65 yaş üstü Parkinson hastalarında Apaf-1 ve β-arrestin-2 düzeylerinin araştırılması
Investigation of Apaf-1 and β-arrestin-2 levels in Parkinson's disease patients over 65 years of age
- Tez No: 1020288
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMMÜHANİ ÖZEL TÜRKCÜ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Geriatri, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Apoptozis, Parkinson hastalığı, Apoptosis, Parkinson disease
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yaşlı Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
65 yaş üstü Parkinson hastalarında serum Apaf-1 ve β-arrestin-2 düzeylerinin kognitif tutulum ile ilişkisinin araştırılması, bu moleküllerin düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması ve apoptozisin olası rolünün değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışma 30.06.2024-05.04.2026 tarihleri arasında Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirildi. Gözlemsel, kesitsel ve tanımlayıcı çalışmada, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği Türkçe Formu (MoCA-TR)'ye göre kognitif tutulumu olan ve olmayan 65 yaş üstü Parkinson hastalarında ilgili biyobelirteç düzeyleri ölçüldü. Hastalarda kognitif, klinik ve psikiyatrik özellikleri değerlendirmek için MDS-UPDRS, Hoehn-Yahr, PDQ-8, Geriatrik Kaygı Ölçeği, Geriatrik Depresyon Ölçeği ve Bilişsel Rezerv İndeksi (BRİ) ölçekleri uygulandı. Hastalarda levodopa eşdeğer doz hesaplandı. Çalışmaya 60 Parkinson hastası ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 60 sağlıklı kontrol dahil edildi. Eksik veya uygun olmayan veriler dışlandıktan sonra analizler 54 hasta ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 56 kontrol birey üzerinden gerçekleştirildi. Apaf-1 düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmedi ve klinik parametrelerle ilişki saptanmadı. Parkinson hastalarında β-arrestin-2 düzeyleri sağlıklı bireylere göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0.001). ROC analizinde β-arrestin-2'nin hasta ve kontrol gruplarını ayırt etmede sınırlı ancak orta düzeye yaklaşan ayırt edici performans gösterdiği (AUC=0.669) saptandı. Çok değişkenli regresyon analizinde β-arrestin-2 düzeylerinin yaş, cinsiyet ve eğitim değişkenlerinden bağımsız olarak Parkinson hastalığı ile ilişkili olduğu saptandı. Kognitif tutulumu olmayan hastalarda toplam Bilişsel Rezerv İndeksi skorlarının daha yüksek olduğu saptandı. Ayrıca β-arrestin-2 düzeyleri ile toplam Bilişsel Rezerv İndeksi skorları arasında negatif yönde anlamlı ilişki gözlendi. Sonuç olarak β-arrestin-2 düzeyinin Parkinson hastalarında yüksek saptanması, JNK3 ile ilişkili apoptotik yolakların hastalık patogenezindeki olası rolünü desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the relationship between serum Apaf-1 and β-arrestin-2 levels and cognitive impairment in patients with Parkinson's disease aged 65 years and older, to compare these molecules with healthy controls, and to evaluate the potential role of apoptosis. The study was conducted at Muğla Training and Research Hospital between June 30, 2024, and April 5, 2026. In this observational, cross-sectional, and descriptive study, biomarker levels were measured in patients with and without cognitive impairment according to the Montreal Cognitive Assessment (MoCA). Cognitive, clinical, and psychiatric characteristics were evaluated using the MDS-UPDRS, Hoehn-Yahr, PDQ-8, Geriatric Anxiety Scale, Geriatric Depression Scale, and Cognitive Reserve Index questionnaire (CRIq). Levodopa equivalent doses were calculated. A total of 60 patients and 60 age- and sex-matched healthy controls were included. After exclusion of incomplete or inappropriate data, analyses were performed on 54 patients and 56 matched controls. No significant difference was observed in Apaf-1 levels between groups, and no association was found with clinical parameters. β-arrestin-2 levels were significantly higher in patients compared to controls (p=0.001). ROC analysis demonstrated limited but approaching moderate discriminatory performance of β-arrestin-2 in distinguishing patients from controls (AUC=0.669). In multivariate regression analysis, β-arrestin-2 levels remained independently associated with Parkinson's disease after adjustment for age, sex, and education. Patients without cognitive impairment had higher total CRIq scores, and β-arrestin-2 levels were negatively correlated with total CRIq scores. In conclusion, elevated β-arrestin-2 levels in patients with Parkinson's disease support a possible role of JNK3-related apoptotic pathways in disease pathogenesis.
Benzer Tezler
- 80 yaş üstü koroner arter hastalarında günlük yaşam aktivitelerinin bilişsel fonksiyonlara etkisi
The effect of daily living activities on cognitive functions in coronary artery patients over 80 years of age
FERDİ ERTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR ŞİMŞEK YURT
- Erken başlangıçlı ve idiyopatik parkinson hastalarında gba gen mutasyonlarının araştırılması
Investigation of gba gene mutations in early onset and idiopathic parkinson's disease
ÖZLEM ANLAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
GenetikPamukkale ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN BAĞCI
- Yaşlı parkinson hastalarında sarkopeni ile malnütrisyon ilişkisi
Relationship between sarcopenia with malnutrition in elderly parkinson patients
MERVE YILMAZ
- Parkinson hastalarında manyetik rezonans görüntülemesi kullanılarak beyin sapının morfometrik olarak degerlendirilmesi
Morpometric evaluation of the brainstem using magnetic resonance imaging in parkinson patients
ALİ OĞUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Radyoloji ve Nükleer TıpDicle ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH HATTAPOĞLU
- Otozomal resesif geçişli parkinson hastalığında parkin (PARK2) geni mutasyonlarının araştırılması
Parkin (PARK2) gene mutation analysis in autosomal recessive parkinson disease
BURCU DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Biyolojiİstanbul ÜniversitesiGenetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAN ERGİNEL ÜNALTUNA