40 yaş ve üzeri bireylerde sarkopeni riski ve ilişkili faktörler
Sarcopenia risk and related factors in individuals aged 40 and over
- Tez No: 1021014
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHAR ÜRÜN ÜNAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, el kavrama gücü, Mini Nütrisyonel Değerlendirme, malnütrisyon, birinci basamak, yaşlılık, Sarcopenia, hand grip strength, Mini Nutritional Assessment, malnutrition, primary care, elderly
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 40 yaş ve üzeri bireylerde sarkopeni riskini ve ilişkili faktörleri değerlendirmek; el kavrama gücü, Mini Nütrisyonel Değerlendirme skorları ve çeşitli laboratuvar parametreleri ile sarkopeni riski arasındaki ilişkiyi incelemek ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde erken tarama ve koruyucu hekimlik uygulamalarına katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.04.2025–31.05.2025 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 40 yaş ve üzeri bireyler üzerinde yürütülen kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Etik kurul onayı alındıktan sonra çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 244 katılımcı araştırmaya dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Sarkopeni riski, el kavrama gücü ölçümü kullanılarak değerlendirildi. Beslenme durumu, Mini Nütrisyonel Değerlendirme ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Ayrıca katılımcıların son üç ay içinde yapılmış laboratuvar tetkikleri (hemoglobin, açlık kan şekeri, lipid profili, albümin, vitamin B12, folat, ferritin ve HbA1c) değerlendirilerek bu parametrelerin el kavrama gücü ve sarkopeni riski ile ilişkileri analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 244 katılımcının yaş ortalaması 52,02 ± 9,87 yıl idi. Katılımcıların %49,2'si kadın (n=120), %50,8'i erkek (n=124) olarak saptandı. El kavrama gücü ortalama değerleri kadınlarda 25,89 ± 6,35 kg, erkeklerde ise 43,41 ± 9,16 kg olarak saptandı. El kavrama gücü ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). EWGSOP2 kriterlerine göre değerlendirildiğinde, katılımcıların %6,1'inde düşük kas gücü saptandı. Düşük kas gücü bulunan bireylerin %80'i kadın idi. Mini Nütrisyonel Değerlendirme sonuçlarına göre, katılımcıların bir bölümünde malnütrisyon riski veya malnütrisyon saptandı. Mini Nütrisyonel Değerlendirme toplam puanı ile el kavrama gücü arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon tespit edildi (r=0,380; p<0,001). Ayrıca Mini Nütrisyonel Değerlendirme puanı ile hemoglobin, ferritin, folat ve albümin düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Eğitim durumu, gelir düzeyi, hanedeki kişi sayısı, egzersiz süresi ve baldır çevresi ile el kavrama gücü arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon tespit edildi. Ayrıca El kavrama gücü ile hemoglobin, albümin ve ferritin düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Sonuç: Bu çalışma, sarkopeninin yalnızca ileri yaş grubuna özgü bir durum olmadığını; orta yaş döneminden itibaren beslenme durumu, kronik hastalıklar, fiziksel aktivite düzeyi ve sosyoekonomik faktörlerle güçlü biçimde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuçlar, el kavrama gücü ölçümünün ve Mini Nütrisyonel Değerlendirme'nin birinci basamak sağlık hizmetlerinde uygulanabilir, düşük maliyetli ve etkili tarama araçları olduğunu gösterdi. Elde edilen bulgular doğrultusunda, 40 yaş ve üzeri bireylerde kas gücü değerlendirmesinin rutin tarama programlarına dahil edilmesi; sarkopeni riski taşıyan bireylerde beslenme durumunun erken dönemde değerlendirilmesi ve gerekli beslenme müdahalelerinin planlanması önerilmektedir. Ayrıca fiziksel aktivitenin artırılması ve birinci basamak hekimlerine yönelik sarkopeni farkındalığını artırıcı eğitim programlarının geliştirilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to evaluate the risk of sarcopenia and related factors in individuals aged 40 and over who applied to the Family Medicine outpatient clinic of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital; to examine the relationship between hand grip strength, Mini Nutritional Assessment scores, and various laboratory parameters and the risk of sarcopenia; and to contribute to early screening and preventive medicine practices in primary healthcare services. Materials and Methods: This study is a cross-sectional and descriptive research conducted on individuals aged 40 years and older who