Sağlık finansman sistemlerinin sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği üzerindeki etkisinin panel veri analiziyle incelenmesi
An examination of the impact of health financing systems on the sustainability of health systems using panel data analysis
- Tez No: 1019466
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OSMAN ŞENOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada, sağlık finansmanının toplum açısından önemi ve kullanılan sağlık finansmanlarının sağlık sonuçlarında nasıl sonuçlara sebep olduğu ele alınmaktadır. Sağlık finansmanı, sağlık hizmetlerinin sürekli erişilebilir olması için mali kaynakların etkin bir şekilde toplanması, yönetilmesi ve dağıtılması sürecini içermektedir. Çalışmada, kamu finansmanı ağırlıklı 58 ülke ile özel finansman ağırlıklı 47 ülkenin 2000–2022 dönemine ait verileri kullanılmıştır. Kamu ve özel finansman yapısına sahip ülkeler için doğumda beklenen yaşam süresi, anne ölüm oranı ve beş yaş altı ölüm oranı bağımlı değişkenler olarak ele alınmıştır. Araştırmada bağımsız değişkenler olarak ise 0–14 yaş nüfus oranı, 65 yaş ve üzeri nüfus oranı, cari sağlık harcamaları, kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla, devlet etkinliği, kamu sağlık harcamaları, doktor sayısı, hastane yatak sayısı, kişi başına gelir, güvenli suya erişim ve kentleşme oranı kullanılmıştır. Söz konusu değişkenler doğrultusunda toplam altı model oluşturulmuştur. Kamu ağırlıklı finansman yapısına sahip 58 ülkenin 2000-2022 dönemine ait panel verileri kullanılarak yapılan Driscoll-Kraay standart hatalı sabit etkiler tahminleri, modellerin genel olarak istatistiksel açıdan anlamlı olduğunu göstermektedir. Bulgular, gelir düzeyi, kişi başına GSYİH, devlet etkinliği ve kentleşme oranının sağlık sonuçları üzerinde belirleyici değişkenler olduğunu ortaya koymaktadır. Genel olarak bulgular, kamu ağırlıklı finansman yapısına sahip ülkelerde sağlık sonuçlarının yalnızca finansman büyüklüğüyle değil, ekonomik gelişmişlik, kurumsal etkinlik, temel altyapı ve kentsel yaşam koşullarıyla birlikte şekillendiğini göstermektedir. Özel ağırlıklı finansman yapısına sahip 47 ülkenin 2000-2022 dönemine ait panel verileri kullanılarak tahmin edilen Driscoll-Kraay standart hatalı sabit etkiler modelleri, modellerin genel olarak istatistiksel açıdan anlamlı olduğunu göstermektedir. Genel olarak bulgular, özel ağırlıklı finansman yapısına sahip ülkelerde sağlık sonuçlarının iyileştirilmesinde gelir düzeyi, sağlık insan gücü, güvenli suya erişim ve kentleşme gibi sosyoekonomik ve altyapısal göstergelerin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The study examines the importance of health financing for society and how the methods of health financing used affect health outcomes. Health financing involves the process of effectively collecting, managing, and allocating financial resources to ensure the continuous availability of health services. The study utilized data from 58 countries with a public-sector-dominated financial system and 47 countries with a private-sector-dominated financial system for the period 2000–2022. For countries with both public and private financing structures, life expectancy at birth, maternal mortality rate, and under-five mortality rate were considered as dependent variables. The study used the following variables as independent variables: the proportion of the population aged 0–14, the proportion of the population aged 65 and older, current health expenditures, gross domestic product per capita, government effectiveness, public health expenditures, the number of doctors, the number of hospital beds, income per capita, access to safe water, and the urbanization rate. A total of six models were developed based on these variables. Driscoll-Kraay fixed-effects estimates with standard errors, based on panel data from 58 countries with a predominantly public financing structure for the 2000–2022 period, indicate that the models are generally statistically significant. The findings indicate that income level, GDP per capita, government effectiveness, and urbanization rates are key determinants of health outcomes. Overall, the findings indicate that in countries with a predominantly public financing structure, health outcomes are shaped not only by the scale of financing but also by economic development, institutional effectiveness, basic infrastructure, and urban living conditions. Driscoll-Kraay fixed-effects models with standard errors, estimated using panel data from 47 countries with a private-sector-dominated financing structure for the 2000–2022 period, indicate that the models are generally statistically significant. Overall, the findings indicate that socioeconomic and infrastructure indicators—such as income level, the health workforce, access to safe water, and urbanization—play a decisive role in improving health outcomes in countries with a predominantly public-sector financing structure.
Benzer Tezler
- Maliye politikası uygulamalarının koruyucu sağlık hizmetleri üzerindeki etkisi: seçili ab ülkeleri üzerine bir değerlendirme
The impact of fiscal policy practices on preventive health services: an evaluation on selected eu countries
RABİA SELİNAY DEĞİRMENCİ
- Sağlık yatırımlarının sağlık statüsü üzerindeki etkisinde ulus üstü örgütlerin moderatör etkisi: Avrupa Birliği örneği
The moderating effect of supranational organizations on the impact of health investments on health status: The case of the European Union
FATMA SELİN KÖSEKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiÇankırı Karatekin ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KONCA
- Smart sustainable building-city integration evaluation model (SSB-CIEM)
Akıllı sürdürülebilir bina-şehir bütünleşmesi değerlendirme modeli (ASB-ŞBDM)
FATMA HANDAN SARIGÜL
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ MURAT GÜNAYDIN
- Institutional quality, financial stability, and the achievement of the sustainable development goals 1, 2, and 3 in Sub-Saharan Africa
Sahra Altı Afrika'da kurumsal kalite, finansal istikrar ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri 1, 2 ve 3'e ulaşılması
MOHAMMED MUNTAKA ABDUL RAHMAN
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİbn Haldun Üniversitesiİktisat (ingilizce) Bilim Dalı
Assist. Prof. ASAD UL ISLAM KHAN
- Turizmin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi ve çevre duyarlı sürdürülebilir turizm modeli
Environmental impact assesment of tourism and environment sensitive sustainable tourism model
FUAT GÜNDÜZ