Fen bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliğine ilişkinfarkındalık düzeylerinin incelenmesi: Batman ili örneği
Examination of science teachers' awareness levels related to climate change: Sample of Batman province
- Tez No: 1020536
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN ONURSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, Climate change
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği, insanlığın daha önce karşılaşmadığı riskleri barındıran, çözümünün yine insanlara bağlı olduğu ampirik bir toplumsal sorundur. Bu bağlamda, gelecek nesilleri yetiştiren fen bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliğine ilişkin farkındalık düzeylerinin belirlenmesi büyük bir öneme sahiptir. Buradan hareketle tasarlanan bu araştırmanın amacı, Batman ilinde görev yapan fen bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliği konusundaki farkındalık düzeylerini belirlemek ve bu farkındalıkları çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma, önce nicel ardından nitel verilerin toplanıp analiz edildiği karma yöntem desenlerinden“açıklayıcı sıralı desene”göre gerçekleştirilmiştir. Nicel aşamada veri toplama aracı olarak“İklim Değişikliği Farkındalık Ölçeği”kullanılmış ve iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Nitel verilerde ise uzman görüşüyle geçerliği sağlanan ve araştırmacı tarafından geliştirilen“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Batman ilinde görev yapan ve kolay örnekleme yöntemiyle belirlenen 97 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Nicel verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi kullanılırken; nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiş ve katılımcılar“Ö1, Ö2 …”şeklinde kodlanmıştır. Araştırma bulguları; öğretmenlerin genel farkındalıkları ile ölçeğin“Epistemik İnançlar”,“Bilgi ve Farkındalık Düzeyi”,“Çevreye Yönelik Tutum”,“Belirsizlik İnançları”ve“Çevre Dostu Davranışlar”boyutlarının; cinsiyet, mesleki deneyim ve çevre dersi alma değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Buna karşılık öğretmenlerin“Belirsizlik İnançları”,“Epistemik İnançlar”ve“Bilgi ve Farkındalık Düzeyi”boyutları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, öğretmenlerin farkındalık ve davranış boyutlarını bütüncül olarak geliştirebilmek adına uygulamalı çevre eğitimi projelerinin artırılması ve kapsamlı hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Climate change is a significant societal issue that humanity is currently facing, and its solution largely depends on human behavior. In this context, determining the climate change awareness levels of science teachers, who are responsible for educating future generations, is of great importance. The aim of this study is to determine the climate change awareness levels of science teachers working in the province of Batman and to examine these levels in terms of various variables. The study was conducted using an explanatory sequential mixed-methods design. In the quantitative phase, the“Climate Change Awareness Scale”was used as the data collection instrument, and its reliability was tested using internal consistency coefficients. In the qualitative phase, data were collected through a semi-structured interview form developed based on expert opinions. The study group consisted of 97 science teachers working in Batman province during the 2023–2024 academic year, selected through convenience sampling. For quantitative data analysis, the independent samples t-test, one-way ANOVA and Pearson correlation analysis were employed. Qualitative data were analyzed using content analysis, and participants were coded as“T1, T2, etc.”. The findings of the study revealed that teachers' overall awareness and the dimensions of the scale, namely“Epistemic Beliefs,”“Level of Knowledge and Awareness,”“Attitudes Toward the Environment,”“Uncertainty Beliefs,”and“Environmentally Friendly Behaviors,”did not differ statistically significantly according to gender, professional experience, or having taken an environmental course. In contrast, significant relationships were identified among teachers'“Uncertainty Beliefs,”“Epistemic Beliefs,”and“Level of Knowledge and Awareness.”Based on these results, it is recommended that practice-based environmental activities be increased and integrated into the curriculum.
Benzer Tezler
- 8.sınıf fen bilimleri dersi küresel iklim değişikliği konusunun öğretimine yönelik ihtiyaç analizi
Analysis of needs for teaching the subject of global climate change in 8th grade science course
YÜKSEL NARİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR MASKAN
- Ortaokul öğretmenlerinin küresel ısınma konusunda bilgi düzeyleri ile iklim değişikliğine yönelik farkındalıklarının incelenmesi
An examination of middle school teachers' knowledge levels on global warming and their awareness of climate change
ADA GÖK TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN KARAARDIÇ
- Biyoloji öğretmen adaylarının kutup konularındaki farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of pre-service biology teachers' awareness levels on polar topics
ÜMMÜ GÜLSÜM ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN ÇIKRIK
- Biyoloji öğretmenlerinin çevre ve iklim değişikliğine yönelik tutum ve bilgi düzeyleri
Attitudes and knowledge levels of biology teachers towards environment and climate change
CANSU ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR KÖSEOĞLU
- Üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Examination of university students awareness on global climate change
SAMED ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPAY AKSİN