Kendine zarar verme davranışında bulunan bireylerin psikopatolojik özellikleri ve sıcak yürütücü işlevlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of psychopathological characteristics and hot executive functions in individuals engaging in nonsuicidal self-injury
- Tez No: 1019902
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZKAN GÜLER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kendine zarar verme davranışı (KZVD) bulunan erişkin bireylerde psikopatolojik özellikler ile sıcak yürütücü işlevleri değerlendirmek ve bu özellikleri sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Prospektif, kesitsel ve karşılaştırmalı olarak tasarlanan bu çalışmaya, son bir yıl içinde en az beş kez kendine zarar verme davranışında bulunmuş 102 hasta ile yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından benzer özellikler gösteren 84 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu uygulanmış, SCID-5-CV görüşmesi yapılmış, SCID-5-CV'de bulunmayan tanılar için DSM-5 tanı kriterleri kullanılarak mevcut tanıları belirlenmiştir. Ardından öz bildirim ölçekleri olan Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ-11), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ), İntihar Düşünce Ölçeği (İDÖ), Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DYÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ-16), Saldırganlık Ölçeği Kısa Formu katılımcılar tarafından doldurulmuştur. Klinik görüşme ve ölçeklendirme sonrasında affective stroop testi ve Iowa kumar testi bilgisayar üzerinden uygulanmıştır. Bulgular: KZVD grubunda dürtüsellik, duygu düzenleme güçlüğü, dissosiyasyon, çocukluk çağı travmaları, anksiyete, depresyon, intihar düşüncesi ve saldırganlık düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Affective Stroop Testinde KZVD grubunda duygusal uyaranlara karşı daha uzun tepki süreleri ve daha düşük doğru yanıt oranları saptanmıştır. Iowa Kumar Testi sonuçları ise ödül–ceza dengesini gözeten uzun vadeli karar verme süreçlerinde bozulmaya işaret etmiştir. Sonuç: Bu tez, KZVD'nin yalnızca bir davranış değil; şiddetli psikopatolojik yük, çoklu klinik risk göstergeleri ve sıcak yürütücü işlevlerde bozulmalarla karakterize, transdiyagnostik ve yüksek riskli bir klinik fenomen olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to evaluate psychopathological characteristics and hot executive functions in adult individuals engaging in nonsuicidal self-injury (NSSI) and to compare these characteristics with those of a healthy control group. Materials and Methods: This prospective, cross-sectional, and comparative study included 102 patients who had engaged in NSSI behavior at least five times within the past year and 84 healthy controls matched in terms of age, gender, and educational level. A sociodemographic data form was administered to all participants, and the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders-Clinical Version (SCID-5-CV) was conducted. For diagnoses not included by the SCID-5-CV, current diagnoses were determined using DSM-5 diagnostic criteria. Subsequently, participants completed self-report scales, including the Barratt Impulsiveness Scale (BIS-11), the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), the Scale for Suicide Ideation (SSI), the Dissociative Experiences Scale (DES), the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), the Difficulties in Emotion Regulation Scale–16 (DERS-16), and the Short Form of the Aggression Questionnaire. Following the clinical interviews and scale assessments, the Affective Stroop Test and the Iowa Gambling Task were administered via computer. Results: Compared to the healthy control group, individuals in the NSSI group exhibited significantly higher levels of impulsivity, difficulties in emotion regulation, dissociation, childhood trauma, anxiety, depression, suicidal ideation, and aggression. In the Affective Stroop Test, the NSSI group demonstrated longer reaction times and lower accuracy rates in response to emotional stimuli. The results of the Iowa Gambling Task indicated impairments in long-term decision-making processes that take reward–punishment balance into account. Conclusion: This dissertation demonstrates that self-harm NSSI is not merely a behavioral phenomenon but rather a transdiagnostic and high-risk clinical condition characterized by a high psychopathological burden, multiple clinical risk indicators, and impairments in hot executive functions.
Benzer Tezler
- Kendine zarar verme girişiminde bulunan uyum bozukluğu tanılı vakalarda erken dönem gelişim şemalarının incelenmesi
Examination of early maladaptive schemas in cases with adjustment disorder and self harm attempt
DUYGU AYGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
- Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerde öfke düzeyi ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between anger level and mindfulness in adolescents with self-harm behaviors
TUFAN ÇALIMBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN
- Hükümlülerde önem arayışı ile kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide hırsın aracı rolü
The mediating role of ambition in the relationship between sensation seeking and self-harm behavior in prisoners
YAĞMUR YAĞIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAksaray ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM SEDAT ŞAHİN
- Antisosyal kişilik bozukluğunda kendine zarar verme davranışı, disosiyatif yaşantılar ve başa çıkma tutumları
Self mutilating behavior, dissociative experiences and coping attitudes in patients with antisocial personality disorder
ADEM BALIKCI
- Yasadışı madde kullanımı nedeniyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulan erkek ergen ve yetişkin bireylerin kaygı ve depresyon durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of anxiety and depression status of male adolescent and adult individuals subjected to probation precaution due to using illegal drug
DİLEK ÖKER KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uyuşturucu Alışkanlığı ve AlkolizmEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ANNETTE AKGÜR