Rödovans sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların tahkim yolu ileçözümü
Resolution of disputes arising from royalty agreements through arbitration
- Tez No: 1019315
- Danışmanlar: PROF. DR. İLHAN HELVACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medeni Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, maden hukukunda uygulamada sıklıkla karşılaşılan rödovans sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözümlenip çözümlenemeyeceği konusunu incelemeyi amaçlamaktadır. Türk hukuk sisteminde madenlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması, maden haklarının bölünemezliği ilkesi ve bu ilkenin uygulamadaki yansımaları, rödovans sözleşmesinin ortaya çıkışında belirleyici rol oynamıştır. Rödovans sözleşmesi, Maden Kanunu'nda ismen yer almakla birlikte hukuki niteliği ve uygulanacak hükümler bakımından Kanun ve yönetmeliklerde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmediğinden tartışmalı bir sözleşme türü olarak doktrinde ve yargı kararlarında farklı değerlendirmelere konu olmuştur. Çalışmada öncelikle rödovans sözleşmesinin tanımı, hukuki niteliği, tarafları, şekli ve geçerliliği ayrıntılı biçimde ele alınmış; bu sözleşmenin atipik bir sözleşme olduğu, ancak Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen ürün (hasılat) kirası hükümleriyle yakın ilişki içerisinde bulunduğu ortaya konularak tahkim kavramı, tahkime hâkim olan ilkeler ve tahkimin Türk hukukundaki yeri incelenmiş; özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde tahkimin sunduğu avantajlar değerlendirilmiştir. Tezin esas inceleme konusu olan rödovans sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların tahkime elverişliliği meselesi, sözleşmenin özel hukuk niteliği, kamu düzeniyle ilişkisi ve maden hukukuna özgü idari unsurlar çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu bağlamda, taraf iradelerinin hâkim olduğu ve uyuşmazlığın kamu düzeninden sayılmadığı görüldüğünden rödovans sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların tahkime elverişli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, rödovans sözleşmesinin doğru şekilde kaleme alınması ve tahkim iradesinin açıkça ortaya konulması hâlinde, tahkimin bu alanda etkin ve güvenilir bir uyuşmazlık çözüm yolu sunduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines whether disputes arising from royalty (redevance) agreements, which are frequently encountered in practice within the field of mining law, may be resolved through arbitration. In the Turkish legal system, the fact that mines are under the dominion and control of the State, together with the principle of the indivisibility of mining rights, has played a decisive role in the emergence of royalty agreements. Although these agreements are explicitly mentioned in the Mining Law, their legal nature and the applicable legal framework have not been comprehensively regulated, leading to divergent views in legal doctrine and judicial practice. The study first analyzes the definition, legal nature, parties, form, and validity of royalty agreements and concludes that they constitute atypical contracts closely related to usufructuary (product) lease provisions under the Turkish Code of Obligations. It then examines the concept of arbitration, the principles governing it, and its role in Turkish law, emphasizing the advantages arbitration offers in the resolution of private law disputes. The core focus of the thesis is the arbitrability of disputes arising from royalty agreements, which is assessed in light of the private law character of the agreement, its relationship with public order, and the administrative aspects specific to mining law. It is concluded that disputes arising from royalty agreements are arbitrable, as they fall within the scope of party autonomy and do not constitute matters of public order, provided that the arbitration agreement is clearly and properly formulated.
Benzer Tezler
- Türk iş hukuku bakımından rödovans sözleşmesi
Redevence contract with regard to Turkish labour law
SALTUK BUĞRA SON
- Rödovans sözleşmesinin sona ermesi ve sona ermenin hukuki sonuçları
The termination of royalty agreement and legal consequences of termination
YAKUP ONUR ÇEBİTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER BAĞCI