Matematik öğretmen adaylarının ChatGPT ile modelleme etkinliği oluşturma süreçlerinin incelenmesi
An analysis of prospective mathematics teachers' processes ofdesigning model-eliciting activities with ChatGPT
- Tez No: 1020921
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞENOL DOST
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, matematik öğretmen adaylarının ChatGPT-4o kullanarak matematiksel modelleme etkinlikleri (MOE) oluşturma süreçleri ve bu süreçte yapay zekâyı pedagojik kararları doğrultusunda nasıl yönlendirdikleri incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum çalışması deseniyle yapılandırılan araştırmanın çalışma grubunu, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen altı matematik öğretmen adayı oluşturmuştur. Veriler, katılımcıların ChatGPT ile gerçekleştirdikleri etkileşim dokümanları ve uygulama sonrası yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin ses kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, Model Oluşturma Etkinliği prensipleri bağlamında içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının ChatGPT tarafından üretilen başlangıç taslaklarını eleştirel bir süzgeçten geçirerek MOE prensiplerine uygun hale getirmek için sistematik müdahalelerde bulunduklarını göstermiştir. Katılımcıların tasarımlarında özellikle gerçeklik ve model oluşturma prensiplerine vurgu yaptıkları; ChatGPT'nin süreçte fikir ortağı, içerik düzenleyici, eleştirel yansıtma aracı ve kavramsal öğrenme destekleyicisi olarak çok boyutlu roller üstlendiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ destekli etkinlik tasarımı sürecinin öğretmen adaylarının pedagojik muhakeme becerilerini ve teknoloji entegrasyonu yeterliklerini geliştiren iteratif ve diyalojik bir süreç olduğu saptanmıştır. Öğretmen adaylarının yapay zekâdan yoğun destek almalarına rağmen nihai tasarım kararlarında pedagojik otonomilerini korudukları ve aracı bir düşünme partneri olarak konumlandırdıkları görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the processes of prospective mathematics teachers in designing model-eliciting activities (MEAs) using ChatGPT-4o and how they guide artificial intelligence in line with their pedagogical decisions. Structured with a holistic single case study design, one of the qualitative research methods, the study group consisted of six prospective mathematics teachers selected through criterion sampling at a state university. Data were collected through interaction documents of participants with ChatGPT and audio recordings of semi-structured interviews, followed by content analysis within the framework of MEA principles. Findings revealed that participants critically evaluated the initial drafts produced by ChatGPT—which were generally traditional or closed-ended—and performed systematic interventions to align them with MEA principles. Participants specifically emphasized the principles of reality and model construction in their designs, developing open-ended activities that support student autonomy by utilizing contemporary social contexts such as fertility rates, carbon footprint, and earthquakes. It was determined that ChatGPT served multidimensional roles as an idea partner, content editor, critical reflection tool, and conceptual learning supporter throughout the process. Consequently, the ChatGPT-supported MEA design process was identified as an iterative and dialogic journey that enhances the pedagogical reasoning skills and technology integration competencies of prospective teachers. Despite receiving intensive support from ChatGPT, prospective teachers maintained their pedagogical autonomy and positioned the AI as a“thinking partner”.
Benzer Tezler
- Matematik öğretmen adaylarının ChatGPT aracılığıyla 5E öğrenme modeline uygun ders planı hazırlama deneyimleri
Pre-service mathematics teachers' experiences of preparing lesson plans in accordance with the 5E learning model through ChatGPT
GÜLSÜM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE EV ÇİMEN
- İlköğretim matematik öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ aracı (ChatGPT) kullanarak problem kurma deneyimleri
Pre-service elementary mathematics teachers' problem posing experiences using generative artificial intelligence tool (ChatGPT)
İREM OKUYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE EV ÇİMEN
- Matematik öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ kullanım öz-yeterlikleri ve prompt kullanımları
Self-efficacy of pre-service mathematics teachers in using generative artificial intelligence and their prompt usage
HATİCE KÜBRA ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ÇELİKSOY
- 21. yüzyıl matematik öğretmen adaylarının kullandıkları temsiller ve eleştirel düşünme becerileri
21st century mathematics teacher candidates' use of representations and critical thinking skills
NAZLI KARATAŞ MARAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Matematikİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZ İLHAN
- Yapay zekâ tabanlı bir mobil uygulama yazılımının geliştirilmesi; Öğretmen adaylarının sanal bitki koleksiyonları oluşturma projesinin bitki körlüğü ile bilgi düzeyleri açısından değerlendirilmesi
Development of an artificial intelligence-based mobile application; Evaluation of prospective science teachers virtual plant collections project in terms of plant blindness and knowledge levels
BERKAY CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK ALTIPARMAK KARAKUŞ