Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu antlaşması üzerine söylemsel mücadele: Lozan dezenformasyonlarının tarihsel sürekliliği ve dijital çağda yeniden üretimi
Discursive struggle over the founding treaty of the Republic of Türkiye: The historical continuity of Lausanne disinformation and its reproduction in the digital age
- Tez No: 1020235
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET TOPLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital medya ortamları, bilginin hızla üretildiği ve dolaşıma girdiği alanlardır. Bu ortamlar aynı zamanda dezenformasyonun yoğun biçimde yeniden üretildiği mecralar haline gelmiştir. Özellikle tarihsel olaylar ve siyasal belgeler, sosyal medya platformlarında bağlamından koparılarak ideolojik ve duygusal anlatılar çerçevesinde yeniden inşa edilmektedir. Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu belgesi olan Lozan Barış Antlaşması hakkında sosyal medya platformlarında üretilen dezenformasyon söylemlerini ele almaktadır. Araştırma, Lozan hakkındaki yanlış anlatıların dijital mecralarda hangi temalar etrafında dolaşıma girdiğini ve kullanıcı etkileşimleri yoluyla nasıl pekiştirildiğini incelemektedir. Ayrıca tarihsel bilginin dijital kültürde kısa video anlatılarına dönüşümünün tarihsel algıyı nasıl etkilediği değerlendirilmektedir. Araştırmanın amacı, Lozan Barış Antlaşması'na yönelik tarihsel bağlamdan kopuk, doğrulanabilir tarihsel belgelerle örtüşmeyen ve çoğunlukla komplo anlatılarıyla desteklenen dezenformasyon söylemlerinin dijital platformlarda nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini YouTube Shorts, TikTok, Instagram Reels ve Facebook Reels'ta paylaşılan Lozan Antlaşması hakkındaki dezenformasyon içerikleri ile bu videoların altına yapılan kullanıcı yorumları oluşturmaktadır. Çalışma nitel araştırma deseniyle yürütülmüş, veriler eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, Lozan'a ilişkin benzer dezenformasyon temalarının tüm platformlarda dolaşımda olduğunu göstermektedir. TikTok'ta hızlı ve duygusal anlatılar öne çıkarken, YouTube Shorts'ta yarı belgesel bir dil benimsenmektedir. Instagram Reels'te mizah ve popüler kültür aracılığıyla söylemler yeniden üretilirken, Facebook Reels'te komplo temelli içeriklerin daha yüksek etkileşim aldığı görülmektedir. Çalışma, tarihsel bilginin dijital dönemde geçirdiği dönüşümü söylemsel ve algoritmik boyutlarıyla inceleyerek dijital medya, kolektif bellek ve siyasal iletişim literatürüne katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Digital media environments are spaces where information is rapidly produced and circulated. These environments have also become platforms in which disinformation is intensively reproduced. Historical events and political documents, in particular, are reconstructed on social media platforms through ideological and emotional narratives detached from their original contexts. This study examines disinformation discourses produced on social media platforms regarding the Lausanne Peace Treaty, the founding treaty of the Republic of Türkiye. The research investigates the themes around which misleading narratives about Lausanne circulate in digital media and how they are reinforced through user interactions. It also evaluates how the transformation of historical knowledge into short-form video narratives within digital culture affects historical perception. The aim of the study is to reveal how disinformation discourses concerning the Lausanne Peace Treaty—discourses that are detached from their historical context, inconsistent with verifiable historical documents, and often supported by conspiracy narratives—are reproduced on digital platforms. The sample of the study consists of disinformation content related to the Lausanne Treaty shared on YouTube Shorts, TikTok, Instagram Reels, and Facebook Reels, as well as user comments posted under these videos. The study was conducted using a qualitative research design, and the data were analyzed through Critical Discourse Analysis. The findings indicate that similar disinformation themes concerning Lausanne circulate across all platforms. On TikTok, rapid and emotionally charged narratives are prominent, whereas YouTube Shorts adopts a semi-documentary style. On Instagram Reels, discourses are reproduced through humor and popular culture, while on Facebook Reels, conspiracy-based content receives higher levels of engagement. By examining the transformation of historical knowledge in the digital age through both discursive and algorithmic dimensions, the study contributes to the literature on digital media, collective memory, and political communication.
Benzer Tezler
- Kıbrıs sorununun tarihsel gelişimi ve Avrupa Birliği'ne giriş sürecinde Türk Yunan ilişkilerine stratejik yaklaşımlar
The historical development of Cyprus issue and strategical approaches to Turkish-Greece relations in the process of entering EU
SÜLEYMAN KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Uluslararası İlişkilerGebze Yüksek Teknoloji EnstitüsüStrateji Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜLKADİR AKÇİN
- La mutation inachevée des millets à la nation : Le communautarisme ottoman supplanté par la logique séculière et unitaire de la République de Turquie
Milletlerden ulusa bitmeyen dönüşüm: Osmanlı komünotarizminin Türkiye Cumhuriyeti'nde seküler ve üniter zihniyet tarafından ikamesi
TEMEL MERİ
Doktora
Fransızca
2021
HukukUnıversıte Grenoble AlpesHukuk Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MARTIAL MATHIEU
PROF. DR. JEAN MARCOU
- Avrupa Birliği uyum sürecinde Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği
European Union administration work health and safety in Turkey
ERENGÜL SEZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Aydın Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BEHİYE YÜKSEL
- “The Turks Have No Friends but the Turks”: The Sèvres trauma and the construction of an exclusionary national identity
“Türk'ün Türk'ten Başka Dostu Yoktur”: Sevr travması ve dışlayıcı ulusal kimliğin inşası
SENA ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
SosyolojiSabancı ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATEŞ ALİ ALTINORDU
- Hilmi Uran'ın hayatı, görevleri ve eserleri
Hilmi Uran's life, his services and traces
YÜCEL ÇIKRIKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
BiyografiGazi ÜniversitesiTürkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF TURAL