Eğimli kök kanallarında boyut ve konikliğin farklı şelasyon ajanları ve aktivasyon protokolleri sonrası smear tabakası uzaklaştırılması üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of canal size and taper on smear layer removal using different chelating agents and activation protocols in curved root canals
- Tez No: 1021084
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMRAN GÜLŞAHI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Diş Hastalıkları Tedavisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Diş Hastalıkları Tedavisi ve Endodonti Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kök kanal preparasyonu sırasında oluşan smear tabakası ve debris, inorganik ve organik bileşenlerden oluşmakta; irrigasyon solüsyonlarının kanal duvarlarına ve dentinal tübüllere penetrasyonunu kısıtlayarak dezenfeksiyon etkinliğini ve kanal dolum kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Smear tabakasının uzaklaştırılmasında şelasyon ajanlarının etkinliği uzun süredir bilinmekle birlikte, farklı aktivasyon protokollerinin bu sürece katkısı tartışmalı olmaya devam etmektedir. Özellikle eğimli kanallarda preparasyon boyutu ve konikliğin, şelasyon ajanı seçimi ve aktivasyon protokolüyle birlikte smear tabakası ve debris uzaklaştırılması üzerindeki etkilerini bir arada değerlendiren çalışmalar literatürde oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada söz konusu faktörlerin etkileri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. Schneider yöntemine göre 20–40° eğrilik açısına sahip 272 adet çekilmiş insan dişi kullanılmıştır. Dişler preparasyon boyutu ve konikliğine göre dört deney grubuna (20/.04, 20/.06, 25/.04, 25/.06) ve iki kontrol grubuna (ISO 20 ve ISO 25, şelasyon/aktivasyon uygulanmaksızın) ayrılmıştır. Deney gruplarında final şelasyon ajanı olarak %17 EDTA veya %9 HEDP, aktivasyon protokolü olarak EDDY veya XP-Endo Finisher uygulanmıştır. Kanal yüzeyleri apikal, orta ve koronal bölgelerden SEM ile görüntülenmiş; smear tabakası ve debris skorlaması Hülsmann skorlama sistemi kullanılarak iki bağımsız gözlemci tarafından kör değerlendirme koşullarında gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Friedman testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, Dunn-Bonferroni post-hoc analizi ve lineer karma model kullanılmıştır. Gözlemciler arası uyum smear tabakası için Kappa=0,992, debris için Kappa=0,987 olarak hesaplanmıştır. Tüm deney gruplarında smear tabakası ve debris skorları kontrol gruplarına kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Çalışma gruplarının %87,5'inde apikal bölge en yüksek skorları sergilemiş; hiçbir grupta tam temizlik sağlanamamıştır. %6 koniklikli gruplar, %4 koniklikli gruplara kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük skorlar göstermiştir. Aynı koniklik içinde apikal preparasyon boyutu (ISO 20 ve ISO 25) arasında anlamlı fark saptanmamıştır. %9 HEDP, apikal ve orta bölgede %17 EDTA'ya kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük skorlar göstermiştir. EDDY aktivasyonu, her üç bölgede XP-Endo Finisher'a kıyasla daha düşük smear tabakası ve debris skorları göstermiştir. Lineer karma model analizinde tüm ana etkiler ile şelasyon ajanı ve aktivasyon yöntemi arasındaki ikili etkileşim anlamlı bulunmuştur. Bu bulgular, eğimli kök kanallarında smear tabakası ve debris uzaklaştırma etkinliğinin preparasyon konikliği, şelasyon ajanı ve aktivasyon protokolüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Apikal bölgenin tüm koşullarda en düşük temizlik etkinliğini gösteren bölge olması, bu alanda yeni yaklaşımlara olan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
During root canal preparation, smear layer and debris restrict the penetration of irrigating solutions into canal walls and dentinal tubules, potentially compromising disinfection and obturation quality. Although chelating agents are effective in smear layer removal, the contribution of different activation protocols remains debated. Studies simultaneously evaluating canal size, taper, chelating agent, and activation protocol on smear layer and debris removal in curved root canals are limited. This study investigated the effects of these factors using scanning electron microscopy (SEM). A total of 272 extracted human teeth with curvature angles of 20–40° (Schneider method) were divided into four experimental groups (20/.04, 20/.06, 25/.04, 25/.06) and two control groups (ISO 20 and ISO 25, no chelation/activation). Final chelation was performed with 17% EDTA or 9% HEDP, and activation with EDDY or XP-Endo Finisher. Canal surfaces were imaged with SEM at apical, middle, and coronal levels. Scoring was performed using the Hülsmann system by two blinded independent examiners. Statistical analyses included the Friedman test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Dunn-Bonferroni post-hoc analysis, and linear mixed model. Inter-examiner agreement was Kappa=0.992 for smear layer and Kappa=0.987 for debris. All experimental groups showed significantly lower scores than control groups. In 87.5% of groups, the apical region exhibited the highest scores; complete cleaning was not achieved apically in any group. Groups with 0.06 taper showed significantly lower scores than 0.04 taper groups. No significant difference was found between ISO 20 and ISO 25 within the same taper. Groups using 9% HEDP showed significantly lower scores than 17% EDTA in the apical and middle regions. EDDY demonstrated significantly lower scores than XP-Endo Finisher in all three regions. All main effects and the chelating agent-activation method interaction were statistically significant in the linear mixed model. These findings indicate that smear layer and debris removal in curved root canals requires simultaneous consideration of preparation taper, chelating agent, and activation protocol. The apical region consistently demonstrating the lowest cleaning efficacy underscores the need for new approaches in this area.
Benzer Tezler
- Tek eğeli ve çok eğeli döner alet sistemlerinin kök kanal şekillendirme etkinliklerinin değişik parametrelerle değerlendirilmesi
Comparisons of single and multiple file system root canal preperation techniques with different parameters
İLKNUR KAŞIKÇI BİLGİ
Doktora
Türkçe
2016
Diş HekimliğiEge ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KEMAL ÇALIŞKAN
- Endodontide kök kanalı hazırlanmasında kullanılan nikel-titanyum döner hareket ve resiprokasyon hareketi yapan sistemlerin karşılaştırılması
The comparison of nickel-titanium rotary and reciprocating root canal preparation systems in endodontics
FATMA YALPI ALTUN
Doktora
Türkçe
2013
Diş HekimliğiGazi ÜniversitesiDiş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR UZUN
DOÇ. DR. CUMHUR AYDIN
- Eğimli kanallarda farklı ön genişletme eğelerinin apikalden taşan debris miktarı üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effect of different glide path files on amount of apically extruded debris in curved root canals
ÖZGE KURT ÖRS
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiErciyes ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAKUP ÜSTÜN
- Eğri kanalların genişletilmesinde kullanılan üç manuel yöntemin intraoral dijital radyografi yardımıyla karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
AYŞE DİLJİN KEÇECİ
Doktora
Türkçe
1997
Diş HekimliğiEge ÜniversitesiDiş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. KEMAL ÇALIŞKAN
- Kök kanal tedavisinde kullanılan rotasyonel hareketli preparasyon sisteminin eğimli kanalların şekillendirilmesindeki etkinliğinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Evaluation of rotational moving preparation system used in curved canal preparation efficiency
MELİH KONARILI
Doktora
Türkçe
2003
Diş HekimliğiCumhuriyet ÜniversitesiDiş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. TİMUR ESENER