İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlıkbecerilerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research on improving fourth-grade primary school students' digital citizenship skills
- Tez No: 1020659
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET SABAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık becerilerini geliştirmeyi amaçladım. Bu amaç doğrultusunda şu dört soruya cevap aradım: (1) İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin mevcut dijital vatandaşlık beceri düzeyleri nasıldır? (2) İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık becerileri nasıl geliştirilebilir? (3) İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerine yönelik hazırlayıp uyguladığım öğretim etkinliklerinin dijital vatandaşlık becerilerine katkısı nasıl olmuştur? (4) İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin, Geçerlilik Komitesi üyelerinin ve velilerin öğretim etkinliklerine ilişkin görüşleri nasıldır? Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması desenini kullandım. Çalışmayı 2024-2025 öğretim yılında Ankara'da bulunan bir devlet ilkokulunun dördüncü sınıfında öğrenim gören 33 öğrenciyle yürüttüm. Uygulama sürecinde, dijital vatandaşlığın dokuz alt boyutuna (dijital sağlık, dijital erişim, dijital iletişim, dijital etik, dijital güvenlik, dijital hak ve sorumluluk, dijital okuryazarlık, dijital hukuk ve dijital ticaret) yönelik hazırladığım 11 eylem planı çerçevesinde 48 öğretim etkinliği (haftada dört ders saati olmak üzere, 20 hafta boyunca) uyguladım. Öğretim etkinliklerini“İnterland Gezegeni”temasıyla bütünlük oluşturacak şekilde tasarladım. Çalışmanın nitel verilerini katılımcı gözlemler, dijital günlükler, video kayıtları, öğrenci çalışmaları ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde ettim. Nicel verileri ise öğrencilerin dijital vatandaşlık beceri düzeylerini belirlemek amacıyla uygulama öncesi ve sonrasında kullandığım“Dijital Yeterlik Ölçeği”ve“Dijital Nezaket Ölçeği”araçlarıyla elde ettim. Ayrıca her eylem planının sonunda öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri için bir“Öz Değerlendirme Formu”kullandım. Çalışmadan elde ettiğim nitel verileri içerik analiziyle, nicel verileri ise ölçek yönlendirmeleri doğrultusunda analiz ettim. Verilerin analiz edilmesini ve yorumlanmasını uygulama süreciyle eşzamanlı olarak yürüttüm. Çalışmanın başında ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık becerilerinin yetersiz olduğunu, öğretim etkinliklerinin uygulanmasından sonra ise öğrencilerin dijital vatandaşlık boyutlarıyla ilgili bilgi ve becerilerinde önemli bir gelişme olduğunu belirledim. Ön-son ölçüm sonuçları, öz değerlendirme puanları ve Geçerlik Komitesi üyeleri ile velilerden aldığım geri bildirimler, çalışmada uyguladığım eylem planlarının öğrencilerin vatandaşlık becerilerinin gelişimine olumlu katkı sağladığını gösterdi. Ayrıca, etkinliklerde farklı öğretim yöntem ve stratejilerinin kullanılması, öğrencilerin ilgi ve isteklerini artırarak aktif katılımını destekledi. Çalışmada elde ettiğim deneyimler ışığında eğitimcilere ve araştırmacılara bazı önerilerde bulundum.
Özet (Çeviri)
In this study, I aimed to improve the digital citizenship skills of fourth-grade primary school students. To this end, I sought answers to the following four questions: (1) What is the current level of digital citizenship skills of fourth-grade primary school students? (2) How can the digital citizenship skills of fourth-grade primary school students be improved? (3) How have the teaching activities I prepared and implemented for fourth-grade primary school students contributed to their digital citizenship skills? (4) What are the opinions of fourth-grade primary school students, Validation Committee members, and parents regarding the teaching activities? In the study, I used the“action research design”, a qualitative research method. I conducted the study with 33 fourth-grade students at a public primary school in Ankara during the 2024-2025 academic year. During the implementation process, I conducted 48 teaching activities (four class hours per week for 20 weeks) based on 11 action plans I prepared for nine sub-dimensions of digital citizenship (digital health, digital access, digital communication, digital ethics, digital security, digital rights and responsibilities, digital literacy, digital law, and digital commerce). I designed the teaching activities to be integrated with the theme of“Planet Interland.”I collected qualitative data for the study through participant observation, digital diaries, video recordings, student work, and semi-structured interviews. I obtained quantitative data using the“Digital Competence Scale”and the“Digital Civility Scale,”which I administered before and after the implementation, to determine students' digital citizenship skill levels. I also used a“Self-Assessment Form”at the end of each action plan for students to evaluate their own performance. I analyzed qualitative data using content analysis and quantitative data according to the scales' criteria. I carried out data analysis and interpretation simultaneously with the implementation process. At the beginning of the study, I found that fourth-grade primary school students lacked sufficient digital citizenship skills. After implementing the teaching activities, students' knowledge and skills regarding the dimensions of digital citizenship improved significantly. Pre- and post-measurement results, self-assessment scores, and feedback from Validation Committee members and parents indicated that the action plans I implemented in the study positively contributed to students' development of citizenship skills. In addition, using varied teaching methods and strategies during the activities increased students' interest and motivation, thereby supporting their active participation. Based on my experiences in this study, I offer some suggestions for educators and researchers.
Benzer Tezler
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile öğrenme ve çalışma sorumluluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital game addiction and responsibilities of learning and studying of 4th grade students of primary school
YASİN ESKİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN İFLAZOĞLU SABAN
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile matematiksel problem çözme ve matematik başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between primary school fourth-grade students' digital game addiction, mathematical problem-solving skills, and mathematics
İSMAİL TEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZÇAKIR SÜMEN
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve aile içi ilişkilerinin incelenmesi
Examination of digital game addiction and family relationships of primary school fourth grade students
TUĞÇE CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÇALIŞOĞLU
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile sosyal-duygusal-ahlaki gelişimlerinin ve dijital oyun deneyimlerinin incelenmesi
Examination of digital game addiction, social-emotional-moral development and digital game experiences of primary school fourth grade students
VEYSEL DOKUMACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÇALIŞOĞLU
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital bağımlılıkları ile matematik kaygıları ve matematik akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital addiction levels of primary school fourth grade students and mathematics anxiety and mathematics academic success
AHMET MELİK ERKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF BİRCAN