Geri Dön

Majör depresif bozukluk hastalarında intihar davranışının üst bilişler ve sosyal biliş ile ilişkisi

The relationship of suicidal behavior with metacognitions and social cognition in patients with major depressive disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1019347
  2. Yazar: MERVE ARIKAN SOFUOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. VESİLE ALTINYAZAR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Majör Depresif Bozukluk, İntihar, Üst Biliş, Sosyal Biliş, Gözlerden Zihin Okuma, Empati, Major Depressive Disorder, Suicide, Metacognition, Social Cognition, Reading the Mind in the Eyes, Empathy
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Majör Depresif Bozukluk (MDB), küresel ölçekte işlevsellik kaybı ile yakından ilişkili ve intihar davranışı açısından önemli klinik risk taşıyan ruhsal bozukluklardan biridir. Bu çalışmada, MDB tanılı hastalarda intihar davranışı ile üst bilişsel inançlar ve sosyal bilişsel yetiler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızın temel hipotezi; intihar girişimi olan MDB hastalarında, girişimi olmayanlara ve sağlıklı kontrollere göre işlevsel olmayan üst bilişsel inanışların daha yüksek, sosyal bilişsel yetilerin ise daha düşük olduğu şeklindedir. Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran, serviste yatarak tedavi gören ya da acil servisten konsülte edilen 18-65 yaş arası, son bir ay içinde intihar girişimi olan 60 MDB hastası (İG+ MDB), intihar girişimi olmayan 63 MDB hastası ve 64 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 187 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, SCID-5, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği (BİDÖ), Üst Biliş-30 Ölçeği (ÜBÖ-30), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT) ve Empati Ölçeği (EÖ) uygulanmıştır. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Gruplar, yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından benzer özellikler gösterecek şekilde oluşturulmuştur. Diğer sosyodemografik ve klinik değişkenler açısından İG+ MDB grubunda sigara ve alkol kullanım oranları, aile içi şiddet maruziyeti, ailede intihar öyküsü ve son bir yılda yaşanan maddi zorlukların diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Hasta gruplarından İG+ MDB grubunda psikiyatrik yatış sayısının daha fazla olduğu görülmüştür. Ölçek puanları incelendiğinde; İG+ MDB grubunda BDÖ ve BİDÖ skorları diğer iki gruba göre anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0,001). Üst bilişsel işlevlerde; ÜBÖ toplam, kontrol edilemezlik/tehlike, bilişsel güven ve bilişsel farkındalık puanları her iki hasta grubunda sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Özellikle“düşünce kontrol ihtiyacı”alt boyutunda İG+ MDB grubunun, hem MDB (p=0,001) hem de sağlıklı kontrol (p<0,001) grubuna göre anlamlı derecede yüksek skorlara sahip olduğu belirlenmiştir. Sosyal bilişsel performans değerlendirmesinde; GZOT puanları kontrol grubunda en yüksek iken, İG+ MDB grubunda en düşük seviyede saptanmıştır (p<0,001). Benzer şekilde, EÖ puanları İG+ MDB grubunda diğer iki gruba göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0,001). Ölçek puanlarının intihar girişimini ayırt etme gücünü belirlemek amacıyla yapılan ROC analizi sonucunda; BİDÖ (AUC=0,949) ve BDÖ (AUC=0,874) puanlarının intihar girişimini ayırt etmede en yüksek güce sahip olduğu saptanmıştır. Üst biliş boyutlarından özellikle“düşünce kontrol ihtiyacı”alt boyutunun iyi düzeyde (AUC=0,804, kesme noktası ≥19) ayırt edici olduğu; sosyal biliş alanında ise GZOT (AUC=0,756) puanlarının ve ayrıca klinik ölçeklerden BAÖ (AUC=0,704) puanlarının orta düzeyde ayırt edici güce sahip olduğu görülmüştür. Lojistik regresyon analizi sonucunda BİDÖ (p<0,001), GZOT (p=0,017) ve BAÖ (p=0,015) skorlarının modele anlamlı katkı sağladığı saptanmış; ÜBÖ Düşünce Kontrol İhtiyacı alt boyutunun ise sınırda anlamlılık göstererek (p = 0,051) modelde kaldığı görülmüştür. Sonuç olarak; MDB'de intihar girişiminin yalnızca klinik belirtilerin şiddetiyle değil, aynı zamanda katı düşünce kontrol çabaları gibi üst bilişsel süreçler ve zayıflamış sosyal bilişsel kapasite ile de ilişkili olabileceği görülmüştür. Bu bulgular, MDB'de intihar riskinin değerlendirilmesinde üst bilişsel süreçlerin ve sosyal bilişsel işlevlerin de dikkate alınabileceğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Major Depressive Disorder (MDD) is one of the psychiatric disorders closely associated with functional impairment worldwide and represents a significant clinical risk group in terms of suicidal behavior. This study aimed to investigate the relationship between suicidal behavior, metacognitive beliefs, and social cognitive abilities in patients diagnosed with MDD. The main hypothesis of the study was that patients with MDD who had a suicide attempt would exhibit higher levels of dysfunctional metacognitive beliefs and lower levels of social cognitive abilities compared to patients without a suicide attempt and healthy controls. A total of 187 participants aged between 18 and 65 years were included in the study: 60 MDD patients with a suicide attempt within the past month (SA+ MDD), 63 MDD patients without a suicide attempt, and 64 healthy volunteers. Participants were recruited from the outpatient psychiatry clinic, inpatient psychiatric ward, or emergency consultations at Aydın Adnan Menderes University Research and Training Hospital. The Sociodemographic Data Form, Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5), Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), Beck Scale for Suicide Ideation (BSSI), Metacognitions Questionnaire-30 (MCQ-30), Reading the Mind in the Eyes Test (RMET), and Empathy Quotient (EQ) were administered to all participants. Statistical significance was accepted as p<0.05. The groups were formed to be comparable in terms of age, sex, and education level. Regarding other sociodemographic and clinical variables, smoking and alcohol use, exposure to domestic violence, family history of suicide, and financial difficulties experienced within the past year were found to be significantly higher in the SA+ MDD group compared to the other groups. Among the patient groups, the number of psychiatric hospitalizations was also higher in the SA+ MDD group. Evaluation of scale scores demonstrated that BDI and BSSI scores were significantly higher in the SA+ MDD group compared to the other two groups (p<0.001). In terms of metacognitive functioning, total MCQ-30 scores and the uncontrollability/danger, cognitive confidence, and cognitive self-consciousness subscale scores were significantly higher in both patient groups compared to healthy controls (p<0.001). In particular, the“need to control thoughts”subscale score was significantly higher in the SA+ MDD group compared to both the MDD group (p=0.001) and healthy controls (p<0.001). In the assessment of social cognitive performance, RMET scores were highest in the control group and lowest in the SA+ MDD group (p<0.001). Similarly, EQ scores were significantly lower in the SA+ MDD group compared to the other two groups (p<0.001). Receiver operating characteristic (ROC) analysis demonstrated that BSSI (AUC=0.949) and BDI (AUC=0.874) scores had the highest discriminative power for suicide attempts. Among the metacognitive dimensions, the“need to control thoughts”subscale showed good discriminative ability (AUC=0.804, cut-off value ≥19), whereas RMET scores (AUC=0.756) and BAI scores (AUC=0.704) demonstrated moderate discriminative power. Binary logistic regression analysis revealed that BSSI (p<0.001), RMET (p=0.017), and BAI (p=0.015) scores made significant contributions to the model, while the MCQ-30“need to control thoughts”subscale remained in the model at a borderline level of significance (p=0.051). In conclusion, suicide attempts in MDD appear to be associated not only with the severity of clinical symptoms but also with metacognitive processes such as rigid thought-control efforts and weakened social cognitive capacity. These findings suggest that metacognitive processes and social cognitive functioning may also be considered in the assessment of suicide risk in MDD.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    750840

