Seçilmiş Balkan ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların belirleyicileri ve değerlendirilmesi
Determinants and evaluation of foreign direct investment in selected Balkan countries
- Tez No: 1019049
- Danışmanlar: PROF. DR. İ. ORÇUN GÜNDÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, doğrudan yabancı yatırımların (DYY) teorik altyapısını, küresel ölçekteki tarihsel gelişimini ve özellikle geçiş ekonomisi niteliğindeki Batı Balkan ülkeleri (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ ve Sırbistan) üzerindeki ekonomik belirleyicilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Küresel DYY akışları, 2008 mali krizi ve 2020 COVID-19 pandemisi gibi dönemlerde ciddi düşüşler yaşamış olsa da genel olarak artış eğilimi sergilemektedir. Çalışmanın odağında yer alan Batı Balkan bölgesi, 1990'lı yıllardaki siyasi istikrarsızlık ve çatışma dönemlerinin ardından, 2000'li yıllarla birlikte Avrupa Birliği (AB) ile bütünleşme çabaları ve ekonomik reformlar sayesinde yabancı yatırımcılar için cazip bir merkez haline gelmeye başlamıştır. Bölge ülkeleri arasında Sırbistan en yüksek DYY girişine sahip ülke olarak öne çıkarken; yatırımların yoğunlaştığı sektörler genellikle finans, gayrimenkul, enerji ve imalat olarak belirlenmiştir. Çalışmanın ekonometrik analiz bölümünde, 2008–2022 dönemini kapsayan panel veri seti üzerinden Havuzlanmış En Küçük Kareler (HEKK) yöntemi kullanılarak DYY belirleyicileri test edilmiştir. Modelde bağımlı değişken olarak DYY; bağımsız değişkenler olarak ise ekonomik büyüme (GSYH), enflasyon, cari denge, ortalama maaş seviyeleri ve yolsuzluk algı endeksi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; GSYH, enflasyon, cari denge, ortalama maaş seviyeleri ve yolsuzluk algı endeksinin DYY üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the theoretical foundations of foreign direct investment (FDI), its historical development on a global scale, and specifically its economic determinants in the Western Balkan countries (Albania, Bosnia and Herzegovina, Kosovo, North Macedonia, Montenegro, and Serbia), which are characterized as transition economies. Although global FDI flows experienced severe declines during events such as the 2008 financial crisis and the 2020 COVID-19 pandemic, they generally exhibit an upward trend. The Western Balkan region, which constitutes the focal point of this study, has progressively emerged as an attractive hub for foreign investors following the political instability and conflicts of the 1990s. This transformation has been largely driven by European Union (EU) integration efforts and economic reforms implemented since the 2000s. Among the regional economies, Serbia stands out as the country receiving the highest FDI inflows, while investments are predominantly concentrated in the finance, real estate, energy, and manufacturing sectors. In the econometric analysis section of the study, the determinants of FDI were tested using the Pooled Ordinary Least Squares (POLS) method on a panel data set covering the 2008–2022 period. In the model, FDI was employed as the dependent variable, whereas economic growth (GDP), inflation, current account balance, average wage levels, and the Corruption Perceptions Index were utilized as independent variables. The obtained findings reveal that GDP, inflation, current account balance, average wage levels, and the Corruption Perceptions Index have a statistically significant and positive impact on FDI.
Benzer Tezler
- Dış ticaret ve doğrudan yabancı yatırımların analizi: Seçili Balkan ülkeleri üzerine bir analiz
Analysis dec foreign trade and foreign direct investment policies between selected Balkan countries and Turkey
YAREN KOCATÜRK
- Gelişmekte olan ülkelerde çok amaçlı karar verme yöntemiyle portföy yatırım kararı üzerine bir uygulama
An application on the portfolio investment decision with multi purpose decision making methods in developing countries
HAVVA KOCAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURCU ÖZCAN
- 1989 Bulgaristan Türklerinin göçü: Geri dönüş süreçleri ve yeni dönemdeki durumları
1989 migration of Bulgarian Turks: Return process and their situation in the new period
GÜLBAHAR KURTULUŞ
- Türkiye'de ve Balkan ülkelerinde maddi yoksunluk oranı ve vergi yapısı ile ilişkisi
The relationship between material deprivation rates and tax structure in Turkey and the Balkan countries
TOLGA SEZDİ
- Domestic political constraints for the eu's democracy promotion: A comparative analysis of democratic consolidation performances in croatia, Serbia, and Slovenia
AB'nin demokrasi teşviki önündeki iç siyasi kısıtlamalar: Hırvatistan, Sırbistan ve Slovenya'daki demokratik konsolidasyon performanslarının karşılaştırmalı analizi
MERİÇ ERGÜNDÜZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Siyasal BilimlerTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR AYDIN GÜNDÜZ