Geri Dön

Mülâkatlar'da Sâmiha Ayverdi'nin insan tasavvuru

The conception of the human being in Sâmiha Ayverdi's mülâkatlar

PDF İndir

  1. Tez No: 1019099
  2. Yazar: NİLAY MADENÜS
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEHİME CANGÜZEL GÜNER ZÜLFİKAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Ahlak, Ayverdi, Samiha, Dekonstrüksiyon, Derrida, Jacques, Hakikat, Hakikat-ı Muhammediyye, Logos, Medeniyet, Tevhid, İnsan, Morality, Ayverdi, Samiha, Deconstruction, Derrida, Jacques, Truth, Hakikat-ı Muhammediyye, Logos, Civilization, Tevhid, Human
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
  10. Enstitü: Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ayverdi Mülâkatlar'da; Muhammedî ahlâkî prensiplerden yükselen tevhit anlayışı ekseninde insanı ele almaktadır. Bu tasavvuru besleyen en önemli unsur, tasavvuf kültür ve yaşama üslûbu içerisinde beliren şahsiyet idealidir. Fikir temelli yazılarında ise, her iki medeniyet açısından tevhide dayalı, dengeli uygarlık terkibini insanlık adına dile getirmektedir. Ayverdi'nin insan tasavvurunda, yaratılışın aslî amaçlılığı olan insân-ı kâmil düşüncesi, merkezî niteliktedir. İnsan, akıl, nefs, ruh bakımından dengeli terkibe erişmeyi nebevî örneği takip eden kılavuz şahsiyetler yoluyla gerçekleştirebilmektedir. Çalışmamızda; Ayverdi'nin tasavvuf anlayışı ve Jacques Derrida'nın dekonstrüksiyon (yapısöküm) yaklaşımı, hakîkat bağlamında karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. İki kavrayışın, ontolojik çiftler açılımı, tevhit ilkesi bakımından benzerlik göstermektedir. Ayverdi düşüncesinde hakîkat ise varlık, bilgi ve ahlâk alanlarını kuşatan çatı kavram olarak yapısökümden farklılaşmaktadır. Tasavvuf anlayışı, yapısökümden aklın mertebeli kavranışı ve keşif bilgisi gereği ayrışmaktadır. İnsan varoluşunun sembolik eşiği üzerinden Allah'ı idrak ederek tevhidi deneyimleme esasına dayanan hakîkat düşüncesine uzanmaktadır.

Özet (Çeviri)

Ayverdi, in Mülâkatlar, addresses the human being within the axis of a conception of tawḥīd grounded in Muḥammadan ethical principles. The most significant element nourishing this conception is the ideal of personality that emerges within the cultural and experiential framework of taṣawwuf. In her more idea-oriented writings, she articulates, on behalf of humanity, a balanced civilizational synthesis based on tawḥīd, from the perspective of both civilizations. In Ayverdi's conception of the human being, the idea of al-insān al-kāmil, which constitutes the primordial teleological purpose of creation, occupies a central position. The human being is able to conceive the attainment of a balanced composition in terms of intellect (ʿaql), lower self (nafs), and spirit (rūḥ) through guiding personalities who follow the Prophetic model. In this study, Ayverdi's understanding of taṣawwuf and Jacques Derrida's approach of deconstruction (déconstruction) are comparatively examined within the context of ḥaqīqa (ultimate reality). From the standpoint of both conceptions, a principle of reciprocity grounded in tawḥīd through ontological pairs. In Ayverdi's thought, however, ḥaqīqa diverges from deconstruction in that it functions as an overarching concept encompassing the domains of being, knowledge, and ethics. It ultimately extends toward a conception of ḥaqīqa founded upon the experiential realization of tawḥīd through the apprehension of God across the symbolic threshold of human existence.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    220845

    Transformation of a sufi tradition in contemporary İstanbul: The case of cemalnur Sargut's group

    Günümüz istanbulu`nda bir sufi geleneğinin dönüşümü: Cemalnur Sargut grubu örneği

    AZİZE ASLIHAN AKMAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    SosyolojiBoğaziçi Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ. AYFER BARTU CANDAN

  2. Tez No

    666403

    Örnek bir mütefekkir: Sâmiha Ayverdi (1905-1993)

    An example alliance: Sâmiha Ayverdi (1905-1993)

    İLKNUR SÖKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    TarihAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞARİKA BERBER

  3. Tez No

    555930

    Meşkûre Sargut'un hayatı ve eserleri

    The life and works of Meşkûre Sargut

    İLAHE MEMMEDOVA KURŞUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinÜsküdar Üniversitesi

    Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FEHİME CANGÜZEL GÜNER ZÜLFİKAR

  4. Tez No

    481339

    Safiye Erol anlatılarının örnek okur düzeyinden anlamlandırılması

    The signification of Safiye Erol's narratives through the approach of model reader

    ZEYNEP TEK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM TÜZER

  5. Tez No

    465947

    Uçuş operasyonlarında yakıt verimliliği ve çevresel etkilerin azaltılması için sürekli alçalma yaklaşması önerisi

    Continuous descent approach recommendation for fuel efficiency and reducing environmental impacts in flight operations

    KAMİL PEHLİVANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İşletmeTürk Hava Kurumu Üniversitesi

    Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YILDIRIM SALDIRANER

Geri Dön