    Major depresif bozukluğu olan kişilerin özkıyım girişimlerinde üst bilişsel inanışlarının rolü

    The role of metacognitive beliefs in suicide attempts of PEOPLE

    AHMET EKREM SAVAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA AKPINAR ASLAN

  2. Tez No

    978117

    Majör depresif bozukluk hastalarında intihar düşüncesi ve metabolik biyobelirteçler: FGF-21 ve lipid profili araştırması

    Suicidal ideation and metabolic biomarkers in patients with major depressive disorder: Investigation of FGF-21 and lipid profile

    ZARİFE KÖSE KIRAÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriGaziantep Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLÇİN ELBOĞA

  3. Tez No

    1016093

    İntihar girişimi olan ve olmayan majör depresif bozukluk hastalarında peroksizom proliferatör aktive edici reseptör alfa ve gama düzeylerinin klinik değişkenlerle ilişkisinin araştırılması

    Investigation of the relationship between peroxisome proliferator-activated receptor (PPAR)-α and PPAR-γ levels and clinical variables in major depressive disorder patients with and without suicide attempts

    SÜLEYMAN ARİF UĞUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VESİLE ALTINYAZAR

  4. Tez No

    864440

    Majör depresif bozukluğu olan hastalarda intihar düşüncesi ve davranışının dürtüsellik, yürütücü işlevler ve çocukluk çağı travması ile ilişkisi

    The relationship of suicidal ideation and behaviour with impulsivity, executive functions and childhood trauma in patients with major depressive disorder

    DURMUŞ AVŞAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriErciyes Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERTUĞRUL EŞEL

  5. Tez No

    826333

    Majör depresyonda intihar davranışının tepkisel saldırganlıkla ilişkisi: Testosteron ve kortizol değişiminin rolü

    The relationship between suicidal behavior and reactive aggression in major depression: The role of testosterone and cortisol reactivity

    HİLMİ ERTUĞ BAKİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriHacettepe Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KORAY BAŞAR

Geri Dön