Müze incelemeleri üzerinden“müze eğitimi etkinlik formatı”oluşturulması ve örnek“müze etkinlik planları”hazırlanması
Development of a“museum education activity format”and preparation of sample“museum activity plans”based on museum analyses
- Tez No: 1019142
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADEM YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Ankara ilinde bulunan devlet, vakıf ve özel müzelerin okul öncesi dönem müze eğitimi açısından sahip oldukları eğitsel, fiziksel ve kurumsal nitelikleri belirlemek; elde edilen bulgular doğrultusunda“Müze Eğitimi Etkinlik Formatı”oluşturmak ve bu formata dayalı örnek müze etkinlik planları hazırlamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, incelenen müzelerin mevcut durumlarını çok yönlü biçimde ortaya koyabilmek amacıyla karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırma, nicel yönüyle müzelerin belirlenen ölçütler açısından mevcut durumlarını ortaya koyan betimsel tarama niteliği taşırken; nitel yönüyle yerinde gözlem, müze personeliyle gerçekleştirilen görüşmeler ve müze ortamlarına ilişkin görsel kayıtların değerlendirilmesine dayalı destekleyici veriler içermektedir. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen ve Ankara ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren toplam 28 devlet, vakıf ve özel müze oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen 11 bölüm ve 25 sorudan oluşan“Müze Eğitimi Nitelikleri Değerlendirme Kontrol Listesi”aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama sürecinde müzeler yerinde ziyaret edilmiş; müzelerin türleri, bağlı bulundukları kurumlar, eğitim atölyesine sahip olma durumları, açık alan ve etkinlik alanı olanakları, rehberlik hizmetleri, müze eğitimcisi istihdamı, yapılandırılmış eğitim paketleri, eğitim materyalleri, dijital içerikleri, etkileşimli sergi alanları, erişilebilirlik durumları ve okul öncesi dönem çocuklarına yönelik eğitim uygulamaları incelenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise müze ortamlarının fiziksel koşulları gözlemlenmiş, müze personeliyle görüşmeler yapılmış ve gerekli görülen alanlar fotoğraflanarak kayıt altına alınmıştır. Elde edilen nicel veriler frekans ve yüzde analizleriyle çözümlenmiş; gözlem, görüşme ve görsel kayıtlardan elde edilen nitel veriler ise müzelerin eğitsel olanaklarını ve sınırlılıklarını daha bütüncül biçimde yorumlamak amacıyla destekleyici veri olarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, incelenen müzelerin okul öncesi dönem müze eğitimi açısından önemli potansiyeller taşıdığını; ancak eğitim personeli, yapılandırılmış eğitim programı, eğitim materyali, atölye olanakları, dijital içerik, etkileşimli sergi alanı ve özel gereksinimli bireylere yönelik düzenlemeler bakımından gelişime açık yönlerinin bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, özel ve vakıf müzelerinin söz konusu eğitsel ve kurumsal olanaklar bakımından devlet müzelerine kıyasla daha yapılandırılmış uygulamalara sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, okul öncesi dönem çocuklarına yönelik müze eğitimi süreçlerinin daha sistematik ve gelişimsel özelliklere uygun biçimde planlanmasına katkı sağlayacak bir“Müze Eğitimi Etkinlik Formatı”geliştirilmiş ve bu formata dayalı örnek müze etkinlik planları hazırlanmıştır. Bu yönüyle araştırma, Ankara ilindeki müzelerin okul öncesi müze eğitimi bağlamındaki mevcut durumunu ortaya koymakta; okul öncesi öğretmenleri, müze eğitimcileri ve araştırmacılar için uygulanabilir bir planlama çerçevesi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the educational, physical, and institutional qualifications of state, foundation, and private museums in Ankara in terms of museum education for preschool children; to develop a“Museum Education Activity Format”based on the findings obtained; and to prepare sample museum activity plans in accordance with this format. In order to reveal the current conditions of the museums examined in a multidimensional manner, a mixed methods approach was adopted. The study has a descriptive survey character in its quantitative dimension, as it aims to determine the existing conditions of museums according to predetermined criteria. In its qualitative dimension, it includes supportive data based on on-site observations, interviews with museum staff, and the evaluation of visual records related to museum settings. The study group consisted of 28 state, foundation, and private museums operating within the boundaries of Ankara province, selected through purposive sampling. The quantitative data were collected through the“Museum Education Qualifications Evaluation Checklist”, developed by the researcher and consisting of 11 sections and 25 questions. During the data collection process, the museums were visited on site, and their museum types, affiliated institutions, availability of educational workshops, open spaces and activity areas, guided tour services, employment of museum educators, structured educational packages, educational materials, digital contents, interactive exhibition areas, accessibility conditions, and educational practices for preschool children were examined. In the qualitative dimension of the study, the physical conditions of museum environments were observed, interviews were conducted with museum staff, and relevant areas were documented through photographs when necessary. The quantitative data were analysed using frequency and percentage analyses, while the qualitative data obtained from observations, interviews, and visual records were evaluated as supportive data in order to interpret the educational opportunities and limitations of the museums more holistically. The findings indicate that the museums examined have significant potential in terms of museum education for preschool children; however, they also have aspects open to further development in terms of educational staff, structured educational programmes, educational materials, workshop facilities, digital content, interactive exhibition areas, and arrangements for individuals with special needs. In addition, it was determined that private and foundation museums have relatively more structured practices compared to state museums in terms of these educational and institutional opportunities. As a result of the study, a“Museum Education Activity Format”was developed to contribute to the more systematic planning of museum education processes for preschool children in accordance with their developmental characteristics, and sample museum activity plans were prepared based on this format. In this respect, the study reveals the current state of museums in Ankara within the context of preschool museum education and provides an applicable planning framework for preschool teachers, museum educators, and researchers.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretiminde müze kullanımı
Use of museum in social studies teaching
NİLÜFER FİLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
MüzecilikMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. ALİ YILMAZ
DOÇ. DR. KAYA YILMAZ
- Impacts of sensory visual effects on gamers' spatial exploration behavior
Algısal görsel efektlerin oyuncuların çevresel keşif davranışları üzerine etkileri
BÜLENT KORAY ÖZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. HATİCE KÖSE
- Türkiye'deki sanat müzelerinin çevrimiçi çalışmalarının topluma erişilebilirlik üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of online works of art museums in turkey on community accessibility
SİBEL ALEMDAR
- The establishment of art history as a discipline in Turkish universities (1870s-1960s)
Sanat tarihinin bir disiplin olarak Türkiye'deki üniversitelerde kuruluşu (1870'ler-1960'lar)
VERDA BİNGÖL
Doktora
İngilizce
2023
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KUBAN TOKGÖZ
- Müze iç mekân ve sergi deneyimini haritalama yöntemleri ile okumak
Analyzing museum interior and exhibition experience through mapping methods
MELİSSA KEÇELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE ERGİN