Kontrollü salımlı salisilik asit uygulamalarının tuz stresi altındaki marul (Lactuca sativa l.) bitkilerinde fizyolojik ve kimyasal bileşenler üzerine etkisi
Effect of controlled-release salicylic acid applications on physiological and chemical components of lettuce (Lactuca sativa l.) plants under salt stress
- Tez No: 1019579
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT HAYDAR EROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kilis 7 Aralık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, marul (Lactuca sativa L.) bitkisinde farklı düzeylerde uygulanan tuz stresinin (0, 50, 100 ve 150 mM NaCl) yol açtığı fizyolojik ve kimyasal değişimler belirlenmiş; ayrıca bu stresin etkilerini azaltmak amacıyla uygulanan serbest salisilik asit (SA) ve kontrollü salımlı salisilik asit (KSSA) uygulamalarının bitki üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada fotosentetik pigment içerikleri (klorofil a, klorofil b, toplam klorofil ve karotenoid), toplam fenolik madde miktarı, antioksidan aktivite (DPPH %), detaylı fenolik bileşik profili ve organik asit bileşenleri (sitrik, malik, süksinik, laktik, fumarik vb.) kapsamlı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca SA yüklü mikrokürelerin sentezi gerçekleştirilmiş; kapsülleme verimi, FTIR karakterizasyonu ve kontrollü salım profili belirlenmiştir. Fenolik bileşik analizleri, tuz stresinin fenilpropanoid metabolizmasını önemli ölçüde aktive ettiğini ve özellikle klorojenik asit, kafeik asit, quercetin, rutin ve flavon gibi bileşiklerde artışlara neden olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, bu artışların stres şiddetine bağlı olarak doğrusal olmayan bir değişim gösterdiği belirlenmiştir. KSSA uygulamalarının, özellikle 2 mM dozda, fenolik bileşikler üzerinde daha dengeli ve sürdürülebilir artışlar sağladığı; buna karşılık yüksek doz SA uygulamalarının bazı fenolik bileşiklerde baskılanmalara ve metabolik dengesizliklere yol açtığı tespit edilmiştir. Organik asit analizleri, tuz stresinin neden olduğu metabolik asidozun bitki tarafından düzenlenme mekanizmalarını ortaya koymuş ve stres koşullarında karbon metabolizmasının yeniden programlandığını göstermiştir. Elde edilen bulgular, artan tuzluluk koşullarının bitki fizyolojisi üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasında SA ve özellikle KSSA uygulamalarının etkili bir strateji olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, KSSA uygulamalarının bitki stres fizyolojisinde önemli bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koyarak, stres toleransı yüksek çeşitlerin geliştirilmesi ve sürdürülebilir tarım uygulamaları açısından önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis study determined the physiological and chemical changes caused by different levels of salt stress (0, 50, 100, and 150 mM NaCl) applied to lettuce (Lactuca sativa L.) plants; and also comparatively evaluated the effects of salicylic acid (SA) and controlled-release salicylic acid (CRSA) applications, which were used to reduce the effects of this stress. In the study, photosynthetic pigment contents, total phenolic content, antioxidant activity, detailed phenolic compound profile, and organic acid components were comprehensively analyzed. In addition, SA-loaded microspheres were synthesized; encapsulation efficiency, FTIR characterization, and controlled-release profile were determined. Phenolic compound analyses revealed that salt stress significantly activates phenylpropanoid metabolism, causing increases in compounds such as chlorogenic acid, caffeic acid, quercetin, rutin, and flavonoids. However, it was determined that these increases showed a non-linear variation depending on the stress intensity. It was found that CRSA applications, especially at a dose of 2 mM, provided more stable and sustainable increases in phenolic compounds; in contrast, high-dose SA applications led to suppression and metabolic imbalances in some phenolic compounds. Organic acid analyses revealed the mechanisms of plant regulation of metabolic acidosis caused by salt stress and showed that carbon metabolism is reprogrammed under stress conditions. The findings demonstrate that SA, and especially CRSA applications, are an effective strategy in mitigating the negative effects of increasing salinity conditions on plant physiology. This study reveals that CRSA applications have significant potential in plant stress physiology, offering important contributions to the development of stress-tolerant varieties and sustainable agricultural practices.
Benzer Tezler
- Poli(vinil alkol-aşı-itakonik asit) ve poli(vinil alkol-aşı-akrilamid) membranlardan salisilik asitin kontrollü salımı
Controlled release of salicylic acid through poly(vinyl alcohol-graft-itaconic acid) and poly(vinyl alcohol-graft-acrylamide) membranes
DİDEM TUNCEL
- Poli (vinil alkol)/sodyum aljinat ve poli (vinil alkol)/kitosan mikrokürelerden salisilik asitin kontrollü salımı
Controlled release of salicylic acid from poly (vinyl alcohol)/sodium alginate and poly (vinyl alcohol)/chitosan microspheres
İLKER KARACA
- Poli (vinil alkol)/poli (vinil pirolidon) ve (PVA-aşı-1-vinil-2-pirolidon) membranlardan salisilik asitin kontollü salımı
Controlled release of salicylic acid through poly (vinly alcohol)/poly (vinly pyrrolidone) and poly (vinly alcohol-co-1-vinly-2-pyrrolidone) membranes
EMEL ORHAN
- Mikro ve mezo gözenekli malzemelere salisilik asit ve steroid yüklenmesi ve salımı
Salicylic acid and steroid loading and release for micro and mesoporous materials
İBRAHİM AVNİ ALEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET SİRKECİOĞLU
- Kitosan temelli kontrollü salım sistemlerinin sentez ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of chitosan based controlled release systems
AHMET KÜÇÜKÇALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CÜNEYT HÜSEYİN ÜNLÜ