Çağdaş mimarlıkta kamusal mekanın sürdürülebilirliği bağlamında esneklik kavramı üzerine bir inceleme
An investigation into the concept of flexibility in the context of sustainability of public space in contemporary architecture
- Tez No: 1019187
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL SENCER ERKMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Şehircilik ve Bölge Planlama, Mimarlık, Art History, Urban and Regional Planning, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kentsel mekan, Mimari mekan, Modernist mekan, Çevresel sürdürülebilirlik, İnsan-mekan ilişkisi, Urban space, Architectural space, Modernist space, Sustainable environment, Human-space relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, esnekliğin kamusal mekan tasarımındaki rolünü; mekansal, yapısal ve programatik boyutlarıyla irdelemeyi ve sürdürülebilir kamusal yaşamın inşasındaki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerine dayalı karşılaştırmalı analiz üzerine kurgulanmıştır. Bu doğrultuda, esneklik stratejilerini farklı yaklaşımlarla ele alan üç küresel ve üç yerel çağdaş mimarlık örneği incelenmiştir. Küresel ölçekte; Tate Modern (İngiltere), LocHal Kütüphanesi (Hollanda) ve Centre Pompidou (Fransa) analiz edilmiştir. Yerel ölçekte ise bu yaklaşımların Türkiye bağlamındaki yansımalarını okumak adına; Santralistanbul, Özyeğin Üniversitesi ES-LAB ve Müze Gazhane (İstanbul) ele alınmıştır. Yapılan karşılaştırmalı analizler sonucunda; küresel örneklerde esnekliğin genellikle radikal boşluk ve teknolojik performans odaklı olarak kurgulandığı; yerel örneklerde ise ekonomik ve bağlamsal kısıtlar nedeniyle mevcut dokuya eklemlenme ve uyarlanabilir yeniden kullanım stratejilerinin öne çıktığı tespit edilmiştir. Çalışma, özellikle İstanbul örneklerinde esnekliğin, yapıyı bir makineye dönüştürmekten ziyade; sınırları yumuşatarak, avluları kamusallaştırarak ve tanımsız rezerv alanlar bırakarak sağlandığını göstermiştir. Bu durum, yerel bağlamda esnekliğin, kentsel hafızayı silmeden geleceğe yer açan bir“sosyal sürdürülebilirlik”aracı olarak işlev gördüğünü kanıtlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the role of flexibility in public space design through its spatial, structural, and programmatic dimensions, and to reveal its impacts on constructing sustainable public life. The research is structured around a comparative analysis based on qualitative research methods. Accordingly, three global and three local contemporary architectural case studies, which address flexibility strategies through distinct approaches, are analyzed. On a global scale, Tate Modern (UK), LocHal Library (Netherlands), and Centre Pompidou (France) are investigated. On a local scale, to read the reflections of these approaches within the Turkish context, Santralİstanbul, Özyeğin University ES-LAB, and Gazhane Museum (Istanbul) are examined. The comparative analysis reveals that while flexibility in global examples is generally structured around radical emptiness and technological performance, local examples foreground strategies of integration into the existing fabric and adaptive reuse due to economic and contextual constraints. The study demonstrates that flexibility in the Istanbul examples, in particular, is achieved by softening boundaries, publicizing courtyards, and leaving undefined reserve spaces rather than transforming the building into a machine. This condition proves that within the local context, flexibility functions as a tool for“social sustainability”that makes room for the future without erasing urban memory.
Benzer Tezler
- H. Lefebvre'nin üçlü mekânsal diyalektiği perspektifinden akıllı şehirler
From H. Lefebvre's triple spatial dialectic perspective: Smart cities
ESRA ARSLANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM POLATOĞLU
- Mass customization of architecture
Mimarlıkta kitlesel özelleştirme
EFE GÖZEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARDA İNCEOĞLU
- Doku nakli ve yeni kimlik oluşturma bağlamında endüstri mirasının değerlendirilmesi
Utilizing industrial heritage in the context of grafting and creating new identity
CEMİLE SANEM ERSİNE
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ARI
- Kentsel dönüşümde kıyı tasarımı ve düzenlemelerinde kullanıcı odaklı yaklaşımların araştırılması
Research on user-oriented approaches in coastal design and regulations in urban transformation
SEYHAN DENİZ KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ İNCEDAYI
- İstanbul Tarihi Yarımada'daki 19. yüzyıl geçiş dönemi hanlarının korunması ve yeniden işlevlendirilmesine yönelik bir yaklaşım önerisi: Yarım Han örneği
A proposal for an approach to the conservation and adaptive reuse of 19th century transitional inns in the Historical Peninsula of Istanbul: The case of Yarım Han
OZAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÜN