İhracatçı işletmelerde ilişkisel pazarlama oryantasyonunun ihracat performansı ile ilişkisinde rekabet yoğunluğunun düzenleyici etkisi
The moderating effect of competitive intensity on the relationship between relationship marketing orientation and export performance in exporting firms
- Tez No: 1020719
- Danışmanlar: PROF. DR. BEYHAN MARŞAP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Uluslararası Ticaret, Business Administration, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültürel farklılıkların, risklerin ve belirsizliklerin yoğun olduğu; küreselleşme ve teknolojik gelişmelerin dönüştürdüğü uluslararası pazarlarda işletmeler, ihracat performansını artırmak ve rekabet üstünlüğü kazanmak için kaynaklarını dinamik ve taklit edilemez yeteneklere dönüştürmeye ihtiyaç duymaktadırlar. Bu bağlamda ilişkisel pazarlama oryantasyonu, başta müşteriler olmak üzere tüm paydaşlarla uzun vadeli ve karşılıklı fayda sağlayan ilişkiler kurmayı hedefleyen stratejik bir yetenektir. İhracat performansının belirleyicilerinden biri olarak ilişkisel pazarlama oryantasyonu, aynı zamanda işletmelerin başta rekabet yoğunluğu olmak üzere dış çevre koşullarına uyumunu ve esnekliğini kolaylaştıran dinamik bir yetenektir. Literatürde ilişkisel pazarlama oryantasyonunun ihracat performansı üzerindeki etkisini araştıran çalışmalar mevcut olmakla birlikte bu etki üzerinde rekabet yoğunluğunun düzenleyici rolünü araştıran ampirik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, ihracat ilişkisel pazarlama oryantasyonunun ihracat performansına etkisini ve bu ilişkide rekabet yoğunluğunun düzenleyici rolünü incelemektir. İstanbul ilinde faaliyet gösteren ve İstanbul Sanayi Odasına kayıtlı mal ihracatçısı 372 firma araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın hipotezleri, SPSS 27.0 ve AMOS 29.0 programları kullanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ve düzenleyici etki analizi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre ihracat ilişkisel pazarlama oryantasyonu, işletmelerin ihracat performansını istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Bu ilişki üzerinde rekabet yoğunluğunun istatistiksel olarak anlamlı düzenleyici etkisi tespit edilememiştir. Araştırma sonuçları, ihracat ilişkisel pazarlama oryantasyonunun rekabet yoğunluğu düzeyinden etkilenmeden ihracat performansını artıran ve işletmeyi yoğun rekabetin yıkıcı etkilerinden koruyan stratejik bir yetenek olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In international markets shaped by globalization and technological advancements, and characterized by intensive cultural differences, risks, and uncertainties, firms need to transform their resources into dynamic and inimitable capabilities to enhance their export performance and gain a competitive advantage. In this context, a relationship marketing approach is a strategic capability aimed at building long-term, mutually beneficial relationships with all stakeholders, primarily customers. Relationship marketing orientation is also a dynamic capability that facilitates firms' adaptation and flexibility to external environmental conditions, particularly competitive intensity. While studies examining the effect of relationship marketing orientation on export performance exist in the literature, empirical studies investigating the moderating role of competitive intensity in this relationship are quite limited. In this context, the aim of this study is to investigate the effect of export relationship marketing orientation on export performance and the moderating role of competitive intensity in this relationship. The sample of the study consists of 372 goods-exporting firms operating in Istanbul and registered with the Istanbul Chamber of Industry. The study's hypotheses were tested using Structural Equation Modeling (SEM) and moderating effect analysis. According to the findings, export relationship marketing orientation has a statistically significant and positive effect on firms' export performance. No statistically significant moderating effect of competitive intensity was identified in this relationship. The research findings indicate that an export relationship marketing orientation is a strategic capability that enhances export performance regardless of the level of competitive intensity and shields the firm from the destructive effects of intense competition.
Benzer Tezler
- İhracat ilişkisel pazarlama oryantasyonu: Ölçek geliştirme
Export relationship marketing orientation: Scale development
AYTAÇ GÜT
Doktora
Türkçe
2019
İşletmeTekirdağ Namık Kemal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KUBAŞ
- Türkiye'de ihracat yapan KOBİ'lerin ortaklık ve sermaye yapılarının ihracat performansına etkisi
The effect of ownership and capital structure on export performance of Turkish exporting SME's
İLYAS ÇELİK
- İhracat pazarlaması yaklaşımıyla pazarlama çevikliği, pazarlama yetenekleri ve işletmelerin organizasyonel yapılarının ihracat performansı ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationship between export marketing approach, marketing agility, export marketing capabilities, organizational structures of business and export performance
YUNUS BÖLÜKBAŞI
- İlişkisel pazarlamanın ihracat performansına etkisi: Yalova ili üzerine bir araştırma
The impact of relationships marketing on export performance: A study in Yalova province
HATİCE KÜBRA AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeYalova ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE LEYLİ DEMİREL
- İlişkisel pazarlama kapsamında ilişki kalitesi: Kablo sektöründe alıcı ve tedarikçi arasında bir ilişki incelemesi
Relationship quality in scope of relationship marketing: A relationship analysis between costumer and supplier in cable industry
ERCAN PARİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BEYZA BAYARÇELİK