5A modeliyle yürütülen fiziksel aktivite davranış değişikliği programının okul çağı çocuklarında fiziksel ve psikososyal sağlık üzerine etkileri
The effects of physical activity behavior change program implemented with 5A model on physical and psychosocial health in school age children
- Tez No: 1020122
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FİLİZ ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 5A modeliyle yürütülen fiziksel aktivite davranış değişikliği programının okul çağı çocuklarında fiziksel ve psikososyal sağlık üzerine etkilerini araştırmaktır. Materyal ve metot: Randomize kontrollü olarak yürütülen çalışmada düşük fiziksel aktivite düzeyine sahip ortaokul öğrencileri çalışmaya dahil edildi. Eğitim grubundaki katılımcılara 5A modeli temel alınarak 8 hafta boyunca fiziksel aktivite düzeylerini artırmaya yönelik davranış değiştirme eğitimi verildi. Eğitim grubunda 24, kontrol grubunda 25 katılımcı çalışmayı tamamladı. Ön test, son test ve takip dönemlerinde katılımcıların fiziksel aktivite davranışı, vücut kompozisyonu, esneklik, fonksiyonel kapasite, anaerobik performans, kas kuvveti, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite tutumu, nörokognitif fonksiyonları değerlendirildi. Bulgular: Eğitim grubunun fiziksel aktivite düzeyinde 8 haftalık eğitimin ardından anlamlı bir artış görüldü (p<0.05) ve 24. haftada ulaşılan bu fiziksel aktivite seviyesi korunduğu tespit edildi. Kontrol grubunun fiziksel aktivite düzeyinde anlamlı bir değişim gözlemlenmedi. Eğitim grubunda nörokognitif fonksiyonlardan bilişsel esneklik ve yürütücü işlevde anlamlı bir iyileşme gözlemlenirken (p<0.05), fiziksel sağlık parametrelerinde anlamlı bir değişim etki gözlemlenmedi (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma 5A modelinin okul çağı çocuklarında fiziksel aktivite davranışı geliştirmek ve sürdürmekte kontrol grubuna kıyasla etkili olduğunu göstermektedir. Eğitimin nörokognitif fonksiyonlar üzerinde olumlu etki sağlayabileceği ancak fiziksel sağlık parametreleri üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığı görülmüştür. Bu etkinin değerlendirilmesine yönelik ileri çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to investigate the effects of physical activity behavior modification program, implemented using the 5A model, on the physical and psychosocial health of school-aged children. Material and methods: In this randomized controlled study, middle-school students with low levels of physical activity were included. Participants in the experimental group received behavior modification training based on the 5A model for 8 weeks to increase their physical activity levels. 24 participants completed the study in the experimental group and 25 in the control group. Participants' physical activity behavior, body composition, flexibility, functional capacity, anaerobic performance, muscle strength, quality of life, attitude towards physical activity, and neurocognitive functions were evaluated during the pre-test, post-test, and follow-up periods. Results: A significant increase in the physical activity level was observed in the experimental group after 8 weeks of training (p<0.05), and this physical activity level reached at week 24 was maintained. No significant change was observed in the physical activity level of the control group. A significant improvement in cognitive flexibility and executive function, which are neurocognitive functions, was observed in the education group (p<0.05), while no significant change was observed in physical health parameters (p>0.05). Conclusion: This study shows that the 5A model is more effective than control group in developing and maintaining physical activity behavior in school-aged children. Although the training was found to have a positive impact on neurocognitive functions, its effect on physical health parameters was limited. Further research is required to evaluate this effect.
Benzer Tezler
- Polikistik over sendromu tanılı kadınlarda duygusal yeme durumu, fiziksel aktiviteye yönelik tutum ve zayıflık beklentilerinin incelenmesi
Investigation of emotional eating status, attitudes towards physical activity, and thinness expectations in women diagnosed with polycystic ovary syndrome
İREM DURA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY ESRA AKSAKAL
- Bir kırsal bölgede yaşayan kadınlarda obezite ile mücadelede lider kadın müdahalesinin etkililiği
The effectiveness of leader women intervention on obesity control in women living in A rural area
BERNA BİLGİN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Halk SağlığıManisa Celal Bayar ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN ESER
- Kadın sağlık çalışanlarında düzenli egzersizin iş yaşamı, fiziksel sağlık ve psikolojik iyilik hâli üzerine etkileri
The effects of regular exercise on work life, physical health, and psychological well-being among female healthcare workers
ÇİĞDEM ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sporİstanbul Gedik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATAKAN ÇAĞLAYAN
- Huzurevinde kalan yaşlılarda 5A öz yönetim desteği modeline dayalı kapsamlı akciğer sağlığını geliştirme programının etkinliği: Randomize kontrollü çalışma
The effectiveness of a comprehensive lung health promotion program based on the 5A self-management support model for the elderly in nursing home: A randomized controlled trial
NURSEZA AKGÖZ
- Türk kahvesi tüketiminin tip 2 diabetes mellituslu hastalarda hba1c düzeyine etkisi
The Effect of Turkish Coffee Consumption on HBA1C Level in Patients with TYPE 2 Diabetes Mellitus
RUMEYSA ÖNAL TATAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA MELTEM KOÇ