Diyabetli bireylerde web tabanlı ve yapay zekâ destekli bireyselleştirilmiş uygulamaların bilgi düzeyi, tedaviye uyum ve öz yönetim üzerine etkisi
The effect of web-based and artificial intelligence-assisted personalized applications on knowledge levels compliance with treatment and self-management among patients with diabetes
- Tez No: 1020131
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDA PEHLİVAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, diyabetli bireylerde web tabanlı ve yapay zekâ destekli bireyselleştirilmiş uygulamaların bilgi düzeyi, tedaviye uyum ve öz yönetim üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırma, Temmuz–Aralık 2025 tarihleri arasında İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Diyabet Poliklinik ve Kliniğinde, ön test–son test ölçümleri içeren randomize kontrollü deneysel olarak yürütüldü. Araştırma 129 diyabet tanılı bireyle gerçekleştirilmiş olup, katılımcılar web (n=44), yapay zekâ (n=44) ve kontrol (n=41) gruplarına ayrıldı. Veriler, Kişisel Tanımlayıcı Form, Yetişkin Diyabet Bilgi Ölçeği, Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği ve Diyabet Öz Yönetim Skalası kullanılarak toplandı. Oluşturulan web sitelerinin güvenilirlik ve kalite düzeyini değerlendirmek amacıyla DISCERN Formu, kullanıcı deneyimi ve kullanılabilirliği değerlendirmek amacıyla Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği, uygulamanın kullanım sıklığı ile kullanıcı deneyimini belirlemek amacıyla ise araştırmacılar tarafından geliştirilen Uygulama Kullanım Sıklığı ve Değerlendirme Anketi kullanıldı. Ölçekler, yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulama öncesinde ve üç ay sonra araştırmacı tarafından uygulandı. Gruplar arasında ön test puanları açısından anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), son testte web ve yapay zekâ gruplarında anlamlı farklılık gözlendi (p<0,05), kontrol grubunda ise anlamlı değişim saptanmadı (p>0,05). Özellikle web grubunda Yetişkin Diyabet Bilgi Ölçeği puan artışı daha yüksek bulunurken, yapay zekâ grubunda Diyabet Öz Yönetim Skalası ve Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği puanlarındaki artışın daha belirgin olduğu görüldü. Web ve yapay zekâ destekli uygulamaların diyabetli bireylerde bilgi düzeyi, tedaviye uyum ve öz yönetim davranışlarını olumlu yönde geliştirdiği belirlendi.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to assess the impact of web-based, artificial intelligence-supported personalised applications on knowledge levels, treatment adherence and self-management in individuals with diabetes. The study was conducted as a randomised controlled trial involving pre-test and post-test measurements at the Diabetes Outpatient Clinic and Clinic of Istanbul Başakşehir Çam ve Sakura City Hospital between July and December 2025. The study involved 129 individuals diagnosed with diabetes, with participants divided into web (n=44), artificial intelligence (n=44) and control (n=41) groups. Data were collected using the Personal Identifier Form, the Adult Diabetes Knowledge Scale, the Morisky Adherence Scale and the Diabetes Self-Management Scale. The DISCERN Form was used to assess the reliability and quality of the websites created; the System Usability Scale was used to evaluate user experience and usability; and the Application Usage Frequency and Evaluation Questionnaire, developed by the researchers, was used to determine the frequency of use of the application and the user experience. The scales were administered by the researcher via face-to-face interviews prior to the intervention and three months later. Whilst no significant difference was found between the groups in terms of pre-test scores (p>0,05), a significant difference was observed in the post-test scores for the web and artificial intelligence groups (p<0,05), whereas no significant change was detected in the control group (p>0,05). In particular, a higher increase in scores on the Adult Diabetes Knowledge Scale was found in the web group, whilst in the artificial intelligence group, the increase in scores on the Diabetes Self-Management Scale and the Morisky Adherence Scale was more pronounced. It was determined that web- and artificial intelligence-supported applications positively improved knowledge levels, treatment adherence and self-management behaviours in individuals with diabetes.
Benzer Tezler
- Eğilim skoru eşleştirme yöntemlerinin performanslarının değerlendirilmesi ve web tabanlı bir arayüzün geliştirilmesi
Evaluating the performance of propensity score matching methods and developing a web based interface
GÜLDEN HAKVERDİ
Doktora
Türkçe
2023
BiyoistatistikEge ÜniversitesiBiyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİMUR KÖSE
PROF. DR. CEMİL ÇOLAK
- Tip 2 diyabetli bireylerde sağlığı geliştirme modeline dayalı web tabanlı ve yüz yüze eğitimin ayak bakım davranışına etkisi
The effect of web-based and face-to-face education based on the health promotion model on foot care behavior in individuals with Type 2 diabetes
AYSUN KÜRKÇÜ
- Tip 2 diyabetli bireyler için web tabanlı eğitim programı geliştirilmesi ve programın diyabet yönetimine etkisi
Developing a web based education program for individuals with type 2 diabetes and its effect on diabetes management
NURTEN TERKEŞ
Doktora
Türkçe
2018
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ
PROF. DR. MUSTAFA KEMAL BALCI
- Tip 2 diyabetli bireylere sağlık inanç modeli temelli web tabanlı eğitimin diyabetik ayak bakımı bilgi düzeylerine, davranışlarına ve öz etkililiklerine etkisi
The effect of health belief model-based web-based education on diabetic foot care knowledge levels, behaviors and self-efficacy for individuals with TYPE 2 diabetes
YAKUP SARPDAĞI
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANTÜRK ÇAPIK
- Tip 2 diyabeti olan kadınlarda web tabanlı eğitimin öz bakım yönetimine ve aile desteğine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of web-based education on self-caremanagement and family support in women with TYPE 2 diabetes
CEREN DİLEK MUMCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR İNKAYA