Okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları ile okulların değişime açıklık ve öğretmenlerin yapay zekâ kullanım algıları arasındaki ilişki
The relationship between principals' learning-centered leadership behaviors and schools' openness to change and teachers' perceptions of artificial intelligence use
- Tez No: 1020219
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YENER AKMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Değişime açıklık, Liderlik, Yapay zeka, Örgütsel değişim, Öğretmen algısı, Openness to change, Leadership, Artificial intelligence, Organizational change, Teacher perception
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları, okulların değişime açıklıkları ve öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Isparta'da görev yapan 488 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama aracı; kişisel bilgi formu, öğrenme merkezli liderlik ölçeği, örgütsel değişime açıklık ölçeği ve öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algı ölçeğini içermektedir. Verilerin çözümlenmesinde SPSS ve AMOS programları kullanılmıştır. Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları ile alt boyutları yüksek; eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algıları ile alt boyutu olan öğrenme algısı yüksek, öğretme algısı alt boyutu oldukça yüksek ve etik algısı alt boyutu düşük; okulların değişime açıklıkları ise oldukça yüksek düzeydedir. Okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları ile cinsiyet ve mesleki kıdem arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, eğitim düzeyi ve okul türü ile anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Okulların değişime açıkları ile cinsiyet, eğitim düzeyi ve mesleki kıdem arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, okul türü ile arasında anlamlı bir farklılık vardır. Öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algıları ile cinsiyet, eğitim düzeyi ve okul türü arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, mesleki kıdem ile anlamlı bir farklılığın olduğu saptanmıştır. Okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları, okulların değişime açıklıkları ve öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algıları arasındaki genel ilişkiye bakıldığında, okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları ile okulların değişime açıklıkları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki; okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları ile öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algıları arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki ve okulların değişime açıklıkları ile öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algıları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlikleri okulların değişime açıklıklarını anlamlı olarak yordamaktadır. Ayrıca okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algılarının alt boyutları olan öğrenme algısı, öğretme algısı ve etik algısının anlamlı birer yordayıcısıdır. Son olarak çalışmanın sonuçları üzerine çıkarımlarda bulunulmuş ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is according to teacher perceptions to examine the relationship between school principals' learning-centered leadership behaviors, openness to change in schools, and teachers' perceptions of the use of artificial intelligence (AI) in education. The study sample consists of 488 teachers working in Isparta during the 2024–2025 academic year. The data collection instrument includes a personal information form, a learning-centered leadership scale, an organizational change readiness scale, and a scale measuring teachers' perceptions of the use of AI in education. SPSS and AMOS were used to analyze the data. School principals' learning-centered leadership behaviors and their respective sub-dimensions are at a high level. Regarding perceptions of the use of artificial intelligence in education, the overall perception and its learning sub-dimension are high, the teaching sub-dimension is notably high, whereas the ethics sub-dimension is low. Furthermore, schools' openness to change is at a remarkably high level. While no statistically significant differences were observed in school principals' learning-centered leadership behaviors based on gender and professional seniority, significant differences were identified concerning educational level and school type. Schools' openness to change did not differ significantly by gender, educational level, or professional seniority; however, a significant difference was found based on school type. Teachers' perceptions regarding the use of artificial intelligence in education showed no significant differences in terms of gender, educational level, or school type, whereas a significant difference was detected with respect to professional seniority. A positive, significant, moderate relationship was found between principals' learning-centered leadership behaviors and schools' openness to change. Furthermore, a positive, low-level relationship was observed between principals' learning-centered leadership behaviors and teachers' perceptions of AI use in education, while a positive, significant, moderate relationship was identified between schools' openness to change and teachers' perceptions of AI use in education. School principals' learning-centered leadership significantly predicts schools' openness to change. Principals' learning-centered leadership serves as a significant predictor of the sub-dimensions of teachers' perceptions of AI use in education, specifically learning perception, teaching perception, and ethical perception. Conclusions were drawn based on the study's results, and recommendations were made.
Benzer Tezler
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
- Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
ERDAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Öğretim dalı dersliği yönteminin ortaöğretim kuruluşlarında uygulanması ve sınıf dersliği yöntemi ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET SOYLU