal regulations, and improve the technological infrastructure of schools. Furthermore, it was concluded that AI should be evaluated not as a replacement for humans, but as a tool that supports educational processes. It is anticipated that this study will contribute to the conscious and ethical implementation of AI applications in education.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin eğitimde yapay zeka kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Opinions of school administrators on the use of artificial intelligence in education
ŞULE GİZEM ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA POLAT
- Okul yöneticilerinin eğitimde yapay zekâ kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examination of school administrators' views on the use of artificial intelligence in education
YAĞMUR LALE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TAŞDAN
- Okul yöneticilerinin eğitimde yapay zekâ kullanımı hakkında görüşlerinin incelenmesi
Examination of school administrators' perspectives on the use of artificial intelligence in education
ŞEHİT AYHAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMilli Savunma ÜniversitesiAskeri Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİM AYDIN
- Ortaokullarda veriye dayalı karar verme
Data-based decision making in secondary schools
ESRA KAYIŞ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
- Okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyleriyle hizmetkâr liderlik davranışları arasındaki ilişki
The relation between emotional intelligence levels and servant leadership behaviours of the school managers
MEHMET BÜYÜKTATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimMevlana ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ ÇELİK