Kronik Obsrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde hasta aktivasyonu, bağım bağımlılığı ve bakım veren yükü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between patient activation, dependency, and caregiver burden in individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease
- Tez No: 1020657
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLYETER ERDOĞAN YÜCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde hasta aktivasyonu, bakım bağımlılığı ve bakım veren yükü arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bu araştırmanın örneklemini Aralık 2024- Aralık 2025 tarihleri arasında Aksaray Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi alan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 210 hasta ve bakım veren çifti oluşturmuştur. Veriler; hasta ve bakım veren bilgi formu, Bakım Bağımlılığı Ölçeği, Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçeği ve Bakım Verme Yükü Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre hastaların yaş ortalaması 70,47±9,45 olup hasta aktiflik düzeyi puan ortalaması 62,71±27,69, bakım bağımlılığı puan ortalaması 73,49±14,62 olarak saptanmıştır. Bakım verenlerin yaş ortalaması 53,97±12,45 olup bakım veren yükü puan ortalaması 47,66±25,2 olarak belirlenmiştir. Çalışmada hasta aktiflik düzeyi ile bakım bağımlılığı arasında orta düzeyde pozitif anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,558; p<0,001). Bakım veren yükü ile hasta aktiflik düzeyi (r=-0,017; p>0,05) ve bakım bağımlılığı (r=-0,070; p>0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Bakım veren yükü ile ilişkili değişkenlerin belirlenmesi için yapılan regresyon analizi sonucunda bakım verenlerin gelir durumu, günlük bakım verme süresi, hastanın yaşı ve hasta aktiflik düzeyinin bakım veren yükünü anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Bulgular, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde hasta aktivasyonu arttıkça bakım bağımlılığının azaldığını, bakım veren yükünün düşük gelir düzeyine sahip bakım verenlerde daha yüksek olduğunu; günlük bakım verme süresi, hastanın yaşı ve aktiflik düzeyi arttıkça bakım veren yükünün arttığını göstermektedir. Bu doğrultuda, hasta aktivasyonunu güçlendirmeye yönelik girişimlerin yaygınlaştırılması ve bakım verenlerin özellikle bakım yükü açısından risk oluşturan özellikleri dikkate alınarak bireyselleştirilmiş destek programlarının planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship among patient activation, care dependency, and caregiver burden in individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. This descriptive and correlational study included 210 patient–caregiver dyads who received treatment at Aksaray Training and Research Hospital between December 2024 and December 2025 and met the inclusion criteria. Data were collected using the Patient and Caregiver Information Form, the Care Dependency Scale, the Patient Activation Measure, and the Caregiver Burden Scale. According to the findings, the mean age of the patients was 70.47±9.45 years. The mean patient activation score was 62.71±27.69, and the mean care dependency score was 73.49±14.62. The mean age of the caregivers was 53.97±12.45 years, and the mean caregiver burden score was 47.66±25.20. A moderate positive correlation was found between patient activation and care dependency scores (r=0.558, p<0.001). No statistically significant relationship was found between caregiver burden and patient activation (r=-0.017, p>0.05) or care dependency (r=-0.070, p>0.05). Multiple regression analysis revealed that caregivers' income level, daily caregiving duration, patients' age, and patient activation significantly predicted caregiver burden. The findings indicate that higher patient activation is associated with lower care dependency among individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Caregiver burden was higher among caregivers with lower income levels and increased with longer daily caregiving duration, older patient age, and higher patient activation levels. Based on these findings, implementing interventions to enhance patient activation and developing individualized support programs for caregivers by considering factors associated with a higher risk of caregiver burden are recommended.
Benzer Tezler
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde solunum egzersizlerinin kan gazları ve solunum fonksiyon testlerine etkisi
The effect of breathing exercises on pulmonary functions tests and arteriel blood gas for the patients with chronic obstructive pulmonary disease
HATİCE SÜTÇÜ ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
HemşirelikGataİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. NALAN AKBAYRAK
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde yaşam kalitesinin ve geliştirilen hasta izlem formunun değerlendirilmesi
The Evaluation of the quality of life and of the patient observation form developed on patient with chronic obstructive pulmonary disease
HATİCE TEL
Doktora
Türkçe
1998
Göğüs HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN AKDEMİR
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde sağlık koçluğunun tedaviye uyum, öz etkililik ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of health coaching on treatment adherence, self-efficacy, and quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease
DERYA TÜLÜCE
Doktora
Türkçe
2017
HemşirelikGazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ KUTLUTÜRKAN
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan geriatrik bireylerde dispne, bakım bağımlılığı ve kırılganlık arasındaki ilişki
The correlation between dyspnea, care dependency, and frailty in older patients with chronic obstructive pulmonary disease
MERVE ÇAKICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA GÖK METİN
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde ölüm anksiyetesinin psikososyal uyum üzerine etkisi
The Effect Of Death Anxiety On Psychosocial Adjustment In Individual With Chronic Obstructive Pulmonary Disease
SABRİ TOĞLUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DÖNDÜ ÇUHADAR