Türkiye'de sanatçıların psikolojik iyi oluşu ve algılanan elde edilebilir desteklerinin incelenmesi
An examination of the psychological well-being and perceived available support of artists in Turkey
- Tez No: 1020238
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET EMİN KAHRAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Psikoloji, Fine Arts, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan sosyal destek, Psikolojik iyi oluş, Perceived social support, Psychological well being
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de üretim yapan sanatçıların psikolojik iyi oluş düzeyleri ile algılanan elde edilebilir destek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada ayrıca sanatçıların psikolojik iyi oluş ve algılanan elde edilebilir destek düzeylerinin yaş, cinsiyet, üretim alanı, galeri temsiliyeti, sanatsal kolektif üyeliği, sanatsal gelirlerinin yaşam giderlerini karşılaması ve daha önce psikolojik destek alma değişkenleri bakımından farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de farklı sanat alanlarında üretim yapan 150 sanatçı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Bülent Baki Telef tarafından Türkçeye uyarlanan Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile Şahin Kapıran ve Necla Acun Kapıkıran tarafından Türkçeye uyarlanan Algılanan Elde Edilebilir Destek Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla katılımcıların demografik bilgileri elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS aracılığıyla betimsel istatistikler, Spearman Sıra Farkları Korelasyonu, Mann–Whitney U Testi, Kruskal–Wallis H Testi ve Kısmi Korelasyon Analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre sanatçıların psikolojik iyi oluş düzeyleri ile algılanan elde edilebilir destek düzeyleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Algılanan elde edilebilir destek arttıkça psikolojik iyi oluş düzeyinin de arttığı belirlenmiştir. Yaş değişkeni açısından yapılan analizlerde algılanan elde edilebilir desteğin bazı alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilirken psikolojik iyi oluş düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Cinsiyet, galeri temsiliyeti, sanatsal kolektif üyeliği, sanatsal gelirin yaşam giderlerini karşılama durumu ve daha önce psikolojik destek alma değişkenleri bakımından psikolojik iyi oluş ve algılanan elde edilebilir destek düzeylerinde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Üretim alanları arasında yapılan karşılaştırmalarda ise psikolojik iyi oluş açısından bazı gruplar arasında farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Kısmi korelasyon analizleri sonucunda demografik değişkenler kontrol edildiğinde psikolojik iyi oluş ile algılanan elde edilebilir destek arasındaki ilişkinin farklılık gösterdiği görülmüştür. Araştırma sonuçları, sanatçıların psikolojik iyi oluşlarının desteklenmesinde sosyal destek mekanizmalarının önemli olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulguların sanatçılara yönelik psikososyal destek programlarının geliştirilmesine, kültür politikalarının oluşturulmasına ve sanat alanındaki destek mekanizmalarının güçlendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between the psychological well-being levels and perceived available support levels of artists producing artistic works in Turkey. In addition, the study investigates whether artists' psychological well-being and perceived available support levels differ according to age, gender, artistic field, gallery representation, membership in artistic collectives, whether artistic income covers living expenses, and previous experience of receiving psychological support. The study was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The sample of the study consisted of 150 artists working in different artistic fields in Turkey. Data were collected using the Psychological Well-Being Scale, adapted into Turkish by Bülent Baki Telef, and the Perceived Available Support Scale, adapted into Turkish by Şahin Kapıkıran and Necla Acun Kapıkıran. In addition, demographic information was obtained through a Personal Information Form developed by the researcher. Data were analyzed using descriptive statistics, Spearman's Rank-Order Correlation, Mann–Whitney U Test, Kruskal–Wallis H Test, and Partial Correlation Analyses through SPSS. The findings revealed a positive and significant relationship between artists' psychological well-being levels and perceived available support levels. As perceived available support increased, psychological well-being levels also increased. Analyses conducted according to age groups indicated significant differences in some sub-dimensions of perceived available support, whereas no significant differences were found in psychological well-being levels. Furthermore, no significant differences were identified in psychological well-being or perceived available support levels based on gender, gallery representation, membership in artistic collectives, whether artistic income covered living expenses, or previous psychological support experience. Comparisons among artistic fields revealed significant differences in psychological well-being between certain groups. Partial correlation analyses have shown that the relationship between psychological well-being and perceived support differs when demographic variables are controlled for. The findings suggest that social support mechanisms play an important role in supporting artists' psychological well-being. It is believed that the results of this study may contribute to the development of psychosocial support programs for artists, the formulation of cultural policies, and the strengthening of support mechanisms within the field of art.
Benzer Tezler
- Sanatın iyileştirme ve sağaltıcı etkisi üzerine bir inceleme
Art improvement and retailer an investigation on the effect
GAMZE KONYALIOĞLU
- Correlations between composition attributes of architecture and music
Mimari ve müziğin kompozisyon özellikleri arasındaki korelasyonlar
SEYED FARHAD TAYYEBI
Doktora
İngilizce
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
Prof. Dr. YÜKSEL DEMİR
- Çağdaş sanatta öteki kavramının cinsiyet bağlamında incelenmesi
Review of the concept of ?the other? in contemporary art within the context of gender
SERKAN ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Güzel SanatlarSakarya ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
PROF. HAYRİYE KOÇ BAŞARA
- Grafik sanatçılarının çocuk kitaplarının grafik tasarımına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the views of the graphic design artists on the illustrations of children's books
EMRE AŞILIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Güzel SanatlarAnkara ÜniversitesiEğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
- Türk resim sanatında biçim kavramı ve Mübin Orhon'un resimlerinde soyutlama anlayışı
The concept of from in Turkish art and abstraction concept in Mübin Orhon's paintings
GÜNAY BAKIRCILAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarKütahya Dumlupınar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. PELİN AVŞAR KARABAŞ