Orta ve geç çocukluk döneminde empatinin yordayıcıları olarak mizaç, ahlaki olgunluk ve ebeveyn tutumlarının incelenmesi
Examining temperament, moral maturity and parental attitudes as predictors of empathy in middle and late childhood
- Tez No: 1020825
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ZEYNEP SAYLIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada orta ve geç çocukluk döneminde ebeveyn tutumlarının ve mizacın empati ile ilişkisi incelenmiş ve bu ilişkideki ahlaki olgunluğun aracı rolü test edilmiştir. Araştırma örneklemini Diyarbakır ilinin 2 merkez ilçesinde yer alan 6 ilkokulda öğrenim görmekte olan, yaşları 7 ile 11 arasında değişen 527 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada hem çocuklardan hem de ebeveynlerden (341 anne ve 186 baba) veri toplanmıştır. Nicel veri toplama yönteminin kullanıldığı bu çalışmada veriler;“Demografik Bilgi Formu”,“KA-Sİ Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Ölçeği”,“Çocuklar İçin Ahlaki Olgunluk Ölçeği”,“Ebeveyn Tutum Ölçeği”ve“Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği”aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizleri JASP 0.19.1 programı ile yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kurulan yapısal modelde; ebeveyn tutumlarının ahlaki olgunluğu anlamlı düzeyde yordadığı ve ahlaki olgunluğun empatik eğilimi anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Mizacın ahlaki olgunluk üzerindeki doğrudan etkisinin ve ebeveyn tutumlarının empati üzerindeki doğrudan etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır. Bununla birlikte ebeveyn tutumları ile empati arasındaki ilişkide ahlaki olgunluğun aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları, çocuklarda empatik eğilimin gelişiminde ebeveyn tutumlarının etkisinin doğrudan değil, ahlaki olgunluk süreci üzerinden gerçekleştiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular mevcut literatür bulguları ile karşılaştırılarak tartışılmıştır. Son olarak araştırmacılar ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationship of parental attitudes and temperament with empathy in middle and late childhood was examined, and the mediating role of moral maturity in this relationship was tested. The research sample consisted of 527 children, ranging in age from 7 to 11, studying in 6 primary schools located in 2 central districts of Diyarbakır province. In the study, data were collected from both the children and the parents (341 mothers and 186 fathers). In this study, where the quantitative data collection method was used, the data were collected through the“Demographic Information Form”,“KA-Sİ Empathic Tendency Scale for Children and Adolescents”,“Moral Maturity Scale for Children”,“Parental Attitude Scale”and“Temperament Scale for Children”. The analyses of the data obtained from the research were conducted using structural equation modeling (SEM) with the JASP 0.19.1 software. In the established structural model, it was found that parental attitudes significantly predicted moral maturity, and moral maturity significantly predicted empathic tendency. It was determined that the direct effect of temperament on moral maturity and the direct effect of parental attitudes on empathy were not statistically significant. However, it was determined that moral maturity has a mediating role in the relationship between parental attitudes and empathy. The research findings indicate that the effect of parental attitudes on the development of empathic tendency in children is not direct, but occurs through the moral maturity process. The obtained findings were discussed by comparing them with the current literature findings. Finally, recommendations for researchers and practitioners were presented.
Benzer Tezler
- Antenatal steroid uygulanmış ve uygulanmamış geç pretermlerin erken ve orta çocukluk döneminde (6-9 yaş) nörogelişimsel değerlendirilmesi
Neurodevelopmental evaluations of late preterms with and without antenatal steroid treatment in early and middle childhood period (6-9 years)
SÜHEYLA PİYADE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM KIRAY BAŞ
- Orta ve geç çocukluk dönemindeki çocukların bağlanma düzeyleri ile olumlu sosyal arkadaşlık ve psikolojik kontrol düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the attachment levels of children in middle and late childhood and positive social friendship and psychological control levels
PINAR KAVİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiUfuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA GÜLDEN BİLAL
- Çocukluk çağında serebral kortikal gelişim malformasyonlarında klinik ve manyetik rezonans görüntüleme özellikleri
Başlık çevirisi yok
ZUHAL YAPICI
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2004
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEFKURE ERAKSOY
- Dynamic alternative splicing events in the dorsolateral prefrontal cortex during adolescence-young adulthood period and implications for schizophrenia
Ergenlik-erken yetişkinlik döneminde dorsolateral prefrontal kortekste gerçekleşen dinamik alternatif gen kırpılma olayları ve şizofreni ile ilgili çıkarımlar
KÜBRA ÇELİKBAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Biyolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TIMOTHEA TOULOPOULOU