Fenilketonüri hastalarında diyet inflamatuar indeksinin metabolik kontrol ve vücut kompozisyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary inflammatory index and metabolic control and body composition in patients with phenylketonuria
- Tez No: 1019983
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET CİHAN BALCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Nutrition and Dietetics, Child Health and Diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Diyet inflamatuar indeks, fenilketonüri, inflamasyon, metabolik kontrol, vücut kompozisyonu, Dietary inflammatory index, phenylketonuria, inflammation, metabolic control, body composition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç ve Yöntem: Bu çalışmada, Fenilketonüri (PKU) tanılı 10-18 yaş arası hastalar ile sağlıklı kontrollerin diyet inflamatuar potansiyellerinin metabolik ve antropometrik parametrelerle ilişkisi incelenmiştir. Katılımcıların üç günlük besin tüketim kayıtlarından Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ) skorları hesaplanmış; antropometrik ölçümler ile proinflamatuar ve antiinflamatuar biyobelirteç düzeyleriyle karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yaş ve cinsiyet açısından homojen toplam 122 çocuk (61 FKÜ, 61 kontrol) çalışmaya dahil edilmiştir. Proinflamatuar biyobelirteçlerden GM-CSF, TNF-α, IL-1β ve IL-12 düzeyleri PKU grubunda kontrollere göre anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Katılımcıların Dİİ skorları -4,57 ila 3,59 (ortalama -0,45±1,87) arasında değişmekte olup cinsiyetler arasında fark göstermemiştir. PKU grubunda Dİİ skoru kontrollere kıyasla daha düşük bulunmuş ve antiinflamatuar diyet tüketenlerin oranı PKU grubunda belirgin düzeyde yüksek saptanmıştır. Tüm grupta Dİİ skorları ile vücut ağırlığı, vücut yağ miktarı, açlık glikozu, ALT, LDL kolesterol, ürik asit, HbA1c ve albümin arasında pozitif; IL-1β ve IL-6 ile negatif korelasyon saptanmıştır. En proinflamatuar grubu temsil eden 3. tertilde (T3) vücut ağırlığı SDS'si daha yüksek bulunmuş; vücut kütle indeksi SDS'si ise istatistiksel fark olmaksızın sayısal olarak en yüksek saptanmıştır. IL-12 ve IL-4 düzeyleri T1 grubunda T3'e göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. PKU grubunda IL-8 düzeyi T1'de T3'ten yüksek saptanırken, kontrol grubunda sitokin düzeyleri açısından fark saptanmamıştır. Kan fenilalanin düzeyleri ile Dİİ skorları arasında korelasyon saptanmamıştır. Sonuç: PKU hastalarında Dİİ skoru daha düşük bulunmasına rağmen, proinflamatuar biyobelirteç düzeyleri sağlıklı kontrollere göre daha yüksek seyretmektedir. Bu durum, PKU'da inflamasyon mekanizmasının yalnızca diyet kalıplarından etkilenmediğini; hastalığın temel patofizyolojisinde yer alan oksidatif stres ve endoplazmik retikulum stresi gibi hücresel süreçlerin inflamatuar göstergeleri etkileyebileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective and Methods: This study evaluated the relationship of dietary inflammatory potential with metabolic and anthropometric parameters in patients aged 10–18 with Phenylketonuria (PKU) versus healthy controls. Dietary Inflammatory Index(DII) scores, calculated from three-day dietary recalls, were compared with anthropometric measurements and pro antiinflammatory/antiinflammatory biomarkers. Results: Total 122 age- and sex-matched children (61 PKU, 61 controls) were enrolled. Proinflammatory biomarkers, including GM-CSF, TNF-α, IL-1β and IL-12, were significantly higher in PKU patients than controls. DII scores ranged from -4.57 to 3.59 (mean:-0,45±1,87), with no sex differences. The PKU group showed significantly lower DII scores and a higher proportion of antiinflammatory diet consumption than controls. Across the entire cohort, DII scores correlated positively with body weight, body fat mass, fasting glucose, ALT, LDL-cholesterol, uric acid, HbA1c, and albumin, while correlating negatively with IL-1β and IL-6. Body weight SDS was significantly higher in the most proinflammatory tertile (T3); BMI SDS was also numerically highest in T3, though without statistical significance. IL-12 and IL-4 levels were significantly higher in T1 than in T3. Within the PKU group, IL-8 was significantly higher in T1 than in T3, whereas no significant differences in cytokine levels across tertiles were found in the control group. No correlation was observed between blood phenylalanine levels and DII scores. Conclusion: Despite lower DII scores, PKU patients exhibit higher proinflammatory biomarker levels than controls. This indicates that inflammation in PKU is not purely dietary; instead, underlying pathophysiological mechanisms like oxidative and endoplasmic reticulum stress may dominantly drive inflammatory indicators.
Benzer Tezler
- Fenilketonüri hastası 2-18 yaş arası çocuklarda diyet inflamatuar indeks ile antiinflamatuar-inflamatuar biyobelirteçlerin ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary inflammatory index and antiinflammatory-inflammatory biomarkers in children aged 2-18 with phenylketonuria
PELİN PEKÇETİN ŞİŞİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA TÜMER
- Fenilketonüri hastalarında beyin MR volümetrik ölçümlerinin hastaların klinik seyri, tedaviye başlangıç yaşı ve tedavi rejimleri ile korelasyonun değerlendirilmesi
Evaluation of the correlation of brain MR volumetric measurements with the clinical course of the patients, the age of onset of treatment, and treatment regimens in patients with phenylketonuria
NURGÜL GÜLTEKİN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Radyoloji ve Nükleer TıpÇukurova ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KAYA
- Diyet tedavisi alan fenilketonüri hastaları ile sağlıklı kardeşlerinin büyümelerinin ve nutrisyonel durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the growth and nutritional situations of phenylketonuria patients and healthy siblings in diet treatment
MEHMET ZEKERİYYA SARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHarran ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇALIK
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM KARACA
- Diyet kısıtlamalarının mikronutrient alımına etkileri pediatrik fenilketonüri ve tirozinemi tip1 hastalarının sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Effects of dietary restrictions on micronutrient intake comparison of pediatric phenylketonuria and tyrosinemia type 1 patients with healthy controls
ALARA ECEM HATUNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET CİHAN BALCI
- Türk hiperfenilalaninemi hastalarında fenilalanin hidroksilaz gen mutasyonlarının taranması, mini haplotiplerin oluşturulması ve genotip-fenotip ilişikisinin kurulması
Phenylalanine hydroxylase gene mutations, associated minihaplotypes and genotpye-phenotype corelation in turkish hyperphenylalaninemia patients
BANU TÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Tıbbi BiyolojiHacettepe ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ENGİN YILMAZ