Yeşilova Höyüğü Neolitik dönem çanak çömleği
Neolithic pottery of the Yeşilova Mound
- Tez No: 1020153
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZAFER DERİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapılan tez çalışması, İzmir – Bornova'da prehistorik toplumlarca yüzlerce yıl iskân görmüş olan Yeşilova Höyüğü'nde yapılan kazı çalışmaları sonucunda açığa çıkmış, Neolitik Dönem çanak çömleklerini konu almıştır. Bu çalışmadaki amaç, yerleşimde görülen keramiklerin üretim teknolojisi, tipolojisi ve kullanım pratiklerini kapsamlı bir şekilde incelemektir. Ege Bölgesi'nin bilinen en eski yerleşimlerinden olan höyükte ele geçen buluntular, bu coğrafyadaki kurulmuş etkileşim ağlarını ve toplulukların kültürel gelişimini anlamlandırmada katkı sağlar. Bu bağlamda yapılan tez çalışmasının esas amacı, Yeşilova halkının çanak çömlek üretiminde izlediği yolları betimlemek, zaman içinde ihtiyaçlara göre şekillenmiş biçimlerin kronolojik seyrini tanımlamaktır. Çalışma sürecinde Yeşilova Höyüğü bulguları üzerinde gerçekleştirilen ayrıntılı incelemeler sonucunda; Erken Neolitik Dönem'e tarihlenen erken tabakalarda ele geçen çanak çömlekler, bol katkılı hamurları, açık renkli yüzeyleri ve düşük pişirme kalitesiyle dikkat çeker. Geç Neolitik Dönem tabakalarına doğru ilerledikçe daha gelişmiş üretim tekniklerinin uygulandığı keramiklerin ortaya çıktığı gözlenmektedir. Yerleşimin son tabakalarında kırmızı ve kırmızı tonlarında, daha kaliteli pişirilmiş ve perdahlı malların görülmesi değişimi yansıtmaktadır. Söz konusu teknik gelişim ve değişim, kap formlarında da paralel bir değişim sergilemektedir. En erken tabakalarda genellikle basit çanak formları olan dik yükselen düz kenarlı veya dışa açılan kenarlı hafif S-profilli çanak gibi formlar sıklıkla görülürken; geç tabakalara doğru gidildikçe kapalı kaplar olan çömlek tiplerinde artış olduğu küresel gövdeli boyunsuz çömleklerin ve düzleştirilmiş ağız kenarlı küresel gövdeli çömleklerin artış gösterdiği anlaşılmaktadır. Büyük boyutlu ve kalın cidarlı kapların geç tabakalarda artış göstermesi, depolama faaliyetlerinin yoğunlaşmasıyla ilişkili bir gelişme olarak yorumlanabilir. Tüm bu veriler birlikte ele alındığında, Kıyı Batı Anadolu, Marmara Bölgesi ve Göller Bölgesi arasında Neolitik Dönem'in erken evrelerinde belirli ortak geleneklerin bulunduğu, ancak zaman içerisinde her bölgenin kendi yerel dinamikleri doğrultusunda farklılaşarak özgün keramik gelenekleri geliştirdiği anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis focuses on Neolithic pottery unearthed during excavations at Yeşilova Höyük in İzmir – Bornova, a site inhabited by prehistoric communities for hundreds of years. The aim of this study is to comprehensively examine the production technology, typology and use practices of the ceramics found at the settlement. The artifacts recovered from this mound, one of the oldest known settlements in the Aegean Region, contribute to understanding the established interaction networks and the cultural development of communities in this geography. As a result of detailed analyses carried out on the finds from Yeşilova Höyük during the course of this study, the pottery assemblages recovered from the early layers dated to the Early Neolithic period are characterized by heavily tempered fabrics, light-colored surfaces, and relatively low firing quality. As the sequence progresses toward the Late Neolithic layers, the emergence of ceramics produced using more advanced manufacturing techniques can be observed. In the latest phases of the settlement, the presence of red and reddish-hued wares with improved firing quality and burnished surfaces reflects this technological transformation. This technical development and change is also paralleled by shifts in vessel forms. While simple bowl forms—such as straight-sided vessels with upright rims or slightly S-profiled bowls with everted rims—are frequently encountered in the earliest layers, the later layers show an increase in closed vessel types, especially storage jars. Notably, globular, neckless jars and globular jars with flattened rim edges become more common in the upper levels. The increase in large-sized, thick-walled vessels in the later layers may be interpreted as a development associated with the intensification of storage-related activities. When all of these data are considered together, it becomes evident that certain shared traditions existed among Coastal Western Anatolia, the Marmara Region, and the Lakes District during the early phases of the Neolithic Period. However, over time, each region appears to have diverged in accordance with its own local dynamics, leading to the development of distinctive ceramic traditions.
Benzer Tezler
- Yeşilova Höyüğü (İzmir) Neolitik Çağ Yontmataş Endüstrisi
Neolithic Chipped Stone Industry of Yesilova Höyük (Izmir)
BETÜL FINDIK
- İzmir Yeşilova Höyüğü kazıyıcı, kesici aletleri ve çekirdekleri
The scraper, blades and cores of İzmir Yeşilova Höyük
FİLİZ AY
- Neolitik Dönem'de Batı Anadolu'da Melos/Mılos Ve Gıalı kökenli obsidyenin yayılımı
The spread of Obsidian Originating from Melos/Milos and Giali in Western Anatolia during the Neolithic Period
GÜNAY DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN AKDENİZ
- Yeşilova Höyüğü çevresinde Neolitik-Tunç Çağ Dönemleri'nde evcil ve yaban domuzları bulgularına dair etnozoolojik çalışma
Ethnozoological study on the findings of domestic and wild boars in Yeşilova Höyük During Neolithic and Bronze Age
MISRA YANIK
- Yeşilova höyüğü arkeolojik örneklerinin termolüminesans yöntemi ile tarihlendirilmesi
Dating of archaeological samples from Yeşilova tumulus using termoluminescence technique
ELÇİN TEKİN