Geciken yetişkinliğin umut ve psikolojik sağlamlık bağlamında değerlendirilmesine yönelik karma bir araştırma
An evaluation of delayed adulthood in the context of hope and psychological resilience: A mixed-methods study
- Tez No: 1020552
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT DİLMAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Gelişimsel rehberlik programı, Psikolojik danışma ve rehberlik, Developmantal guidance program, Psychological counseling and guidance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'deki 25-30 yaş aralığındaki bireylerde geciken yetişkinliğin umut ve psikolojik sağlamlık bağlamında değerlendirilmesini amaçlamış; karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı desene göre yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda üç çalışma grubu kullanılmıştır: 1) Açımlayıcı faktör analizi (AFA) için 304 katılımcıdan oluşan birinci çalışma grubu, 2) Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve psikometrik değerlendirme için 437 katılımcıdan oluşan ikinci çalışma grubu, 3) ilişkisel ve gizil profil analizleri için 383 katılımcıdan oluşan üçüncü çalışma grubu. Nitel aşamada ise nicel analiz sonucu belirlenen üç profile göre maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilen 28 yetişkinle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Geciken yetişkinliği ölçmek üzere araştırmacı tarafından dört faktörlü Geciken Yetişkinlik Ölçeği (GYÖ) geliştirilmiştir. Gizil profil analizi sonucunda yüksek profil (umut ve psikolojik sağlamlık yüksek, geciken yetişkinlik düşük; %42.82), orta profil (%29.76) ve düşük profil (umut ve psikolojik sağlamlık düşük, geciken yetişkinlik yüksek; %27.42) olmak üzere üç profil saptanmıştır. R3STEP lojistik regresyon analizi profil üyeliğinin medeni durum, çalışma durumu, cinsiyet ve öğrencilik durumu değişkenleriyle anlamlı biçimde ilişkilendiğini ortaya koymuştur. BCH analizi 25-30 dar yaş bandı içinde dahi profillerin yaş ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Nitel görüşmelerden elde edilen üç ana tema (yetişkinlik algısı, umut deneyimi, psikolojik sağlamlık ve başa çıkma stratejileri) altında 34 kod ortaya çıkmıştır. Karma yöntem entegrasyonu, nicel bulgular ile nitel deneyimlerin birbiriyle örtüşen ve birbirini tamamlayan bir tablo sunduğunu, bunun yanı sıra objektif rol kazanımının subjektif yetişkinlik hissini doğrudan güvenceye almadığını ortaya koymuştur. Çalışmada elde edilen bulgular, Türkiye'de geciken yetişkinliğin yapısal ve ekonomik koşullar ve psikolojik kaynaklar arasındaki etkileşimle şekillendiğini ve bireye özgü duyarlı, bütüncül müdahalelere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine delayed adulthood among individuals aged 25–30 in Türkiye within the framework of hope and psychological resilience, and was conducted using an explanatory sequential mixedmethods design. In the quantitative phase, three distinct study groups were employed: (1) a first sample of 304 participants for exploratory factor analysis (EFA), (2) a second sample of 437 participants for confirmatory factor analysis (CFA) and psychometric evaluation, and (3) a third sample of 383 participants for correlational analyses and latent profile analysis (LPA). In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 28 adults selected through maximum variation sampling based on the three profiles identified in the quantitative analysis. To assess delayed adulthood, a four-factor Delayed Adulthood Scale was developed by the researcher. The results of the latent profile analysis revealed three distinct profiles: the High Profile (high hope and resilience, low delayed adulthood; 42.82%), the Medium Profile (29.76%), and the Low Profile (low hope and resilience, high delayed adulthood; 27.42%). R3STEP logistic regression analysis indicated that profile membership was significantly associated with marital status, employment status, gender, and student status. Furthermore, BCH analysis demonstrated statistically significant differences in mean age across profiles, even within the relatively narrow age range of 25–30. Qualitative findings yielded 34 codes organized under three main themes: perceptions of adulthood, experiences of hope, and psychological resilience and coping strategies. The integration of mixedmethods findings revealed a convergent pattern, indicating that quantitative results and qualitative experiences largely corroborated one another. However, the findings also suggested that the attainment of objective adult roles does not necessarily guarantee a subjective sense of adulthood. Overall, the study demonstrates that delayed adulthood in Türkiye is shaped by the interaction between structural and economic conditions and psychological resources, highlighting the need for individualized, context-sensitive, and holistic interventions.
Benzer Tezler
- Morbid obez hastalarda laparoskopik roux Y gastrik bypass ile biliopankreatik diversiyon ameliyatının erken dönem klinik ve metabolik sonuçlarının karşılaştırılması
Morbidly obese patients laparoscopic roux - Y gastric bypass biliopancreatic diversion with your surgery comparison of early clinical and metabolic
MUSTAFA TÜRKAY BELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURETTİN UMUT BARBAROS
- Ergenlerde anne baba tutumları ile duygusal özerklik arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Düzce ili örneği)
The study of the relationship between parental attitudes and emotional autonomy of adolescents according to some variables (the sample of Düzce province)
FATMA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ŞİRİN
- Kırsal bölgedeki halkın sosyobilimsel akıl yürütmesinin incelenmesi
Examining the socioscientific reasoning of people in rural areas
ÜMMÜ ARİFE OYAMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HEDİYE CAN
- Gençlerde anlam arayışı ve dindarlık ilişkisi
The relationship between searchof meaning and religiosityin young people
AFRA BÜYÜK KUŞCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Felsefeİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT HOROZCU
- Üç ayrı grupta akıcı konuşan ilkokul çağı çocuklarının kekemeliği değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ELİF HAZER (YAZAR)
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
PsikolojiEge ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BENAL İNCEER