Beta talasemi hastalarında demir birikiminin etkilerinin metabolomik analizlerle incelenmesi
Investigation of the effects of iron overload in beta-thalassemia patients using metabolomic analyses
- Tez No: 1019576
- Danışmanlar: PROF. DR. MUKADDES GÜRLER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyokimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Beta-talasemi majör, beta-globin zincirlerinin üretimini azaltarak alfa veya alfa tipi zincirlerin fazlalığına yol açan hemoglobin beta globin genindeki mutasyonlardan kaynaklanır. Beta talasemi hastalarının eritrositleri, alfa-zincirlerinin fazlalığı nedeniyle ciddi şekilde hasar görür ve kronik hemolitik anemi bu hastalıkta önemli bir bulgudur. Bu çalışmada, nispeten düşük ve daha yüksek demir birikimine sahip beta talasemi majör hastalarının idrar ve plazma örneklerinde hedeflenmemiş metabolomik analizler ile metabolit profillemesi amaçlandı. Ayrıca immün aktivasyon ve oksidatif stresi değerlendirmek amacıyla serum ve idrar neopterin, idrar biyopterin, triptofan yıkım belirteçleri (kinürenin, triptofan ve Kyn/Trp oranı), protein karbonil ve toplam sülfidril düzeyleri ölçüldü. Bu çalışmaya serum ferritin seviyeleri 1000 ng/ml'nin altında olan beta-talasemi majör hastalar (n=30), serum ferritin seviyeleri 1000 ng/ml'nin üzerinde olan beta-talasemi majör hastalar (n=29) ve sağlıklı bireyler (n=30) dahil edildi. Metabolik profillerin belirlenmesi için gaz kromatografisi-kütle spektroskopisi yöntemiyle çalışıldı. Tek değişkenli ve çok değişkenli analizler yapıldı. Plazma metabolomik analizlerinde amino asit metabolizması ve oksidatif stres dengesi ile ilgili yolakların etkilendiği tespit edildi. İdrar metabolomik analizlerinde enerji metabolizması, aminoasit metabolizması ve lipid metabolizmasını ilgilendiren yolaklar tespit edildi. Hastalarda neopterin, biyopterin, protein karbonil ve toplam sülfidril düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulundu, bu durum artmış immün aktivasyon ve oksidatif stresi göstermektedir. Yüksek ferritin düzeylerine sahip hastalarda artmış kinürenin düzeyleri ve Kyn/Trp oranları ise inflamatuar yolakların aktive olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Beta-thalassemia major is caused by mutations in the hemoglobin beta-globin gene that reduce the production of beta-globin chains, resulting in an excess of alpha or alpha-like globin chains. Due to the accumulation of excess alpha chains, erythrocytes in patients with beta-thalassemia are severely damaged, and chronic hemolytic anemia is a major clinical manifestation of the disease. The present study aimed to perform metabolite profiling using untargeted metabolomic analyses of urine and plasma samples obtained from patients with beta-thalassemia major exhibiting relatively low and high levels of iron accumulation. In addition, serum and urinary neopterin, urinary biyopterin, tryptophan degradation markers (kynurenine, tryptophan, and the Kyn/Trp ratio), protein carbonyls, and total sulfhydryl levels were measured to evaluate immune activation and oxidative stress. Patients with beta-thalassemia major and serum ferritin levels below 1000 ng/mL (n = 30), patients with serum ferritin levels above 1000 ng/mL (n = 29), and healthy individuals (n = 30) were included in the study. Gas chromatography–mass spectrometry was employed to determine metabolic profiles. Both univariate and multivariate statistical analyses were performed. Plasma metabolomic analyses revealed alterations in pathways associated with amino acid metabolism and oxidative stress regulation. Urine metabolomic analyses identified pathways related to energy metabolism, amino acid metabolism, and lipid metabolism. Neopterin, biyopterin, protein carbonyl, and total sulfhydryl levels were significantly elevated in patients, indicating enhanced immune activation and oxidative stress. Furthermore, increased kynurenine levels and Kyn/Trp ratios in patients with higher ferritin concentrations suggested activation of inflammatory pathways.
Benzer Tezler
- Talasemi major'lu hastalarda antropometrik değerler ile insülin benzeri büyüme faktörü-1, insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı proten-3 ve ferritin arasındaki ilişki
The relationship between antropometric values and insulin like growth factor-1, insulin like growth factor binding protein-3 and ferritin in thalassemia major patients
SERDAR BALSAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
HematolojiDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA TAŞKESEN
- Talasemi majorlu hastalarda kullanılan oral şelatörlerin yan etkileri
Adverse effects of oral chelators in thalassemia major patients
BEGÜM AKDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖMER DOĞRU
- Beta talasemi majör tanılı çocuklarda karaciğer dokusunda demir birikiminin T2* MR, serum ferritin ve ARFI (Acoustic radiation force impulse) elastografi parametreleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of iron accumulation in liver tissue by T2* MR, serum ferritin and ARFI (Acoustic radiation force impulse) elastography parameters in children with beta thalassemia major
SELAMİ KABAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Radyoloji ve Nükleer TıpGaziantep ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞRI DAMAR
- Beta-talasemi major hastalarında hipofizer demir birikiminin mrg ile değerlendirilmesi-sonuçların biyokimyasal parametreler ve karaciğer demir birikimi ile korrelasyonu
Mri evaluation of pituitary iron overload in beta-thalassemia patients-correlation of the results with biochemical parameters and liver iron overload
MUSTAFA BOZDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Radyoloji ve Nükleer TıpEge ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET CEM ÇALLI
- Beta-talasemi major hastalarında kardiyak ve karaciğer demir birikiminin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi-sonuçların serum ferritin değerleri ile korelasyonu
Assessment of cardiac and liver iron overload with magnetic resonance imaging and the correlation of the results of serum ferritin levels in beta-thalassemia major patients
AYSUN ÇAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÖNCEL
DOÇ. DR. BARIŞ MALBORA