Geri Dön

Erken yaşam stresine maruz kalan sıçanlarda karbomillenmiş eritropoetinin (CEPO) davranışsal ve nöroprotektif etkilerinin incelenmesi

Investigation of the behavioral and neuroprotective effects of carbamylated erythropoietin (CEPO) in rats exposed to early-life stress

  1. Tez No: 1020837
  2. Yazar: FADİME KÖSE
  3. Danışmanlar: PROF. DR. CAHİT BAĞCI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Fizyoloji, Physiology
  6. Anahtar Kelimeler: Davranış, Stres, Behavior, Stress
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sakarya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışmada, erken dönem yaşam stresine (EYS) maruz kalan sıçanlarda eritropoetin (EPO) ve karbomillenmiş eritropoetinin (CEPO) nöroprotektif ve davranışsal etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. EYS'nin bilişsel fonksiyonları nasıl etkilediği değerlendirilerek, hematopoetik yan etkilerden arındırılmış bir EPO türevi olan CEPO'nun potansiyel terapötik etkinliği araştırılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Deneyde her biri eşit sayıda sıçandan oluşan (n=10) Kontrol, maternal separasyon (MS), PBS, EPO ve CEPO gruplarında Wistar albino sıçanlar kullanılmıştır. EYS, MS modeli ile oluşturulmuştur. Davranışsal değerlendirme amacıyla davranış testleri uygulanmıştır. EEG kayıtları alınarak alfa, beta, teta ve delta bant güç spektrumu analizleri gerçekleştirilmiştir. Oksidatif stres belirteçleri (MDA, GSH), inflamatuar sitokinler (IL-1β, TNF-α) ve nörotrofik faktörler (BDNF, GDNF) biyokimyasal yöntemlerle değerlendirilmiştir. Hipokampus ve retrosplenial korteks dokularında histopatolojik incelemeler yapılarak ve nöronal hasar skorları belirlenmiştir. BULGULAR: MS uygulanan gruplarda davranış testlerinde anksiyete ve depresyon benzeri davranışların arttığı, öğrenme ve bellek performansının azaldığı gözlemlenmiştir (p<0,05). EEG analizlerinde stres grubunda kortikal aktivite değişiklikleri ile uyumlu olarak bant güç dağılımlarında bozulma tespit edilmiştir. MS grubunda oksidatif stresin arttığı belirlenmiştir (p<0,05). CEPO, bu parametreleri anlamlı düzeyde iyileştirerek oksidatif hasarı ve inflamasyonu azaltmıştır (p<0,05). Histopatolojik analizlerde MS grubunda belirgin nöronal dejenerasyon gözlenirken, CEPO grubunda bu hasarın anlamlı düzeyde azaldığı bulunmuştur (p<0,05). SONUÇ: EYS, nöroendokrin, inflamatuar ve oksidatif mekanizmalar aracılığıyla beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilemektedir. CEPO, hematopoetik yan etkiler oluşturmadan nöroprotektif etki göstererek davranışsal ve moleküler düzeyde iyileşme sağlamaktadır. Bu bulgular, CEPO'nun stres ilişkili nöropsikiyatrik bozuklukların tedavisinde potansiyel bir ajan olabileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

INTRODUCTION AND AIM: This study aimed to investigate the neuroprotective and behavioral effects of erythropoietin (EPO) and carbamylated erythropoietin (CEPO) in rats exposed to early-life stress (ELS). MATERIALS AND METHODS: In the experiment, Wistar albino rats were divided into five groups (n=10 each): Control, maternal separation (MS), PBS, EPO, and CEPO. ELS was induced using the MS model. Behavioral tests were administered to evaluate the behavior. Oxidative stress markers (MDA, GSH), inflammatory cytokines (IL-1β, TNF-α), and neurotrophic factors (BDNF, GDNF) were evaluated using biochemical methods. Histopathological analyses were conducted in the hippocampus and retrosplenial cortex, and neuronal damage scores were determined. RESULTS: In MS groups, increased anxiety- and depression-like behaviors and impaired learning and memory performance were observed in behavioral tests (p<0,05). EEG analyses revealed disruptions in band power distributions consistent with alterations in cortical activity in the stress group. Oxidative stress levels were significantly elevated in the MS group (p<0,05). CEPO significantly improved these parameters, reducing oxidative damage and inflammation (p<0,05). Histopathological findings showed marked neuronal degeneration in the MS group, whereas this damage was significantly attenuated in the CEPO group (p<0,05). CONCLUSION: ELS negatively affects brain function through neuroendocrine, inflammatory, and oxidative mechanisms. CEPO exerts neuroprotective effects without inducing hematopoietic side effects, leading to improvements at both behavioral and molecular levels. These findings suggest that CEPO may serve as a potential therapeutic agent in the treatment of stress-related neuropsychiatric disorders.

Benzer Tezler

  1. Pre- ve postnatal dönemde strese maruz kalan yüksek veya düşük anksiyeteli sıçanlarda, prefrontal korteksteki nöronların morfolojik özelliklerinin karşılaştırılması

    Comparison of morphological features of neurons in the prefrontal cortex of rats having high or low anxiety, following exposure to stress during pre- and postnatal periods

    ERDEM SÖZTUTAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    AnatomiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Anatomi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMEL ULUPINAR

  2. Prenatal stres oluşturulmuş sıçanlarda şizofreni ile ilişkili mekanizmaların gen ekspresyonu açısından incelenmesi

    Evaluation of schizophrenia-related mechanisms in prenatal stressed rats at gene level

    OZAN ÖZGÖREN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    FizyolojiEge Üniversitesi

    Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LÜTFİYE KANIT

  3. Topiramatın öngörülemeyen hafif kronik strese maruz kalan sıçanlarda öğrenme ve hafıza üzerine etkileri

    Effects of topiramate on learning and memory in rats exposed to chronic unpredictable mild stress

    ŞULE AYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eczacılık ve FarmakolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA SULTAN KILIÇ

  4. Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  5. Assessment of the effects of melatonin on the funtional deficits induced by cellular stress in obese donor derived mesenchymal STEM cells

    Melatonin'in obez donor mezenkimal kök hücrelerinde hücresel strese bağlı olarak oluşan fonksiyon bozuklukları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

    ECE GİZEM POLAT

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    BiyolojiHacettepe Üniversitesi

    Kök Hücre Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATİMA SUSANNA FAUSTINA AERTS KAYA