Erken dönem uyum bozucu şemalar, şema kimyası ve algılanan romantik ilişki kalitesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An investigation of the relationships between early maladaptive schemas, schema chemistry and perceived romantic relationship quality
- Tez No: 1020201
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KAHRAMAN GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, Şema Kimyası, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi, Early Maladaptive Schemas, Schema Chemistry, Perceived Romantic Relationship Quality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, romantik ilişkisi olan yetişkin bireylerde erken dönem uyum bozucu şemalar, şema kimyası ve algılanan romantik ilişki kalitesi arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma örneklemini, 296'sı kadın (%72.4) ve 113'ü erkek (%27.6) olmak üzere toplam 409 romantik ilişkisi olan yetişkin katılımcı oluşturmaktadır. Veriler çevrim içi ortamda toplanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Formu ve Şema Kimyası Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 27 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve PROCESS Macro ile moderasyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, erken dönem uyum bozucu şemalar ile şema kimyasına ilişkin alt boyutlar arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Erken dönem uyum bozucu şemalar ile algılanan romantik ilişki kalitesi arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Şema kimyasına ilişkin yalnızlık korkusu, kendinden verme, duygusal izolasyon, yetersizlik ve başarısızlığa tahammülsüzlük alt boyutları ile algılanan romantik ilişki kalitesi arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunurken, duygu talebi ile algılanan romantik ilişki kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Moderasyon analizleri sonucunda şema kimyası alt boyutlarından kendinden verme, yalnızlık korkusu ve başarısızlığa tahammülsüzlük değişkenlerinin bazı erken dönem uyum bozucu şemalar ile algılanan romantik ilişki kalitesi arasındaki ilişkide düzenleyici rol üstlendiği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra erken dönem uyum bozucu şemalar, şema kimyası alt boyutları ve algılanan romantik ilişki kalitesi puanlarının çeşitli demografik değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığı saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationships among early maladaptive schemas, schema chemistry, and perceived romantic relationship quality among adults in romantic relationships. The study was conducted within a correlational survey model. The study sample consisted of a total of 409 adult participants in romantic relationships, including 296 women (72.4%) and 113 men (27.6%). Data were collected online. The study utilized the Personal Information Form, the Perceived Quality of Romantic Relationships Scale, the Young Schema Scale (Short Form), and the Schema Chemistry Scale as data collection tools. The collected data were analyzed using the IBM SPSS Statistics 27 software package. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, the independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and moderation analyses using the PROCESS Macro were applied in the data analysis. The research findings indicate that there are significant relationships between early maladaptive schemas and the subdimensions related to schema chemistry. Significant negative correlations were found between early maladaptive schemas and perceived romantic relationship quality. While significant negative correlations were found between perceived romantic relationship quality and the subscales of schema chemistry—fear of loneliness, self-sacrifice, emotional isolation, inadequacy, and intolerance of failure—no significant relationship was found between emotional demand and perceived romantic relationship quality. Moderation analyses revealed that the schema chemistry subdimensions of self-sacrifice, fear of loneliness, and intolerance of failure played a moderating role in the relationship between certain early maladaptive schemas and perceived romantic relationship quality. Furthermore, it was found that scores for early maladaptive schemas, schema chemistry subdimensions, and perceived romantic relationship quality differed significantly across various demographic variables.
Benzer Tezler
- Şema kimyasının eş seçimindeki rolü ve şema kimyası ölçeğinin geliştirilmesi: Karma yöntemler çalışması
The role of schema chemistry in mate selection and development of the schema chemistry scale: Mixed method study
KADİR BURAK SALİMOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
PsikolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE AYPAY
- Panik bozukluğu hastalarında erken dönem uyum bozucu şemalar ve şema sürdürücü başa çıkma davranışlarının şema terapi modeli çerçevesinde incelenmesi
The study of early maladaptive schemas and schema driving coping styles i̇n panic disorder patients through the schema therapy model
ZÜMRÜT ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAZİYE SENEM BAŞGÜL
- Madde bağımlılarında erken dönem uyum bozucu şemalar ve şema sürdürücü başa çıkma davranışları: Şema terapi modeli çerçevesinde bir inceleme
The relationships between early maladaptive schemas and schema driving coping styles in substance abusers: An investigation through the schema therapy model
SİMGE ALEVSAÇANLAR
- Erken dönem uyum bozucu şemalar ve Young Pozitif Şema Ölçeği ile değerlendirilen erken dönem uyumlu şemalar üzerinden Obsesif Kompulsif Bozukluk belirtileri ve müdahale
Intervention and the symptoms of Obsessive Compulsive Disorderthrough early maladaptive schemas and early adaptive schemas assessed by the Young Positive Schema Questionnaire
BERGE VELİBAŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJGAN İNÖZÜ MERMERKAYA
- Erken dönem uyum bozucu şemalar ve işlevsel olmayan şema baş etme modlarının romantik ilişkilerde baskınlık ve boyun eğicilik ile ilişkisi
The relationship between early maladaptive schemas and dysfunctional schema coping modes with dominance and submissiveness in romantic relationship
BÜŞRA FATMA GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY AKYUNUS