applied to the Family Medicine outpatient clinic of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital between April 1, 2025 and May 31, 2025. After obtaining ethical committee approval, a total of 244 participants meeting the inclusion criteria were included in the study. Sociodemographic characteristics of the participants were collected through face-to-face interviews using a questionnaire. Sarcopenia risk was assessed using hand grip strength measurement. Nutritional status was assessed using the Mini Nutritional Assessment scale. In addition, laboratory tests performed in the last three months (hemoglobin, fasting blood glucose, lipid profile, albumin, vitamin B12, folate, ferritin, and HbA1c) of the participants were evaluated, and the relationships of these parameters with hand grip strength and sarcopenia risk were analyzed. Results: The mean age of the 244 participants included in the study was 52.02 ± 9.87 years. 49.2% of the participants were female (n=120) and 50.8% were male (n=124). The mean handgrip strength was 25.89 ± 6.35 kg for women and 43.41 ± 9.16 kg for men. A statistically significant difference was found between handgrip strength and gender (p<0.001). According to the EWGSOP2 criteria, low muscle strength was detected in 6.1% of the participants. 80% of the individuals with low muscle strength were women. According to the Mini Nutritional Assessment results, malnutrition risk or malnutrition was detected in some participants. A statistically significant positive correlation was found between the total Mini Nutritional Assessment score and handgrip strength (r=0.380; p<0.001). Furthermore, a significant positive correlation was found between the Mini Nutritional Assessment score and hemoglobin, ferritin, folate, and albumin levels. A significant positive correlation was also found between educational status, income level, number of people in the household, exercise duration, and calf circumference with handgrip strength. Additionally, a significant positive correlation was found between handgrip strength and hemoglobin, albumin, and ferritin levels. Conclusion: This study reveals that sarcopenia is not a condition exclusive to the elderly; it is strongly associated with nutritional status, chronic diseases, physical activity level, and socioeconomic factors starting from middle age. The results show that hand grip strength measurement and the Mini Nutritional Assessment are applicable, low-cost, and effective screening tools in primary healthcare settings. Based on these findings, it is recommended that muscle strength assessment be included in routine screening programs for individuals aged 40 and over; that nutritional status be assessed early in individuals at risk of sarcopenia; and that necessary nutritional interventions be planned. Furthermore, increasing physical activity and developing training programs to raise sarcopenia awareness for primary care physicians are also important.
Benzer Tezler
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 40 yaş ve üzeri bireylerde sarkopeni riski ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia risk and associated factors in individuals aged 40 and over admitting to a family medicine outpatient clinic
İREM ŞENOYMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Elli yaş ve üzeri HIV ile yaşayan bireylerde kemik metabolizmasının ve sarkopeninin değerlendirilmesi
Evaluation of bone metabolism and sarcopenia in individuals aged 50 and over living with HIV
BİLGE ÇAĞLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGÜL METE
- 65 yaş üstü bireylerde sarkopeninin sıklığı, ilişkili olduğu faktörler ve beslenmeyle ilişkisi
Frequency of sarcopenia in individuals over 65 years of age, associated factors of relationship with nutrition
MUHAMMED MUHSİN KAPAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER EMRE
- Romatoid artritli hastalarda osteosarkopeni sıklığı ve sarkopeni-osteoporoz ilişkisini etkileyen faktörler
Prevalence of osteosarcopenia in patients with rheumatoid arthritis and factors affecting the sarcopenia–osteoporosis relationship
İLHAN ÇAĞLAR KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN YILMAZ
- Sarkopeninin diyabetes mellituslu hastalarda ultrason ile değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia with ultrasound in patients with diabetes mellitus
MUHARREM AKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ERDEM BAKİ