Okul öncesi öğretmenlerinin yürütücü işlevleri destekleme stratejileri ve düşünmeyi destekleyen davranışlarının çocukların merak düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
An investigation of the impact of preschool teachers' executive function support strategies and thinking supporting behaviors on children's curiosity levels
- Tez No: 1020640
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMA SOYDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada Okul Öncesi Öğretmenlerinin yürütücü işlevleri destekleme stratejileri ve düşünmeyi destekleyen davranışlarının çocukların merak düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Konya ili Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokulu ve anasınıflarında kayıtlı 48-72 aylık 218 çocuk ve 40 Öğretmen katılmıştır. Araştırmada 'Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çocukların Yürütücü İşlevlerini Destekleyen Stratejileri Kullanma Yeterlilikleri Aracı''Erken Çok Boyutlu Merak Ölçeği' ve 'Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen Davranışları Ölçeği-Okul Öncesi Öğretmeni Formu' kullanılmıştır. Araştırma kapsamında çocukların merak düzeylerinin çocukların cinsiyetine göre farklılığı t testi ile ebeveyn eğitim düzeyine, öğretmen kıdem yılına ve çocuk yaşına göre farklılığı ANOVA analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Pearson Korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Öğretmenlerin yürütücü işlevleri destekleme stratejilerinin ve düşünmeyi destekleyen davranışlarının çocukların merak düzeylerini ne düzeyde açıklayabildiğini tespit edebilmek için Regresyon Analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin yürütücü işlevleri destekleme stratejileri mesleki kıdeme göre anlamlı bir farklılık göstermezken ebeveyn eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Buna göre velileri lisans derecesine sahip öğretmenlerin puanı, velileri ilköğretim derecesine sahip öğretmenlerin puanından görevi başlatma, kararlılık ve zaman yönetimi becerilerinde anlamlı ölçüde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra öğretmenlerin düşünmeyi destekleyen davranışlarında ebeveyn eğitim düzeyine göre herhangi bir farklılaşma görülmezken mesleki kıdeme göre dokümantasyon aracılığı ile yansıtma yapma alt boyutunda bir farklılaşma olduğu belirlenmiştir. Mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin, 10-15 yıl deneyime sahip meslektaşlarına kıyasla, dokümantasyon aracılığıyla yansıtma davranışını anlamlı ölçüde daha yüksek düzeyde sergilediği belirlenmiştir. Çocukların merak puanları yaşa ve cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermezken ebeveyn eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Ebeveynleri lisans derecesine sahip çocukların merak puanlarının, ebeveynleri ilköğretim derecesine sahip çocukların merak puanlarından anlamlı ölçüde yüksek olduğu belirlenmiştir. Merakın yordanmasına ilişkin yapılan hiyerarşik regresyon analizine göre merakı anlamlı düzeyde yordayan değişkenler sırasıyla yürütücü işlev stratejilerinden görevi başlatma, kararlılık ve zaman yönetimi ve düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışlarından açıklık alt boyutları olmuştur. Modelin meraktaki varyansı açıklama gücü toplamda %19.3'tür.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effect of preschool teachers' strategies for supporting executive functions and their thinking supportive behaviors on children's levels of curiosity. The study sample consisted of 218 children aged 48–72 months and 40 teachers enrolled in public kindergartens and preschool classes affiliated with the Ministry of National Education in Konya province. In the study, the“Instrument for Preschool Teachers' Competencies in Using Strategies that Support Children's Executive Functions,”the“Early Multidimensional Curiosity Scale,”and the“Thinking-Supportive Teacher Behaviors Scale–Preschool Teacher Form”were used. Within the scope of the research, differences in children's curiosity levels according to gender were analyzed using an independent samples t-test, while differences according to parental education level, teachers' years of experience, and children's age were analyzed using ANOVA. Pearson correlation analysis was employed to determine the relationships between variables. Regression analysis was conducted to determine the extent to which teachers' strategies for supporting executive functions and their thinking-supportive behaviors predict children's curiosity levels. According to the findings of the study, preschool teachers' strategies for supporting executive functions did not show a significant difference with respect to professional seniority, whereas a significant difference was found according to parental education level. Accordingly, teachers whose students' parents held a bachelor's degree had significantly higher scores than those whose students' parents had a primary education degree in the sub-dimensions of task initiation, persistence, and time management. In addition, while no differentiation was observed in teachers' thinking-supportive behaviors with respect to parental education level, a difference was identified in the sub-dimension of reflection through documentation based on professional seniority. It was determined that novice teachers demonstrated significantly higher levels of reflection through documentation compared to their colleagues with 10–15 years of experience. Children's curiosity scores did not differ significantly according to age or gender; however, a significant difference was found with respect to parental education level. Specifically, children whose parents held a bachelor's degree had significantly higher curiosity scores than those whose parents had a primary education degree. According to the hierarchical regression analysis conducted to predict curiosity, the variables that significantly predicted curiosity were, respectively, the sub-dimensions of task initiation, persistence, and time management from executive function strategies, and the openness sub-dimension from thinking-supportive teacher behaviors. The overall explanatory power of the model for variance in curiosity was 19.3%.
Benzer Tezler
- Ebeveyn ve öğretmenler tarafından desteklenen üst düzey düşünme becerilerinin okul öncesi çocukların yürütücü işlevleri üzerindeki yordayıcılığının çok düzeyli incelenmesi
Multilevel examination of the predictive of higher order thinking skills supported by parents and teachers on the executive functions of preschool children
RÜVEYDA KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
- Okul öncesi çocuklarının yürütücü işlevlerinin gelişimini desteklemeye yönelik öğretmen eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
An analysis of the effectiveness of the teacher training program regarding supporting preschool children's executive functions
NURAN TUNCER
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN AVCI
- Okul öncesi öğretmenlerinin çocukların yürütücü işlevlerini destekleyen stratejileri kullanma yeterlilikleri ile çocukların yürütücü işlevlerinin incelenmesi
An investigation of preschool teachers' competencies in using strategies that support children's executive functioning and children's executive functioning
SAİDE NUR GEDİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAKİN
- Duygu sosyalleştirmeye yönelik öğretmen programının erken çocukluk döneminde bilişsel ve duygusal yeterliliğe etkisi
An emotional socialization training program for teachers and its effects on cognitive and emotional competence in early childhood
DİLARA ÖZSOY
Doktora
Türkçe
2024
PsikolojiEge ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA CANSU PALA DEDEOĞLU
- Duygu, düşünce ve davranışlarımı yönetiyorum (3D) programının etkililiğinin incelenmesi
An examination of the effectiveness of I regulate my thoughts, emotions and behaviors program
EMEL AKAY TUNAL