Ergenlerde Sağlık Uygulamalarına Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Turkish validity and reliability of the Self-Efficacy Scale for Health Practices in Adolescents
- Tez No: 1020660
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU SARIALİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Nursing, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Ergen, geçerlik, güvenirlik, öz yeterlilik, sağlık uygulamaları, Adolescent, health practices, reliability, self-efficacy, validity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırma,“Ergenlerde Sağlık Uygulamalarına Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği”nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Araştırma, Aralık 2025–Temmuz 2026 tarihleri arasında yürütülmüş metodolojik bir çalışmadır.Araştırmanın evrenini Şehit Yakup Sürücü Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören ergenler oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise belirlenen zaman diliminde dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılım sağlamayı kabul eden 400 ergen oluşturmaktadır. Veriler Kişisel Bilgi Formu ve Ergenlerde Sağlık Uygulamalarına Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılarak toplandı.Ölçeğin dil ve kapsam geçerliği uzman görüşleriyle değerlendirildi. Yapı geçerliği kapsamında Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulandı. Güvenirlik analizlerinde Cronbach alfa katsayısı, madde-toplam korelasyonları ve McDonald Omega değeri kullanıldı. Bulgular: Ergenlerin yaş ortalaması 15.20±1.02 olup %61.5'i kızdır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğin orijinal yapıyla uyumlu olarak 25 maddeden oluşanbeş faktörlü bir yapı gösterdiği ve toplam varyansın %59.278'ini açıkladığı belirlendi. KMO değeri 0.885, Bartlett testi anlamlı bulundu (p<0.05). Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre model uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu saptandı (CMIN/DF=2.197, CFI=0.901, RMSEA=0.063). Ölçeğin Cronbach alfa katsayısı yüksek bulundu ve madde-toplam korelasyonlarının kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlendi. Sonuç: Ergenlerde Sağlık Uygulamalarına Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlendi. Bu ölçek, ergenlerin sağlığı geliştirici davranışlara yönelik öz yeterlilik düzeylerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the validity and reliability of the Turkish version of the“Self-Efficacy Scale for Health Practices in Adolescents.”Material and Method: The study is a methodological investigation conducted between December 2025 and July 2026. The study population consists of adolescentsattending Şehit Yakup Sürücü Anatolian High School. The sample comprises 400 adolescents who met the inclusion criteria during the specified period and agreed to participate in the study. Data were collected using a Personal Information Form and the Self-Efficacy Scale for Health Practices in Adolescents. The linguistic and content validity of the scale was evaluated through expert opinions. Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were applied within the scope of construct validity. Cronbach's alpha coefficient, item-total correlations, and McDonald's Omega value were used in reliability analyses. Results: The mean age of the adolescents was 15.20±1.02 years, and 61.5% were female. As a result of the exploratory factor analysis, the scale demonstrated a five-factor structure comprising 25 items, consistent with the original version, and explained 59.278% of the total variance. The KMO value was 0.885, and Bartlett's test was found to be significant (p<0.05). According to the confirmatory factor analysis results, the model fit indices were acceptable (CMIN/DF=2.197, CFI=0.901, RMSEA=0.063). The Cronbach's alpha coefficient of the scale was found to be high, and item-total correlations were determined to be at an acceptable level. Conclusion: The Turkish version of the“Self-Efficacy Scale for Health Practices in Adolescents”is a valid and reliable scale. This scale can be used to evaluate adolescents' self-efficacy levels regarding health-promoting behaviors.
Benzer Tezler
- Doğum korkusuyla baş etmede sosyal paylaşım platformu ve çevrimiçi doğuma hazırlık eğitiminin kullanılabilirliğini ve etkinliğini değerlendirme
Evaluating the usability and effectiveness of social network site platform with online birth class in coping with the fear of childbirth
ZEYNEP ALPUĞAN
Doktora
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumÜsküdar ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN AYDIN
- Adölesanlarda sağlık kontrol odağı ve öz yeterliliği güçlendirmeye yönelik yapılan çözüm odaklı görüşmelerin sağlığı geliştiren yaşam biçimi davranışlarına etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of solution oriented interviews that health locus of control and self efficacy empowering on adolescents' health promotive lifestyle bahviours
FUNDA ASLAN
Doktora
Türkçe
2019
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÜMSER KUBLAY
- Tip 1 Diyabetli adölesanların izleminde bilgi, motivasyon ve davranış becerileri modelinin kullanımının metabolik kontrol üzerine etkisinin incelenmesi
The effects of information–motivation–behavioral skills model on metabolic control in the follow-up of adolescents with Type 1 Diabetes
ELİF BAKIR
Doktora
Türkçe
2020
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
- Aile hekimlerinin öz anlayışlarının defansif tıp uygulamalarına etkisinin incelenmesi
Examining the effect of family physician's self-compession on their defensive medicine practices
ERHAN UZUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
- Özgül öğrenme güçlüğü eş tanılı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde okul reddi ile damgalanma, sosyal dışlanma ve algılanan sosyal desteğin ilişkisi
The relationship between school refusal, stigmatization, social exclusion, and perceived social support in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid specific learning disorder
ALPER ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI