Major depresif bozukluk tanılı kişilerde aleksitimi ve yeme tutumu ilişkisi
Relationship between alexithymia and eating attitudes in individuals with major depressive disorder
- Tez No: 1019671
- Danışmanlar: PROF. DR. HAYRİYE DİLEK HAMURCU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Major Depresif Bozukluk, Aleksitimi, Yeme Tutumu, Duygusal Yeme, Major Depressive Disorder, Alexithymia, Eating Attitudes, Emotional Eating
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada major depresif bozukluk (MDB) tanılı bireylerde aleksitimi düzeyi ile yeme tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca depresyon şiddeti, anksiyete düzeyi ve duygusal yeme ile yeme tutumu arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi ve aleksitiminin depresyon ile bozulmuş yeme tutumu arasındaki ilişkide olası aracı rolünün araştırılması hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışmaya DSM-5 tanı ölçütlerine göre MDB tanısı alan 174 hasta dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ), Yeme Tutumu Testi (YTT) ve Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) uygulandı. Ölçek puanları arasındaki ilişkiler korelasyon analizleri ile değerlendirildi. Yeme tutumu ile ilişkili değişkenlerin incelenmesinde tekli ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanıldı. Aleksitiminin aracı rolünü değerlendirmek amacıyla Hayes Process yöntemi ile aracılık analizi gerçekleştirildi. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: YTT-Toplam puanları ile BDÖ puanları arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı. Ayrıca YTT-Toplam puanları ile TAÖ-Toplam, aleksitiminin Duyguları Tanıma Güçlüğü (DIF), Duyguları İfade Etme Güçlüğü (DDF) ve DYÖ puanları arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulundu. Buna karşılık BAÖ ve Dışa Dönük Düşünme (EOT) alt boyutu ile YTT puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Tek değişkenli regresyon analizlerinde hem depresyon şiddeti hem de aleksitimi düzeyinin yeme tutumu ile ilişkili olduğu görüldü. Ancak çoklu doğrusal regresyon analizinde yalnızca aleksitiminin yeme tutumu için anlamlı bir açıklayıcı değişken olarak kaldığı saptandı. Aracı değişken analizlerinde depresif belirtiler ile bozulmuş yeme tutumu arasındaki ilişkinin; aleksitiminin, özellikle DIF ve DDF alt boyutları üzerinden açıklanabileceğini destekleyen bulgular elde edildi. Aleksitiminin EOT alt boyutunun ise aracı değişken rolü göstermediği saptandı. Sonuç: Bulgularımız, MDB tanılı bireylerde bozulmuş yeme tutumunun depresif belirtiler ve aleksitimi ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle aleksitiminin duyguları tanıma ve ifade etme boyutlarının, depresyon ile bozulmuş yeme tutumu arasındaki ilişkide önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Bu sonuçlar, MDB tanılı bireylerde bozulmuş yeme tutumunun değerlendirilmesinde özellikle aleksitimik özelliklerin ve duyguları tanıma ile ifade etme güçlüklerinin göz önünde bulundurulmasının klinik açıdan önemli olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the relationship between alexithymia levels and eating attitudes in individuals diagnosed with major depressive disorder (MDD). In addition, the relationships between depression severity, anxiety levels, emotional eating, and eating attitudes were evaluated, and the possible mediating role of alexithymia in the relationship between depression and disturbed eating attitudes was also investigated. Methods:A total of 174 patients diagnosed with MDD according to DSM-5 diagnostic criteria were included in the study. Participants completed a sociodemographic data form, the Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), Toronto Alexithymia Scale (TAS), Eating Attitudes Test (EAT), and Emotional Eating Scale (EES). Correlation analyses were conducted to evaluate the relationships between scale scores. Univariate and multivariate linear regression analyses were performed to examine variables associated with eating attitudes. In addition, mediation analyses using the Hayes PROCESS method were conducted to evaluate the mediating role of alexithymia. Statistical significance was set at p<0.05 for all analyses. Results:A significant positive correlation was found between EAT-Total scores and BDI scores. In addition, significant positive associations were identified between EAT-Total scores and TAS-Total scores, the alexithymia subdimensions Difficulty Identifying Feelings (DIF), Difficulty Describing Feelings (DDF), and EES scores. In contrast, no significant association was found between EAT scores and either BAI scores or the Externally Oriented Thinking (EOT) subdimension. In univariate regression analyses, both depression severity and alexithymia levels were found to be associated with eating attitudes. However, in multivariate linear regression analyses, only alexithymia remained a significant explanatory variable for eating attitudes. Mediation analyses yielded findings supporting that the relationship between depressive symptoms and disturbed eating attitudes may be explained through alexithymia, particularly through the DIF and DDF subdimensions. In contrast, the EOT subdimension of alexithymia did not demonstrate a mediating role. Conclusion:Our findings suggest that disturbed eating attitudes in individuals with MDD are associated with depressive symptoms and alexithymia. In particular, the alexithymia dimensions related to identifying and describing feelings appear to play an important role in the relationship between depression and disturbed eating attitudes. These findings suggest that considering alexithymic characteristics, particularly difficulties in identifying and describing feelings, may be clinically important in the assessment of disturbed eating attitudes among individuals with major depressive disorder.
Benzer Tezler
- Akne tanılı ergenlerde izotretinoin tedavisinin hipokampus temelli öğrenme, ruhsal bozukluk semptomları, zihin kuramı ve bilişsel duygu düzenleme becerilerine etkilerinin değerlendirilmesi
The effects of isotretinoin treatment on hippocampus based learning, psychiatric disorder symptoms, theory of mind and cognitive emotion regulation skills of adolescents diagnosed with acne
HANSA BETÜL ÖZ GENİŞOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EVREN TUFAN
- Major depresif bozukluk tanılı ergen hastalarda tafa5 / FAM19A5, proinflamatuvar sitokinler, oksidatif stres, S100B ve BDNF düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of TAFA5 / FAM19A5, pro-inflammatory cytokines, oxidative stress, S100B and BDNF levels in adolescent patients with major depressive disorder
AYLİN DENİZ UZUN
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2021
PsikiyatriManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KANDEMİR
- Anksiyete bozukluğu eşlik eden ve etmeyen major depresif bozukluk tanılı hastalarda bilişsel ve üstbilişsel süreçlerin incelenmesi
Investigation of cognitive and metacognitive processes in patients diagnosed with major depressive disorder with and without anxiety disorder
KEVSER ALTINTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERVET EBRİNÇ
YRD. DOÇ. ANIL GÜNDÜZ
- Majör depresif bozukluk tanısı olan hastalarda premenstrüel döneme ait şikayetlerin incelenmesi
Examination of symptoms during the premenstrual period in patients with major depressive disorder
EZGİ TANRIÖVER AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE KOCABAŞOĞLU
- Depresyon hastalarında bedensel belirtilerin problem çözme becerileri üzerine etkisi
The effects of physical symptoms on problem solving skills in depressed patients
DOĞANCAN SÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT BAHÇECİ